How Does Ethical Climate Influence Nurses’ Organizational Trust and Job Satisfaction? The Role of Person–Organization Fit

Yıl 2026, Cilt: 17 Sayı: 1 , 116 - 126 , 20.04.2026

Hasan Hüseyin Uzunbacak , Tahsin Akçakanat , Serkan Cankurt

https://doi.org/10.22312/sdusbed.1725099

https://izlik.org/JA72GH58RD

Öz

Objective: This study aims to examine the mediating role of person–organization fit in the relationship between organizational ethical climate and both organizational trust and job satisfaction. Materials and Methods: A quantitative research design was employed, and data were collected through a survey method. Using a convenience sampling technique, data were gathered from 300 nurses working in a public hospital in the province of Isparta, Turkey. The data collection instruments included the Organizational Ethical Climate Scale, the Person–Organization Fit Scale, the Organizational Trust Scale, and the Job Satisfaction Scale. Results: Among the participants, 89% were female and 11% were male. Organizational ethical climate was found to have a positive and significant effect on organizational trust (β= 0,379, p< 0,001), job satisfaction (β= 0,243, p< 0,001), and person–organization fit (β= 0,867, p< 0,001). Person–organization fit also exhibited a positive and significant effect on both organizational trust (β= 0,598, p< 0,001) and job satisfaction (β= 0,275, p< 0,001). Furthermore, organizational ethical climate was found to have significant indirect effects on organizational trust (β= 0,518, p< 0,001) and job satisfaction (β= 0,239, p< 0,05) through person–organization fit. Conclusion: When nurses perceive an ethical organizational climate, their level of trust in the institution and their job satisfaction significantly increase.

Anahtar Kelimeler

Organizational ethical climate , Organizational trust , Job satisfaction , Person–organization fit , Nurses

Etik İklim Hemşirelerin Örgüte Güvenini ve İş Tatminini Nasıl Etkiler? Kişi–Örgüt Uyumunun Rolü

https://izlik.org/JA72GH58RD

Öz

Amaç: Çalışmada, örgütsel etik iklimin örgütsel güven ve iş tatmini üzerindeki etkisinde kişi-örgüt uyumunun aracı rolünün tespit edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada, nicel desen kullanılmış ve anket tekniği ile verilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Kolayda örnekleme yöntemiyle Isparta ilinde bulunan bir kamu hastanesinde çalışan 300 hemşireden veriler elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Örgütsel Etik İklim Ölçeği, Kişi-örgüt Uyumu Ölçeği, Örgüte Güven Ölçeği ve İş Tatmini Ölçeğinden yararlanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %89’u kadın, %11’i erkektir. Örgütsel etik iklimin; örgütsel güven (β= 0,379, p< 0,001), iş tatmini (β= 0,243, p< 0,001) ve kişi-örgüt uyumu (β= 0,867, p< 0,001) üzerinde pozitif yönde anlamlı etkileri tespit edilmiştir. Kişi-örgüt uyumu ise hem örgütsel güven (β= 0,598, p< 0,001) hem de iş tatmini (β= 0,275, p< 0,001) üzerinde pozitif yönde anlamlı etkiler göstermektedir. Örgütsel etik iklimin, kişi-örgüt uyumu aracılığıyla örgütsel güven (β= 0,518, p< 0,001) ve iş tatmini üzerinde (β= 0,239, p< 0,05) anlamlı dolaylı etkiler yarattığı tespit edilmiştir. Sonuç: Hemşirelerin etik bir örgütsel iklim hissetmeleri durumunda çalıştıkları kuruma güven düzeyleri ve iş tatminleri önemli ölçüde yükselecektir.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel etik iklim , Örgütsel güven , İş tatmini , Kişi-örgüt uyumu , Hemşireler

Etik Beyan

Bu çalışmada, “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması gerekli tüm kurallara uyulduğunu, bahsi geçen yönergenin “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbirinin gerçekleştirilmediğini taahhüt ederiz. Çalışma için Süleyman Demirel Üniversitesi Etik Kurulu’ndan (24.09.2024 tarihli ve 148/17 numaralı) etik izin alınmıştır.

