Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Ortaokul Öğrencilerinin Oyun Yoluyla Özel Gereksinimli Çocuklara Yönelik Farkındalıklarının İncelenmesi

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1 , 1 - 15 , 18.03.2026
https://doi.org/10.55238/seder.1813770
https://izlik.org/JA94MU94CP

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin oyun yoluyla özel gereksinimli çocuklara yönelik farkındalıklarının incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma katılımcılarını Kocaeli İli, İzmit İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Şehit Ümit Balkan Ortaokulunda öğrenim gören 12 kız 12 erkek (N=24) öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış sorular kullanılmıştır. Araştırmanın verileri odak grup görüşmesi metoduyla elde edilmiştir. Her sınıf için ayrı ayrı oluşturulan altı kişilik gruplarla yüz yüze yapılan görüşmeler dört oturumda gerçekleşmiştir. Görüşmeler alınan izinler doğrultusunda ses kayıt cihazı ile kaydedilerek bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Verilerin analizi için tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgular üç ana tema altında toplanmıştır: “Empati ve Sosyal İlişkiler”, “İlişkisel Deneyimler” ve “Toplumsal Duyarlılık”. Bu temalar altında duygusal ve bilişsel empati, empati geliştirme süreçleri, akran zorbalığı, akran desteği, sosyal çevreden beklentiler ve kamu hizmetlerine yönelik beklentiler, alt temalar olarak belirlenmiştir. Sonuç: Araştırma sonucunda, ortaokul öğrencilerinin özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarının olumlu yönde geliştiği belirlenmiştir. Bu sonuçlar, özel gereksinimli bireylerle ilgili empati ve farkındalık düzeylerini artırmaya yönelik eğitim programlarının geliştirilmesine duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.

