Kitap İncelemesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Muhammed Mehdî b. Muhammed Nâsır Esterâbâdî. Târîh-i Cihângüşâ-yı Nâdirî. Kaşmer: İntişarat-ı Âlem-i Efruz,1394/2015.

Yıl 2020, Cilt: 2 Sayı: 1, 108 - 113, 30.06.2020

Öz

Bu çalışmada Şiî-İran
tarihi açısından büyük bir öneme sahip olan Nâdir Şah Afşar'ın (ö. 1747)
hayatına ve siyasî faaliyetlerine ilişkin hadiselerin yer aldığı
Târîh-i
Cihângüşâ-yı Nâdirî
aldı eser tanıtılmıştır. Bu eser Nâdir Şah’ın münşîlik
(kâtiplik) görevini üstlenen Mirzâ Mehdî Han Esterâbâdî
(ö.
1757)
tarafından Farsça olarak kaleme
alınmıştır. Esterâbâdî, Nâdir Afşar’ın münşîsi olduğundan onunla birlikte uzun
seneler seyahat etmiş ve çeşitli seferlere katılmıştır. Bu sayede Esterâbâdî,
dönemin tarihî olaylarını kaydetme ve Nâdir Şah’ın hayatına dair hususları
aktarma fırsatı bulmuştur. İran tarihi ve edebiyatı açısından önemli bir yere
sahip olan bu eserin orijinal yazma nüshası edebî bir üslupla ve ağır bir dille
yazılmıştır.
Târîh-i Cihângüşâ-yı Nâdirî’nin esas aldığımız nüshası
çeşitli sadeleştirmeler ve açıklamalar içeren ilâvelerle yeniden
düzenlenmiştir. Ele aldığı döneme dair birinci el kaynak niteliğindeki bu
eserin tanıtımının alan ilgilileri ve araştırmacıları için faydalı olacağı
umulmaktadır.

Kaynakça

  • Arunova, M. R - K. Z. Eşrefyan. Nâdir Şah-ı Avşar. Çev. Nergize Turaeva. İstanbul: Selenge Yayınları, 2015.
  • Esterâbâdî, Mirzâ Mehdî Han. Târih-i Nâdirî. Milli Kütüphane, Nâdir Eserler Koleksiyonu, MK Yer No: 06 Mil EHT A 28271.
  • Esterâbâdî, Muhammed Mehdî Hân b. Muhammed Nâsır. Târîh-i Cihân-güşa. Konya: Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi, Antalya Akseki Yeğen Mehmet Paşa İlçe Halk Kütüphanesi Koleksiyonu, Demirbaş No: 07 Ak Çar Ca 5.
  • Han, Mirzâ Mehdî. Târîh-i Cihângüşâ-yı Nâdirî. Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi, Yer No: Y/0051-1.
  • Heyet, Mehmet. “Mirzâ Mehdî Han Esterâbâdî ve Onun Senglah Eserinde Dil Adlandırmaları Üzerine Bir İnceleme”, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi 16/2 (2019), 380-389.
  • Karsî, Hâcibî. Terceme-i Târîh-i Nâdir Şâh. İstanbul Kütüphaneleri, İstanbul Kütüphanelerinde bulunan Türkçe Tarih-Coğrafya Yazmaları, Esad Efendi (Süleymaniye Ktb.) No. 2179.
  • Lockhart, L. Nâdir Shah. London: Luzac & Co., 1938.
  • Minorsky, Vilademir. “Nâdir”. İslam Ansiklopedisi. 9/21-31. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1964.
  • Muhammed Mehdi b. Muhammed Nâsır Esterâbâdî (ö. 18. yy). Târîh-i Cihângüşâ-yı Nâdirî. Kaşmer: İntişarat-ı Âlem-i Efruz,1394.
  • Özgüdenli, Osman Gazi. “Tarih”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 40/54-58. İstanbul: TDV Yayınları, 2011.
  • Perry, J. R, “Astarābādī, Mahdī Khan”. Encyclopedia Iranica. 2/844-845. London and Boston: Routledge & Kegan Paul Press, 1987.
  • Yıldırım, Alper. Siyasî ve Mezhebî Açıdan Osmanlı-İran İlişkileri (Sultan I. MahmudDönemi). İstanbul: Akademik Kitaplar Yayınları, 2019.