Kaynakça

• 1. Elçi M, Alpkan L. The Impact of Perceived Organizational Ethical Climate on Work Satisfaction. J Bus Ethics. Şubat 2009;84(3):297-311.
• 2. Öztürk A, Gökdeniz İ. Örgütsel Etik İklimin İş Gören Motivasyonuna Etkisinde Örgütsel Özdeşleşmenin ve İş Tatmininin Aracı Rolü (The Mediating Role of Organizational Identification and Job Satisfaction in the Effect of Organizational Ethical Climate on Employee Motivation). J Bus Res - Turk. 03 Temmuz 2023;15.
• 3. Zengin Y. Örgütsel Güven Bağlamında Etik İklimin İş Doyumuna Etkisi: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma. OPUS Uluslar Toplum Araştırmaları Derg [Internet]. 30 Eylül 2019 [a.yer 06 Mart 2025]; Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/doi/10.26466/opus.578467
• 4. Farooqui MsS, Nagendra A. The Impact of Person Organization Fit on Job Satisfaction and Performance of the Employees. Procedia Econ Finance. 2014;11:122-9.
• 5. Yahyagil MY. Birey ve Organizasyon Uyumu ve Çalışanların İş Tutumlarına Etkisi. Öneri Derg. 2005;6(24):137-49.
• 6. Kline P. An easy guide to factor analysis. London ; New York: Routledge; 1994. 194 s.
• 7. Çalışkan A. Örgütsel Eti̇k İkli̇mi: Bi̇r Ölçek Geli̇şti̇rme Çalışması. Uluslar İktisadi Ve İdari Bilim Derg. 20 Haziran 2022;8(1):34-54.
• 8. Netemeyer RG, Boles JS, McKee DO, McMurrian R. An Investigation into the Antecedents of Organizational Citizenship Behaviors in a Personal Selling Context. J Mark. 1997;(61):85-98.
• 9. Turunç Ö, Çelik M. İş Tatmini -Kişi Örgüt Uyumu ve Amire Güven- Kişi-Örgüt Uyumu İlişkisinde Dağıtım Adaletinin Düzenleyici Rolü. ISGUC J Ind Relat Hum Resour. 01 Nisan 2012;14(2):57-78.
• 10. Çalışkan A. Örgütsel Güven: Bi̇r Ölçek Geli̇şti̇rme Çalışması. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslar Sos Bilim Derg. 2021;2(1):42-59.
• 11. Hackman JR, Oldham GR. Development of the Job Diagnostic Survey. J Appl Psychol. Nisan 1975;60(2):159-70.
• 12. Basım HN, Şeşen H. Örgütsel Adalet Algısı Örgütsel Vatandaşlık Davranışı İlişkisinde İş Tatmininin Aracılık Rolü. İçinde: 17 Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi. Eskişehir: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yayınları; 2009. s. 808-14.
• 13. Şeşen H. Adalet Algısının Tükenmişliğe Etkisi: İş Tatmininin Aracı Değişken Rolünün Yapısal Eşitlik Modeli İle Testi. Savun Bilim Derg. 2010;9(2):67-90.
• 14. Jöreskog KG, Sörbom D. Lisrel 8: Structural Equation Modeling with the SIMPLIS Command Language. Chicago, IL: Scientific Software International; 1993.
• 15. Hair JF, Black WC, Babin BJ, Anderson RE. Multivariate Data Analysis. 7. bs. Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall; 2010.
• 16. Aydan S, Kaya S. Hemşirelerin Etik İklim Algılarının Örgütsel Güven Düzeyleri Üzerindeki Etkisi. Hacet Sağlık İdaresi Derg. 2018;21(2):199-216.
• 17. Yıldız HH. Düzce Acil Sağlık Hizmetleri Çalışanlarının Etik İklim Algılarının Örgütsel Güven ve Örgütsel Bağlılık İle İlişkisi [Yüksek Lisans Tezi]. [Düzce]: Düzce Üniversitesi; 2019.
• 18. Alparslan PK. Örgütsel Eti̇k İklimin Örgütsel Güvene Etki̇si̇nde Örgütsel Anominin Aracılık Etki̇si̇: Konya İl Merkezi̇nde Sosyal Güvenlik Kurumunda Çalışanlar Üzerine Bir Araştırma [Yüksek Lisans Tezi]. [Konya]: Selçuk Üniversitesi; 2023.