Kaynakça

  • Aktaş, C., & Küçüker, S. (2002). Bilişsel-duyuşsal odaklı bir programın ilköğretim öğrencilerinin fiziksel engelli yaşıtlarına yönelik sosyal kabul düzeylerine etkisinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 3(2), 15-25.
  • Akyıldız, S. T., & Ahmed, K. H. (2021). An overview of qualitative research and focus group discussion. International Journal of Academic Research in Education, 7(1), 1-15.
  • Alradaydeh, M. F., Bdair, I. A., & Maribbay, G. M. L. (2024). Empathy and attitude of university students toward students with disabilities in Jordan: A cross-sectional study. J. Health Soc. Sci, 9, 251-262.
  • Armstrong, M., Morris, C., Abraham, C., & Tarrant, M. (2017). Interventions utilising contact with people with disabilities to improve children's attitudes towards disability: A systematic review and meta-analysis. Disability and health journal, 10(1), 11-22.
  • Babik, I., & Gardner, E. S. (2021). Factors affecting the perception of disability: A developmental perspective. Frontiers in psychology, 12, 702166.
  • Bickenbach, J., Rubinelli, S., & Stucki, G. (2017). Being a person with disabilities or experiencing disability: two perspectives on the social response to disability. Journal of rehabilitation medicine, 49(7), 543-549.
  • Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3, 77-101.
  • Carmona, Á., & Montanero, M. (2025). Bullying and social exclusion of students with special educational needs in primary education schools. Social Sciences, 14(7), 430.
  • Çarıkcı, K., Meral, H., Berkil, S., Çalışır, A., Önala, L., & Arslan, Ö. (2024). Nitel araştirmalarda tematik analiz. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 10(37), 127-140.
  • Dömbekci, H. A., & Erişen, M. A. (2022). Nitel araştırmalarda görüşme tekniği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 141-160.
  • Fernandez-Villardon, A., Alvarez, P., Ugalde, L., & Tellado, I. (2020). Fostering the social development of children with special educational needs or disabilities (SEND) through dialogue and interaction: a literature review. Social Sciences, 9(6), 97.
  • Freer, J. R. (2023). Students’ attitudes toward disability: A systematic literature review (2012–2019). International Journal of Inclusive Education, 27(5), 652-670.
  • Friend, M., & Bursuck, W. D. (2012). Including students with special needs: A practical guide for classroom teachers (6th ed.). Pearson.
  • Fu, W., Xiao, Y., Yin, C., & Zhou, T. (2022). The relationship of inclusive climate and peers' attitude on children with disabilities in China: A mediating role of empathy. Frontiers in Psychology, 13, 1034232.
  • Gasser, L., Malti, T., & Buholzer, A. (2013). Children's moral judgments and moral emotions following exclusion of children with disabilities: Relations with inclusive education, age, and contact intensity. Research in developmental disabilities, 34(3), 948-958.
  • Goreczny, A. J., Bender, E. E., Caruso, G., & Feinstein, C. S. (2011). Attitudes toward individuals with disabilities: Results of a recent survey and implications of those results. Research in developmental disabilities, 32(5), 1596-1609.
  • Hästbacka, E., Nygård, M., & Nyqvist, F. (2016). Barriers and facilitators to societal participation of people with disabilities: A scoping review of studies concerning European countries. Alter, 10(3), 201-220.
  • Hayward, L., Fragala-Pinkham, M., Schneider, J., Coe, M., Vargas, C., Wassenar, A., ... & Torres, D. (2021). Examination of the short-term impact of a disability awareness training on attitudes toward people with disabilities: A community-based participatory evaluation approach. Physiotherapy theory and practice, 37(2), 257-270.
  • Işık, E., & Semerci, Ç. (2019). Nitel araştırmalarda veri üçgenlemesi olarak odak grup görüşmesi, bireysel görüşme ve gözlem. Turkish Journal of Educational Studies, 6(3), 53-66.
  • Kalaycı, S. (2020). Engelli Bireylerin Kamusal Hizmetlere Erişebilmesinde Belediyelerin Yeri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi83-104. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.817709
  • Karakurt, Y. (t.y.). Engelliler haftası: Biraz empati [Video]. YouTube. https://youtu.be/Xkl9pc_czYk
  • Karakurt, Y. (t.y.). Engelsiz hayat [Video]. YouTube. https://youtu.be/NvanWyc9duY
  • Klanienė, I., Skališienė, R., & Lidžiūtė, S. (2024). Social exclusion among peers as a form of expression of bullying in a pre-school education group. In Society. Integration. Education. Proceedings of the International Scientific Conference (Vol. 1, pp. 710-723).
  • Kurniawan, K., Khoirunnisa, K., Mulyana, A. M., & Nur’aeni, Y. (2024). Building resilience: a qualitative analysis of bullying among children with disabilities on parental and teacher’s perspective. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 4091-4099.
  • Ling, W., Wang, D., Xu, X., Zhu, D., Wu, X., & Zhang, L. (2025). The association between empathy ability and attitudes toward children with disabilities in inclusive physical education classes among primary students: the mediating role of friendship quality. Frontiers in Psychology, 16, 1531002.
  • Maftei, A. (2022). Children’s self-esteem and attitudes toward disability, perceived competence and morality: the indirect effect of cognitive empathy. Children, 9(11), 1705.
  • Meiliani, R., & Hapsari, E. W. (2015). Empathy of Regular Junior High School Students on Children With Special Needs. ANIMA Indonesian Psychological Journal, 30(4), 201-208.
  • Nalbant, B. A. S. (2024). Spor Temelli Farkındalık Etkinliği: Akranların Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi. Konferans: II. Uluslararası Egzersiz ve Spor Bilimleri Kongresi, Samsun.
  • Van Der Meulen, K., Granizo, L., & Del Barrio, C. (2021). Emotional peer support interventions for students with SEND: A systematic review. Frontiers in psychology, 12, 797913.
  • Mulvey, K. L., McMillian, L., Irvin, M. J., & Carlson, R. G. (2020). Youth cognition surrounding bullying of peers with disabilities: Inclusion, intervention, and the role of the group. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 28(1), 17-28.
  • Odom, S. L., & McConnell, S. R. (1997). Social competence of young children with disabilities: Issues and strategies for intervention. Journal of Early Intervention, 21(3), 205–223.
  • Ozokcu, O. (2018). Investigation of peer relationships of children with and without special needs in the preschool period. International Journal of Early Childhood Special Education, 10(2), 92-105.
  • Perenc, L., & Pęczkowski, R. (2018). Cognitive and affective empathy among adolescent siblings of children with a physical disability. Disability and health journal, 11(1), 43-48.
  • Pinto-Coelho, L., Laska-Leśniewicz, A., Pereira, E. T., & Sztobryn-Giercuszkiewicz, J. (2023). Inclusion and adaptation beyond disability: Using virtual reality to foster empathy. Medycyna Pracy. Workers’ Health and Safety, 74(3), 171-185.
  • Rademaker, F., De Boer, A., Kupers, E., & Minnaert, A. (2020, November). Applying the contact theory in inclusive education: A systematic review on the impact of contact and information on the social participation of students with disabilities. In Frontiers in Education (Vol. 5, p. 602414). Frontiers Media SA.
  • Ramadhini, S., & Selian, S. N. (2025). Society's View of Children with Special Needs Disabilities: Between Empathy and Stereotypes. Journal of Insan Mulia Education, 3(1), 1-7.
  • Ručman, A. B., & Šulc, A. (2025). Bullying of students with disabilities in inclusive educational settings. International Journal of Bullying Prevention, 1-13.
  • Sap, R., Özkan, Ş. ve Uğurlu, Ü. (2022). Sağlıklı Gelişen Çocuklarda Engelli Bireylere Yönelik Empatik Eğilimler ve Tutumlar ile Ebeveynlerin Empatik Eğilimleri Arasındaki İlişki.
  • Sezer, F. (2012). Engelli bireylere karşi olumlu tutum geliştirmeye yönelik önleyici rehberlik çalişmasi; deneysel bir uygulama. Education Sciences, 7(1), 16-26.
  • Schwab, S. (2017). The impact of contact on students’ attitudes towards peers with disabilities. Research in developmental disabilities, 62, 160-165.
  • Shimizu, Y. (2025). Promoting cooperative behavior for people with disabilities: Focus on the fact that" anyone may become a person with disabilities". Frontiers in Social Psychology, 3, 1604911.
  • Stake, R. E. (1995). The art of case study research. Sage Publications.
  • Syla, M. (2023). The role of peers in the inclusive education of students with special needs. Turkish International Journal of Special Education and Guidance & Counselling ISSN: 1300-7432, 12(1), 72-80.
  • Triviño-Amigo, N., Mendoza-Muñoz, D. M., Mayordomo-Pinilla, N., Barrios-Fernández, S., Contreras-Barraza, N., Gil- Marín, M., ... & Rojo-Ramos, J. (2022). Inclusive education in primary and secondary school: Perception of teacher training. International journal of environmental research and public health, 19(23), 15451.
  • U.S. Department of Education. (2017). Individuals with disabilities education act (IDEA). Office of Special Education Programs. https://sites.ed.gov/idea/
  • Uçar, A. S., Tutuk, T., Karabulut, H. A., & Uçar, K. (2025). Bullying Experiences of Individuals with Special Needs. International Journal, 15, e2025090.
  • Uslu, F., & Demir, E. (2023). Nitel bir veri toplama tekniği: Derinlemesine görüşme. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 40(1), 289-299.
  • Wang, Z., Xu, X., Han, Q., Chen, Y., Jiang, J., & Ni, G. X. (2021). Factors associated with public attitudes towards persons with disabilities: a systematic review. BMC public health, 21(1), 1058.
  • Wood, C., & Orpinas, P. (2021). Victimization of children with disabilities: coping strategies and protective factors. Disability & Society, 36(9), 1469-1488.
  • Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
  • Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Sage Publications.
  • Zwoliński, G., Kamińska, D., Haamer, R. E., Pinto-Coelho, L., & Anbarjafari, G. (2023). Enhancing empathy through virtual reality: Developing a universal design training application for students. Medycyna pracy, 74(3), 199-210.