Muhammad Mahdī b. Muhammad Nāsır Astarābādī. Taʾrīk̲h-i Jahāngošāy-e Nādirī. Kashmer: Intisharat-ı Ālem-i Efruz,1394/2015.

Yıl 2020, Cilt: 2 Sayı: 1, 108 - 113, 30.06.2020

Öz

In this study, Taʾrīk̲h-i
Jahāngošāy-e Nādirī, which includes events related to the life and political
activities of Nādir Shah Afshar (d. 1747), who has great importance in terms of
the history of Shiite-Iran, was introduced. This work was written in Persian by
Mīrzā Mahdī K̲h̲ān Astarābādī (d. 1757), who undertook the clerk of Nâdir Shah.
Since Astarābādī was the scribe of Nâdir Afshar, he traveled with him for many
years and participated in various expeditions. In this way, Astarābādī had the
opportunity to record historical events of the period and to convey issues
related to Nādir Shah's life. The original manuscript of this work, which has
an important place in Iranian history and literature, was written in a literal
style and in a heavy language. The copy of Taʾrīk̲h-i Jahāngošāy-e Nādirī was
reorganized with additions containing various simplifications and explanations.
It is hoped that the promotion of this work, which is a first-hand document,
will be beneficial for the researchers who are interested in this field.

Kaynakça

  • Arunova, M. R - K. Z. Eşrefyan. Nâdir Şah-ı Avşar. Çev. Nergize Turaeva. İstanbul: Selenge Yayınları, 2015.
  • Esterâbâdî, Mirzâ Mehdî Han. Târih-i Nâdirî. Milli Kütüphane, Nâdir Eserler Koleksiyonu, MK Yer No: 06 Mil EHT A 28271.
  • Esterâbâdî, Muhammed Mehdî Hân b. Muhammed Nâsır. Târîh-i Cihân-güşa. Konya: Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi, Antalya Akseki Yeğen Mehmet Paşa İlçe Halk Kütüphanesi Koleksiyonu, Demirbaş No: 07 Ak Çar Ca 5.
  • Han, Mirzâ Mehdî. Târîh-i Cihângüşâ-yı Nâdirî. Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi, Yer No: Y/0051-1.
  • Heyet, Mehmet. “Mirzâ Mehdî Han Esterâbâdî ve Onun Senglah Eserinde Dil Adlandırmaları Üzerine Bir İnceleme”, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi 16/2 (2019), 380-389.
  • Karsî, Hâcibî. Terceme-i Târîh-i Nâdir Şâh. İstanbul Kütüphaneleri, İstanbul Kütüphanelerinde bulunan Türkçe Tarih-Coğrafya Yazmaları, Esad Efendi (Süleymaniye Ktb.) No. 2179.
  • Lockhart, L. Nâdir Shah. London: Luzac & Co., 1938.
  • Minorsky, Vilademir. “Nâdir”. İslam Ansiklopedisi. 9/21-31. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1964.
  • Muhammed Mehdi b. Muhammed Nâsır Esterâbâdî (ö. 18. yy). Târîh-i Cihângüşâ-yı Nâdirî. Kaşmer: İntişarat-ı Âlem-i Efruz,1394.
  • Özgüdenli, Osman Gazi. “Tarih”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 40/54-58. İstanbul: TDV Yayınları, 2011.
  • Perry, J. R, “Astarābādī, Mahdī Khan”. Encyclopedia Iranica. 2/844-845. London and Boston: Routledge & Kegan Paul Press, 1987.
  • Yıldırım, Alper. Siyasî ve Mezhebî Açıdan Osmanlı-İran İlişkileri (Sultan I. MahmudDönemi). İstanbul: Akademik Kitaplar Yayınları, 2019.
Toplam 12 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Kitap Kritiği
Yazarlar

Alper Yıldırım 0000-0001-9803-0766

Yayımlanma Tarihi 30 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi 25 Mayıs 2020
Kabul Tarihi 31 Mayıs 2020
Yayımlandığı Sayı Yıl 2020 Cilt: 2 Sayı: 1

Kaynak Göster

ISNAD Yıldırım, Alper. “1394/2015”. Turkish Journal of Shiite Studies 2/1 (Haziran 2020), 108-113.

Turkish Journal of Shiite Studies, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.