Dismorfik Bozukluk-Beden İmajı Kaygısı Ölçeğinin (Db-Bikö) Türk Diline Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Amaç: Bu çalışmada Dismorfik Bozukluk–Beden İmajı Kaygısı Ölçeğinin Türk diline uyarlanması, dil eşdeğerliğinin sağlanması ve faktör yapısının sınanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini yaş ortalaması 31.40 ± 1.58 olan toplam 300 gönüllü birey oluşturmaktadır. Veriler, Dismorfik Bozukluk–Beden İmajı Kaygısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilmiş, güvenirlik analizi iç tutarlık katsayısı ve test tekrar test yöntemiyle hesaplanmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS 23.0 ve LISREL 8.70 paket programları kullanılmıştır. Bulgular: Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, özgün ölçekte yer alan iki alt boyutlu yapının Türkçe formda da korunduğunu göstermiştir. Güvenirlik analizleri sonucunda ölçeğin alt boyutlarına ait iç tutarlık katsayıları sırasıyla 0.92 ve 0.96 olarak belirlenmiştir. Uyarlanan ölçeğin 19 maddeden oluştuğu ve 5’li Likert tipinde olduğu saptanmıştır. Sonuç: Elde edilen geçerlik ve güvenirlik bulguları, Dismorfik Bozukluk–Beden İmajı Kaygısı Ölçeğinin Türk kültüründe kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Ahmadpanah, M., Arji, M., Arji, J., Haghighi, M., Jahangard, L., Sadeghi Bahmani, D., & Brand, S. (2019). Sociocultural attitudes towards appearance, self-esteem and symptoms of body-dysmorphic disorders among young adults. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(21), 4236. https://doi.org/10.3390/ijerph16214236
- Buhlmann, U., Etcoff, N. L., & Wilhelm, S. (2008). Facial attractiveness ratings and perfectionism in body dysmorphic disorder and obsessive-compulsive disorder. Journal of Anxiety Disorders, 22(3), 540-547. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2007.05.004
- Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: istatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. (12. baskı). Pegem Akademi.
- Cole, D. A. (1987). Utility of confirmatory factor analysis in test validation research. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 55(4), 1019–1031. https://doi.org/10.1037/0022-006X.55.4.584
- Comrey, A. L., & Lee, H. B. (2013). A first course in factor analysis. Psychology Press.
- DeVellis, R. F. (2022). Ölçek geliştirme: Kuram ve uygulamalar (T. Totan, Çev. Ed.; 3. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
- Doğan, T. (2010). Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği’nin (SGKÖ) Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 151–159. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunefd/issue/7799/102171
- Doğan, T., Sapmaz, F., & Totan, T. (2011). Beden İmgesi Baş Etme Stratejileri Ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 12(2), 121–129.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Fiziksel Uygunluk
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ahmet Karaçorlu
0009-0003-0120-6262
Türkiye
Bijen Filiz
0000-0001-5863-3861
Türkiye
Yücel Ocak
0000-0002-2037-6131
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
18 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
8 Ocak 2026
Kabul Tarihi
10 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1