Examining Secondary School Students' Awareness of Children with Special Needs Through Play

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1 , 1 - 15 , 18.03.2026
https://doi.org/10.55238/seder.1813770
https://izlik.org/JA94MU94CP

Öz

Aim: The purpose of this distribution is to examine the extremes of secondary schools towards special temperature zones through play. Method: The study employed a case study design, one of the qualitative research methods. The research participants consisted of 12 female and 12 male students (N=24) enrolled at Şehit Ümit Balkan Middle School, affiliated with the İzmit District National Education Directorate in Kocaeli Province. Semi-structured questions prepared by the researchers were used as the data collection tool. The data for the study were obtained using the focus group interview method. Face-to-face interviews were conducted in four sessions with groups of six students formed separately for each class. The interviews were recorded with a voice recorder in accordance with the permissions obtained and transferred to a computer environment. Thematic analysis was used for data analysis. Results: The findings obtained in the study are grouped under three main themes: “Empathy and Social Relationships,” “Relational Experiences,” and “Social Sensitivity.” Under these themes, emotional and cognitive empathy, empathy development processes, peer bullying, peer support, expectations from the social environment, and expectations from public services have been identified as sub-themes. Conclusion: The research found that middle school students' attitudes toward individuals with special needs improved positively. These results highlight the need to develop educational programs aimed at increasing empathy and awareness levels regarding individuals with special needs.