• 19. Değirmenci Öz S, Çiriş Yıldız C, Karadaş A. The Relationship Between Ethical Climate Perception, Organizational Trust and Psychological Resilience in Nurses. Sağlık Ve Hemşire Önetimi Derg. 2024;11(3):533-40.
• 20. Deci EL, Ryan RM. Self-Determination Theory: A Macrotheory of Human Motivation, Development, and Health. Can Psychol Psychol Can. Ağustos 2008;49(3):182-5.
• 21. Borhani F, Jalali T, Abbaszadeh A, Haghdoost AA. Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2012;
• 22. Cengiz H, Akçakanat T, Uzunbacak HH, Karadeniz G, Yılmazer T. Örgütsel Etik İklimin İş Tatmini Üzerindeki Etkisi: Örgütsel Erdemliliğin Aracılık Rolü. İçinde İzmir: İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi; 2018.
• 23. Asgari S, Shafipour V, Taraghi Z, Yazdani-Charati J. Relationship between moral distress and ethical climate with job satisfaction in nurses. Nurs Ethics. Mart 2019;26(2):346-56.
• 24. Peker S, Sönmez K, Aktan T, Cankul İH. Examination of the Impact of Organizational Climate on Job Satisfaction in a Public Hospital. Turk Klin J Health Sci. 2021;6(2):291-303.
• 25. Öztürk A. Örgütsel Etik İklimin İş Gören Motivasyonuna Etkisinde Örgütsel Özdeşleşmenin ve İş Tatmininin Aracı Rolü [Doktora Tezi]. [Kırıkkale]: Kırıkkale Üniversitesi; 2022.
• 26. Alfes K, Shantz A, Alahakone R. Testing additive versus interactive effects of person-organization fit and organizational trust on engagement and performance. Pers Rev. 05 Eylül 2016;45(6):1323-39.
• 27. Kerse G. A leader indeed is a leader in deed: The relationship of ethical leadership, person–organization fit, organizational trust, and extra-role service behavior. J Manag Organ. Mayıs 2021;27(3):601-20.
• 28. Aris Dwi C., Luluk S., Fannidya H.Z., Suryono. Analysis of the Effect of Person Organization Fit and Person Job Fit in Improving Job Satisfaction Performance of Health Service Employees in Ngasem Community Health Center, Kediri Regency in 2024. Pedagog Res-Appl Lit J. 28 Ocak 2025;2(1):336-45.
• 29. Wilasari S, Liana L. The Effect of Person Organization Fit and Work Motivation on Employee Performance with Job Satisfaction as an Intervening Variable. Indones Interdiscip J Sharia Econ IIJSE. 2025;8(2):5025-42.
• 30. Benk O, Sökmen A. Dönüşümsel Liderlik, Kişi-Örgüt Uyumu ve İş Tatmini İlişkisi: Kamu Çalışanlarına Yönelik Araştırma (Transformational Leadership, Person-Organization Fit and Job Satisfaction Relationship: A Research on Public Servants). J Bus Res - Turk. 24 Haziran 2020;12(2):1347-57.
• 31. Shah S, Ayub M. The Impact of Person-Job Fit, Person-Organization Fit on Job Satisfaction. J Entrep Manag Innov. 15 Ocak 2021;3(1):57-76.
• 32. Kansal T, Sengupta PR. Impact of Person Job Fit, Person Organisation Fit and Job Satisfaction on Employee Performance. 2024;13(1).
• 33. Mubarkah AH, Kurniawan IS, Kusuma NT. Mediasi Job Satisfaction pada Pengaruh Person-Job Fit, Person-Organization Fit, terhadap Organizational Citizenship Behavior di PDAM Kulon Progo. J Maksipreneur Manaj Kop Dan Entrep. 30 Haziran 2024;13(2):719-34.
• 34. Sylvana A, Awaluddin M, Dueramae H, Sanusi NUY. The Role of Person-Organization Fit, Person-Job Fit, and Job Satisfaction in Enhacing the Performance of Universitas Terbuka’s Lectures. Al-Mashrafiyah J Ekon Keuang Dan Perbank Syariah. 2024;8(1):66-84.