Kaynakça

  • Aktaş, C., & Küçüker, S. (2002). Bilişsel-duyuşsal odaklı bir programın ilköğretim öğrencilerinin fiziksel engelli yaşıtlarına yönelik sosyal kabul düzeylerine etkisinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 3(2), 15-25.
  • Akyıldız, S. T., & Ahmed, K. H. (2021). An overview of qualitative research and focus group discussion. International Journal of Academic Research in Education, 7(1), 1-15.
  • Alradaydeh, M. F., Bdair, I. A., & Maribbay, G. M. L. (2024). Empathy and attitude of university students toward students with disabilities in Jordan: A cross-sectional study. J. Health Soc. Sci, 9, 251-262.
  • Armstrong, M., Morris, C., Abraham, C., & Tarrant, M. (2017). Interventions utilising contact with people with disabilities to improve children's attitudes towards disability: A systematic review and meta-analysis. Disability and health journal, 10(1), 11-22.
  • Babik, I., & Gardner, E. S. (2021). Factors affecting the perception of disability: A developmental perspective. Frontiers in psychology, 12, 702166.
  • Bickenbach, J., Rubinelli, S., & Stucki, G. (2017). Being a person with disabilities or experiencing disability: two perspectives on the social response to disability. Journal of rehabilitation medicine, 49(7), 543-549.
  • Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3, 77-101.
  • Carmona, Á., & Montanero, M. (2025). Bullying and social exclusion of students with special educational needs in primary education schools. Social Sciences, 14(7), 430.
  • Çarıkcı, K., Meral, H., Berkil, S., Çalışır, A., Önala, L., & Arslan, Ö. (2024). Nitel araştirmalarda tematik analiz. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 10(37), 127-140.
  • Dömbekci, H. A., & Erişen, M. A. (2022). Nitel araştırmalarda görüşme tekniği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 141-160.
  • Fernandez-Villardon, A., Alvarez, P., Ugalde, L., & Tellado, I. (2020). Fostering the social development of children with special educational needs or disabilities (SEND) through dialogue and interaction: a literature review. Social Sciences, 9(6), 97.
  • Freer, J. R. (2023). Students’ attitudes toward disability: A systematic literature review (2012–2019). International Journal of Inclusive Education, 27(5), 652-670.
  • Friend, M., & Bursuck, W. D. (2012). Including students with special needs: A practical guide for classroom teachers (6th ed.). Pearson.
  • Fu, W., Xiao, Y., Yin, C., & Zhou, T. (2022). The relationship of inclusive climate and peers' attitude on children with disabilities in China: A mediating role of empathy. Frontiers in Psychology, 13, 1034232.
  • Gasser, L., Malti, T., & Buholzer, A. (2013). Children's moral judgments and moral emotions following exclusion of children with disabilities: Relations with inclusive education, age, and contact intensity. Research in developmental disabilities, 34(3), 948-958.
  • Goreczny, A. J., Bender, E. E., Caruso, G., & Feinstein, C. S. (2011). Attitudes toward individuals with disabilities: Results of a recent survey and implications of those results. Research in developmental disabilities, 32(5), 1596-1609.
  • Hästbacka, E., Nygård, M., & Nyqvist, F. (2016). Barriers and facilitators to societal participation of people with disabilities: A scoping review of studies concerning European countries. Alter, 10(3), 201-220.
  • Hayward, L., Fragala-Pinkham, M., Schneider, J., Coe, M., Vargas, C., Wassenar, A., ... & Torres, D. (2021). Examination of the short-term impact of a disability awareness training on attitudes toward people with disabilities: A community-based participatory evaluation approach. Physiotherapy theory and practice, 37(2), 257-270.
  • Işık, E., & Semerci, Ç. (2019). Nitel araştırmalarda veri üçgenlemesi olarak odak grup görüşmesi, bireysel görüşme ve gözlem. Turkish Journal of Educational Studies, 6(3), 53-66.
  • Kalaycı, S. (2020). Engelli Bireylerin Kamusal Hizmetlere Erişebilmesinde Belediyelerin Yeri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi83-104. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.817709
  • Karakurt, Y. (t.y.). Engelliler haftası: Biraz empati [Video]. YouTube. https://youtu.be/Xkl9pc_czYk
  • Karakurt, Y. (t.y.). Engelsiz hayat [Video]. YouTube. https://youtu.be/NvanWyc9duY
  • Klanienė, I., Skališienė, R., & Lidžiūtė, S. (2024). Social exclusion among peers as a form of expression of bullying in a pre-school education group. In Society. Integration. Education. Proceedings of the International Scientific Conference (Vol. 1, pp. 710-723).
  • Kurniawan, K., Khoirunnisa, K., Mulyana, A. M., & Nur’aeni, Y. (2024). Building resilience: a qualitative analysis of bullying among children with disabilities on parental and teacher’s perspective. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 4091-4099.
  • Ling, W., Wang, D., Xu, X., Zhu, D., Wu, X., & Zhang, L. (2025). The association between empathy ability and attitudes toward children with disabilities in inclusive physical education classes among primary students: the mediating role of friendship quality. Frontiers in Psychology, 16, 1531002.
  • Maftei, A. (2022). Children’s self-esteem and attitudes toward disability, perceived competence and morality: the indirect effect of cognitive empathy. Children, 9(11), 1705.
  • Meiliani, R., & Hapsari, E. W. (2015). Empathy of Regular Junior High School Students on Children With Special Needs. ANIMA Indonesian Psychological Journal, 30(4), 201-208.
  • Nalbant, B. A. S. (2024). Spor Temelli Farkındalık Etkinliği: Akranların Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi. Konferans: II. Uluslararası Egzersiz ve Spor Bilimleri Kongresi, Samsun.
  • Van Der Meulen, K., Granizo, L., & Del Barrio, C. (2021). Emotional peer support interventions for students with SEND: A systematic review. Frontiers in psychology, 12, 797913.
  • Mulvey, K. L., McMillian, L., Irvin, M. J., & Carlson, R. G. (2020). Youth cognition surrounding bullying of peers with disabilities: Inclusion, intervention, and the role of the group. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 28(1), 17-28.
  • Odom, S. L., & McConnell, S. R. (1997). Social competence of young children with disabilities: Issues and strategies for intervention. Journal of Early Intervention, 21(3), 205–223.
  • Ozokcu, O. (2018). Investigation of peer relationships of children with and without special needs in the preschool period. International Journal of Early Childhood Special Education, 10(2), 92-105.
  • Perenc, L., & Pęczkowski, R. (2018). Cognitive and affective empathy among adolescent siblings of children with a physical disability. Disability and health journal, 11(1), 43-48.
  • Pinto-Coelho, L., Laska-Leśniewicz, A., Pereira, E. T., & Sztobryn-Giercuszkiewicz, J. (2023). Inclusion and adaptation beyond disability: Using virtual reality to foster empathy. Medycyna Pracy. Workers’ Health and Safety, 74(3), 171-185.
  • Rademaker, F., De Boer, A., Kupers, E., & Minnaert, A. (2020, November). Applying the contact theory in inclusive education: A systematic review on the impact of contact and information on the social participation of students with disabilities. In Frontiers in Education (Vol. 5, p. 602414). Frontiers Media SA.
  • Ramadhini, S., & Selian, S. N. (2025). Society's View of Children with Special Needs Disabilities: Between Empathy and Stereotypes. Journal of Insan Mulia Education, 3(1), 1-7.
  • Ručman, A. B., & Šulc, A. (2025). Bullying of students with disabilities in inclusive educational settings. International Journal of Bullying Prevention, 1-13.
  • Sap, R., Özkan, Ş. ve Uğurlu, Ü. (2022). Sağlıklı Gelişen Çocuklarda Engelli Bireylere Yönelik Empatik Eğilimler ve Tutumlar ile Ebeveynlerin Empatik Eğilimleri Arasındaki İlişki.
  • Sezer, F. (2012). Engelli bireylere karşi olumlu tutum geliştirmeye yönelik önleyici rehberlik çalişmasi; deneysel bir uygulama. Education Sciences, 7(1), 16-26.
  • Schwab, S. (2017). The impact of contact on students’ attitudes towards peers with disabilities. Research in developmental disabilities, 62, 160-165.
  • Shimizu, Y. (2025). Promoting cooperative behavior for people with disabilities: Focus on the fact that" anyone may become a person with disabilities". Frontiers in Social Psychology, 3, 1604911.
  • Stake, R. E. (1995). The art of case study research. Sage Publications.
  • Syla, M. (2023). The role of peers in the inclusive education of students with special needs. Turkish International Journal of Special Education and Guidance & Counselling ISSN: 1300-7432, 12(1), 72-80.
  • Triviño-Amigo, N., Mendoza-Muñoz, D. M., Mayordomo-Pinilla, N., Barrios-Fernández, S., Contreras-Barraza, N., Gil- Marín, M., ... & Rojo-Ramos, J. (2022). Inclusive education in primary and secondary school: Perception of teacher training. International journal of environmental research and public health, 19(23), 15451.
  • U.S. Department of Education. (2017). Individuals with disabilities education act (IDEA). Office of Special Education Programs. https://sites.ed.gov/idea/
  • Uçar, A. S., Tutuk, T., Karabulut, H. A., & Uçar, K. (2025). Bullying Experiences of Individuals with Special Needs. International Journal, 15, e2025090.
  • Uslu, F., & Demir, E. (2023). Nitel bir veri toplama tekniği: Derinlemesine görüşme. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 40(1), 289-299.
  • Wang, Z., Xu, X., Han, Q., Chen, Y., Jiang, J., & Ni, G. X. (2021). Factors associated with public attitudes towards persons with disabilities: a systematic review. BMC public health, 21(1), 1058.
  • Wood, C., & Orpinas, P. (2021). Victimization of children with disabilities: coping strategies and protective factors. Disability & Society, 36(9), 1469-1488.
  • Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
  • Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Sage Publications.
  • Zwoliński, G., Kamińska, D., Haamer, R. E., Pinto-Coelho, L., & Anbarjafari, G. (2023). Enhancing empathy through virtual reality: Developing a universal design training application for students. Medycyna pracy, 74(3), 199-210.
Toplam 52 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Engelliler için Beden Eğitimi, Spor ve Fiziksel Aktivite
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Ebru Ayaz 0009-0006-7186-9178

Gülsüm Hatipoğlu Özcan 0000-0003-1059-8424

Aliye Büyükergün 0000-0003-0096-5673

Gönderilme Tarihi 30 Ekim 2025
Kabul Tarihi 22 Şubat 2026
Yayımlanma Tarihi 18 Mart 2026
DOI https://doi.org/10.55238/seder.1813770
IZ https://izlik.org/JA94MU94CP
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Ayaz, E., Hatipoğlu Özcan, G., & Büyükergün, A. (2026). Ortaokul Öğrencilerinin Oyun Yoluyla Özel Gereksinimli Çocuklara Yönelik Farkındalıklarının İncelenmesi. Spor Eğitim Dergisi, 10(1), 1-15. https://doi.org/10.55238/seder.1813770

Amaç ve Kapsam

Spor Eğitim Dergisi (SED); spor, egzersiz ve eğitim bilimleri alanındaki en son bilimsel gelişmeleri, teorik yaklaşımları ve pratik uygulamaları uluslararası bilim camiasına sunmayı hedefleyen saygın, disiplinler arası ve hakemli bir dergidir.

Dergimiz, spor bilimlerinin çok yönlü doğasını yansıtan özgün araştırmalar için bir platform oluşturarak, akademi ile saha uygulamaları arasındaki boşluğu doldurmayı amaçlar. Açık erişim politikasını benimseyen SED, dünyanın farklı ülkelerinden bilim insanlarının ürettiği nitelikli bilgiyi küresel ölçekte erişilebilir kılarak spor bilimleri literatürünün gelişimine katkı sağlar.

SED; teorik çerçevesi güçlü, deneysel yöntemlerle desteklenmiş veya alana yenilikçi veriler sunan pratik uygulamaları içeren çalışmaları kabul etmektedir. Dergimiz editöre mektup, derleme, araştırma makalesi ve orijinal çalışmaları yayımlar.

Derginin temel ilgi alanları aşağıdakileri kapsamakla birlikte bunlarla sınırlı değildir:

  • Hareket ve Antrenman Bilimi: Antrenman metodolojisi, performans analizi ve motor kontrol.

  • Egzersiz Fizyolojisi: Egzersize akut ve kronik uyumlar, sportif performans fizyolojisi.

  • Sporcu Sağlığı ve Beslenme: Spor yaralanmaları, rehabilitasyon stratejileri ve sporcu beslenmesi.

  • Egzersiz ve Spor Psikolojisi: Motivasyon, kaygı yönetimi, zihinsel dayanıklılık ve sporda psikolojik faktörler.

  • Sporda Bilişim Teknolojileri: Veri analitiği, sporda yapay zeka ve teknoloji kullanımı.

  • Spor Yönetimi: Spor organizasyonları, pazarlama, liderlik ve spor ekonomisi.

  • Beden Eğitimi ve Spor: Pedagojik yaklaşımlar, müfredat geliştirme ve öğretim modelleri.

  • Hareket Eğitimi: Erken çocukluk dönemi hareket gelişimi ve fiziksel okuryazarlık.

  • Rekreasyon: Boş zaman yönetimi, aktif yaşam ve toplumsal rekreasyon.

  • Engellilerde Spor (Uyarlanmış Fiziksel Aktivite): Özel gereksinimli bireyler için spor ve egzersiz stratejileri.
     

Spor Eğitim Dergisi (SED) 

  • Dergimize gönderilecek makalelerin Word şablonları üzerinden yazılması bir “ÖNKOŞUL”dur. Bu şablona yazılmadan sisteme yüklenen makalelerin Hakem Değerlendirme süreci BAŞLATILMAMAKTADIR.
  • MAKALE ŞABLONU İÇİN TIKLAYINIZ.

Üst ve Alt Bilgiler kabul sonrası dergi yönetimi tarafından dizgi aşamasında güncellenecek olup yazarlar tarafından değiştirilmemesi gerekmektedir.

Sayfa Düzeni: A4 Kenar Boşlukları (Normal) (4 yandan 2,5cm)

Font: Times New Roman, Dikey, 

Makale Başlığı: 14 punto, bağlaçlar hariç her kelimenin baş harfi büyük olarak, Sola hizalı yazılır.

Sözlü bildiri, Doktora tezinden üretilmiştir veya destek almış çalışmalar başlığa * şeklinde dip not ile verilir. Başlıktan sonra bir boşluk ve dipnot verilmelidir. Dipnot 8 punto, 

Yazar/lar: 11 punto, Yazar Adı Soyadı (Soyad, harfleri büyük) Dipnot bir boşluk ve sayı olarak 1 – 2… şeklinde, sola yaslı verilir.

Özet Başlık: 10 punto ve Koyu Yazılır, Sola hizalı.

Özet: 9 Punto, İki tarafa yaslı, 250 Kelimeyi geçmeyecek şekilde yazılmalıdır.

Anahtar Kelimeler Başlığı: 10 Punto Koyu, 

Anahtar Kelimeler: 9 Punto, En çok 6 anahtar kelime yazılmalıdır. (Başlıkta yer almayan kelimeler kullanılmalıdır.).

Makale Hakkında Bilgisi: Kabulden sonra tarafımızca gerçekleştirilir.

CrossMark ve DOI: Kabulden sonra tarafımızca gerçekleştirilir.

Ana Başlıklar: Giriş, Yöntem, Tartışma v.b. temel başlıklar, 11 Punto, Koyu ve Sola Hizalı, Sonra 3 nk ve Önce 12 nk boşluk

Alt Başlıklar: 11 Punto, Koyu, İtalik, Sola hizalı

Paragraflar: 11 punto, İki yana yaslı, Paragraflar arası 3 nk boşluk

Tablolar - Şekiller

Tablo ve Şekillerin hazırlanmasında William G Hopkins’in “GUIDELINES ON STYLE FOR SCIENTIFIC WRITING” (http://www.sportsci.org/jour/9901/wghstyle.html) yayınındaki bilgiler ve aşağıda belirtilen örnek Tablo yapıları göz önünde bulundurulmalıdır.

Tablo ve Şekil başlık ve metin özellikleri Türkçe - İngilizce Makale Şablon içerisindeki örneklerdeki yapılar dikkate alınarak verilmelidir.

Tablo ve Şekillerden öncesine ve sonrasına 12 nk boşluk verilir. Tablo başlıkları ve tablo içindeki metinler 10 Punto büyüklüğündeki karakterlerle yazılmalıdır.
 

ÖRNEK TABLO 1 (Bağımsız Gruplar)
Tablo x. ……………………………………………………………………
 

Grup 1 (N = …)

(Ort ± Ss)

Grup 2 (N = …)

(Ort ± Ss)

Fark (%)

(Ort ± Ss)

Fark (%)

(%95 GA)

pEB
Yaş (yıl)…….…….…….………………
Boy (m)…….…….…….………………
Kütle (kg)…….…….…….………………
Bağımlı Değişken 1…….…….…….………………
Bağımlı Değişken 2…….…….…….………………
Bağımlı Değişken 3…….…….…….………………
…….…….…….………………
…….…….…….………………
EB: etki büyüklüğü (Cohen’s d), GA: güven aralığı, N: örneklem büyüklüğü, Ort: ortalama, Ss: standart sapma 

 

ÖRNEK TABLO 2 (Bağımlı Grup / Tekrarlı Ölçüm)
Tablo y. …………………………………………………………………………………
 

Ön-test 

(Ort ± Ss)

Son-test 

(Ort ± Ss)

Fark (%)

(Ort ± Ss)

Fark (%)

(%95 GA)

pEB
Değişken 18,12 ± 1,219,12 ± 1,2111,1 ± 3,788,11 - 14,1 ………….
Değişken 2…….…….…….………………
Değişken 3M7,65 [5,11-10,1]M9,25 [6,11-13,2]M9,25 [6,11-13,2]7,11 - 9,87……r0,45
…….…….…….………………
…….…….…….………………
EB: etki büyüklüğü (Cohen’s d), Fark = (Son-test – Ön-test)/(Ön-test) × 100, GA: güven aralığı, M Medyan [25% - 75%] (yüzdelik dilimler), Ort: ortalama, r Non-parametrik test için etki büyüklüğü, Ss: standart sapma 

ÖRNEK TABLO 3

Table 1. Physical characteristics of the participants in A group (n=27) and B  group (n=27)
 GroupMeanSDMinMax∆ (Mean ± SD)95% CI of ∆pES
Age (y)A32.92.319.127.0……………….0.90−0.04
B33.03.018.832.2
Resistance Training Age (y)A4.61.72.09.0……….………..0.320.35
B3.92.32.010.0
Body Height (m)A1.800.081.701.98…………………..0.43−0.28
B1.830.061.731.95
Body Mass (kg)A79.28.167.093.0……….………0.890.05
B78.810.159.1102.0
1Time passed from birth date to the testing date; 2Time passed since the first participation in complementary resistance training for the specific sport branch; ∆: Difference = A – B; CI: Confidence Interval; ES: effect size (Cohen’s d); max: maximum; min: minimum; SD: standard deviation; y: year 

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Spor Eğitim Dergisi (SED), yayın etiğinde en yüksek standartları benimser; COPE (Yayın Etiği Komitesi), WAME (Dünya Tıp Editörleri Birliği) ve ICMJE (Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi) tarafından belirlenen yönergeleri izler.

1. Yayın Etiği ve Kötüye Kullanım Beyanı

Yayın etiği ihlallerinin önlenmesi yazar, editör ve hakemlerin ortak sorumluluğundadır.

Özgünlük ve İntihal: SED, intihal konusunda sıfır tolerans politikasına sahiptir. Gönderilen tüm makaleler, intihal tespit yazılımları (örn. iThenticate/Turnitin) kullanılarak taranır. Kabul edilebilir benzerlik oranının (genellikle kaynakça hariç %15-20) üzerindeki makaleler reddedilir.
Çoklu Gönderim: Yazarlar, aynı makaleyi aynı anda birden fazla dergiye değerlendirme için göndermemelidir.

2. Yazarların Etik Sorumlulukları

Yazarlık: Yazarlık hakkı, çalışmanın kavramsal tasarımına, yürütülmesine veya yorumlanmasına önemli katkıda bulunan kişilerle sınırlandırılmalıdır. Tüm yazarlar makalenin son halini onaylamalıdır.
Veri Erişimi: Yazarlardan, editöryal inceleme için makaleyle ilgili ham verileri sağlamaları istenebilir; yazarlar bu verilere kamu erişimi sağlamaya hazır olmalıdır.
Çıkar Çatışması: Tüm yazarlar, çalışmalarını uygunsuz şekilde etkileyebilecek (önyargı oluşturabilecek) finansal veya kişisel ilişkilerini beyan etmelidir.
İnsan ve Hayvan Hakları: İnsan denekleri içeren araştırmalar için yazarlar, çalışmanın Helsinki Bildirgesi prensiplerine uygun yapıldığını beyan etmelidir. İlgili Etik Kurul'dan alınan onay zorunludur ve bu onayın detayları (Kurul adı, tarih ve sayı) "Yöntem" bölümünde açıkça belirtilmelidir.
 

3. Editörlerin Etik Sorumlulukları

Tarafsızlık: Editörler, gönderilen makaleleri yazarların ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, dini inanç, etnik köken, vatandaşlık veya siyasi görüşlerine bakmaksızın, yalnızca entelektüel içeriklerine göre değerlendirir.
Gizlilik: Editör ve yayın kurulu üyeleri, gönderilen makale hakkındaki bilgileri sorumlu yazar, hakemler ve yayıncı dışında kimseyle paylaşamaz.
Yayın Kararı: Baş Editör, çalışmanın geçerliliği ve araştırmacılar ile okuyucular için önemi temelinde, dergiye gönderilen makalelerden hangilerinin yayımlanacağına karar vermekten sorumludur.

4. Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Editöryal Karara Katkı: Hakem değerlendirmesi, editörün yayın kararı vermesine yardımcı olur ve yazarların makalelerini geliştirmelerine katkı sağlar.
Zamanlılık (Hız): Araştırmayı değerlendirmek için yetersiz olduğunu düşünen veya hızlı bir değerlendirme yapamayacağını bilen hakemler, editörü bilgilendirerek süreçten çekilmelidir.
Nesnellik: Değerlendirmeler objektif yapılmalıdır. Yazara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir. Hakemler görüşlerini destekleyici argümanlarla açıkça ifade etmelidir.

5. Sürekli Yayın Politikası
SED, Sürekli Yayın Modeli (Continuous Publication Model) uygular. Makaleler, nihai kabul ve mizanpaj işlemlerinin tamamlanmasının ardından, belirli bir sayı dönemini beklemeksizin tek bir yıllık cilt içerisinde anında çevrimiçi olarak yayımlanır. Bu politika, araştırma bulgularının hızla yayılmasını garanti eder.
 

Makale Gönderim ve İşlem Ücretleri
Spor Eğitim Dergisi açık erişim politikasını sürdürmek ve hakem değerlendirme sürecinin maliyetlerini karşılamak amacıyla, gönderilen tüm makalelerden Editöryal İşlem Ücreti talep etmektedir.

Ücret Politikası
Gönderim Ücreti: Makale gönderimi aşamasında yazarlardan 250 USD tutarında ücret talep edilir.
Süreç Başlangıcı: Ödeme işlemi tamamlanıp dekont dergiye iletilmeden, editöryal ön inceleme ve hakem değerlendirme süreci başlatılmayacaktır.
İade Koşulları: Bu ücret, editöryal süreçlerin idari maliyetlerini karşılamak içindir. Ücretin ödenmesi, makalenin yayımlanacağını garanti etmez. Makalenin reddedilmesi durumunda ücret iadesi yapılmaz.

Yükseköğretim Kurulu’nun 07.03.2019 tarihli Genel Kurulunda alınan karar gereği yayın ücreti makale gönderim sırasında alınmaktadır.
ÜAK’ın 07.03.2019 tarihli genel kurulunda alınan karar metni aşağıdaki gibidir;
Aşağıdaki dergiler doçentlik başvuru şartlarında (beyannamede) kullanılabilir;
• Makale başvuru sırasında -kabul/ret şartına bağlı olmaksızın- ücret alan dergiler
• Abonelik usulü ile çalıştığı halde ilgili makaleyi açık erişim yapmak için ücret talep eden dergiler
• Makale basımı sürecinde yazarlardan herhangi bir ücret talep etmeyen dergiler

Spor Eğitim Dergisi kabul/ret şartına bağlı olmaksızın ücret talep ettiği için para iadesi yapmamaktadır.
Ücret yatırılması, dergiye yüklenen her bir eserin kesinlikle yayınlanacağı anlamına gelmemektedir. Tüm yazarların bu süreci dikkate alarak çalışma yüklemesi gerekmektedir.
Ücreti yatırılmayan eserlerin süreçleri kesinlikle başlatılmayacaktır.

Ödeme Bilgileri Lütfen ödemeyi aşağıdaki banka hesap bilgilerini kullanarak gerçekleştiriniz.
Gönderim Ücreti: 250 USD (KDV Dahil / Yazarlar, o günkü dolar($) kurunun TL(₺) karşılığını gönderecektir.)

Mahmut BÜKEY

Yayıncı

Balıkesir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi,
Çağış, Balıkesir Uşak Yolu, 10463 Bigadiç/Balıkesir


Spor Eğitim Dergisi - SEDER

Uluslararası Spor, Egzersiz ve Antrenman Bilimi Dergisi - USEABD

Antrenman, Beden Eğitimi ve Oyun, Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi, Egzersiz Fizyolojisi, Spor Biliminde Biyomekanik, Spor Biliminde Hareket Eğitimi

Baş Editör

E-mail: iboerdemir@icloud.com
orcid.org/0000-0002-5279-6907
Egzersiz ve Spor Bilimleri, Antrenman, Egzersiz Fizyolojisi
Egzersiz ve Spor Bilimleri, Antrenman

Alan Editörleri

Antrenman, Egzersiz Fizyolojisi, Fizyoterapi
Sağlık Bilimleri, Egzersiz ve Spor Bilimleri
Egzersiz ve Spor Bilimleri

I grew in a sports environment. I am currently a senior researcher at the University of Extremadura Spain. I have won ranked 1st place in physical fitness in Iran and now I work in several professional clubs as a sports scientist. My interests in researches: Sports Nutrition and supplement; growth youth and maturation; strength and conditioning; sports performance; soccer training; injury prevention; training load, quality of life; reliability, and validity.

Egzersiz Fizyolojisi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık

İstatistik Editörü

İstatistik, İstatistiksel Analiz, Nicel Karar Yöntemleri, İstatistiksel Analiz Teknikleri, Test, Ölçme ve Psikometri (Diğer)

Yayın Kurulu

I am a football/futsal coach educator and a full-time academic professor with a specificity in neuromuscular and cardiovascular physiology. My current research interests focus on the effects of training load monitoring, exercise recovery intervention on autonomic nervous function, effects of biofeedback training on cardiovascular adaptation, and effects of ageing on neuromuscular function, physical activity and health, and football/futsal sciences.

Beden Eğitimi ve Oyun, Egzersiz Fizyolojisi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık
Egzersiz ve Spor Bilimleri, Antrenman, Fiziksel Uygunluk
Egzersiz ve Spor Bilimleri, Egzersiz Fizyolojisi, Spor ve Genetik

Prof. Dr. Gözde Ersöz, Marmara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapmakta; spor ve egzersiz psikolojisi, spor yönetimi ve sporda davranış bilimleri başta olmak üzere sporun psikososyal alanlarında uzmanlaşmış bir akademisyendir. Akademik kariyeti boyunca çok sayıda araştırma makalesi, kitap ve kitap bölümü yayımlamış; ulusal ve uluslararası bilimsel kongrelerde 100’ün üzerinde bildiri sunarak alana önemli katkılar sağlamıştır.

Proje deneyimi kapsamında birçok TÜBİTAK öğrenci projesine danışmanlık yaparak lisans öğrencilerinin akademik gelişimini desteklemiş; özellikle Erasmus+ projeleri çerçevesinde sporun sosyal etkisi, kapsayıcılık, antrenör eğitimi ve çocuk koruma programları üzerine çalışmalar yürütmüştür. Bu çalışmalarıyla spor kültürünün gelişimine ve paralimpik hareketin güçlenmesine aktif katkı sunmaktadır.

Akademik birikimini saha ve yönetim deneyimiyle bütünleştiren Ersöz; Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi (TMOK) Bilim Kurulu üyesi ve Türkiye Milli Paralimpik Komitesi Eğitim Komisyonu Başkanıdır. Bunun yanı sıra Türkiye Sutopu Federasyonu, Türkiye Basketbol Federasyonu, Türkiye Taekwondo Federasyonu, Spor Bilimleri Derneği ve Egzersiz ve Spor Psikolojisi Derneği bünyesinde kurul ve komite üyelikleri yürütmektedir.

Spor ve Egzersiz Psikolojisi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık, Spor ve Rekreasyon, Egzersiz ve Spor Psikolojisi, Spor ve Dinlence İşletmeciliği

Matthew Muscat-Inglott, MCAST Toplum Hizmetleri Enstitüsü'nde Kıdemli Öğretim Görevlisidir. Enstitüdeki görevleri arasında araştırma yöntemleri konusunda ders vermek, lisans ve lisansüstü araştırma projelerini üstlenen öğrencilere ders vermek ve araştırma yürütmek yer almaktadır. Matthew mesleki eğitim, spor ve sağlık için egzersiz alanlarında araştırmalar yürütmekte ve çeşitli yerel ve uluslararası dergilerde düzenli olarak yayınlar yapmaktadır.

Mesleki Eğitim, Eğitim Felsefesi

I grew in a sports environment. I am currently a senior researcher at the University of Extremadura Spain. I have won ranked 1st place in physical fitness in Iran and now I work in several professional clubs as a sports scientist. My interests in researches: Sports Nutrition and supplement; growth youth and maturation; strength and conditioning; sports performance; soccer training; injury prevention; training load, quality of life; reliability, and validity.

Egzersiz Fizyolojisi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık

Bilim Kurulu

Spor ve Egzersiz Beslenmesi, Antrenman, Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)
Egzersiz ve Spor Bilimleri
Spor ve Egzersiz Beslenmesi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık
Antrenman, Egzersiz Fizyolojisi

Andy Lin is an Associate Professor at the Center for Teacher Education, National Taiwan Sport University in Taoyuan, Taiwan. His research focuses on PETE and PE curriculum and instruction. He has published works on preservice teacher development and educational policies in sport pedagogy.
https://orcid.org/my-orcid?orcid=0000-0002-8841-9847

Hizmetiçi Eğitim, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Eğitim Programları ve Öğretim (Diğer)

Dergi Sekreterya

Egzersiz ve Spor Bilimleri, Fiziksel Aktivite ve Sağlık, Fiziksel Uygunluk

Spor Eğitim Dergisi (SEDER), aşağıdaki indeks/veritabanlarında listelenmektedir:  

Scientific Indexing ServicesROADJournal FactorResearchBibGoogle ScholarEurasian Scientific Journal IndexDirectory of Research Journals Indexing, ASOS İndeks, Index Copernicus

Journal of Sports Education © 2017 by Ibrahim Erdemir is licensed under CC BY 4.0 
Flag Counter