The Valuable Rubbish in Our Pockets – Extended Producer Responsibility in Mobile Phone Wastes

Öz

Cebimizdeki Değerli Çöp – Cep Telefonu Atıklarında Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu

Öz

Teknolojinin hızla gelişmesiyle elektronik ürünlerin ömürleri kısalmakta ve elektronik atıkların sayısı buna paralel biçimde artış göstermektedir. Elektronik atıkların kazanılmasında ve/veya uygun bir biçimde bertaraf edilmesinde belediyelerin, üreticilerin ve tüketicilerin sorumlulukları vardır. Bu çalışmanın amacı elektronik atıkların önemli bir bölümünü oluşturan cep telefonlarında üreticilerin sorumluluklarını "genişletilmiş üretici sorumluluğu" kapsamında incelemektir. Genişletilmiş üretici sorumluluğu, cep telefonu üreticilerinin (n=12) kurumsal web siteleri aracılığıyla içerik analizi kullanılarak incelenmiştir.  Araştırma sonuçlarına göre cep telefonu üreticilerinden sadece bir tanesi Türkiye’de cep telefonlarını geri alma programı uygulamakta ve konuya dair bilgileri web sitesinde ayrı bir sayfa olarak aktarmaktadır. Diğer üreticiler ise henüz Türkiye’de geri alma programı uygulamamaktadır. Ayrıca diğer üreticilerin konu ile ilgili web sayfalarında yer alan bilgilerin bazıları Türkçe bazıları da İngilizce olarak yer almaktadır. 

 

Anahtar Kelimeler

• Elektronik atık,Cep telefonu,Genişletilmiş üretici sorumluluğu,İçerik analizi

Kaynakça

1. Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği (22 Mayıs 2012), Resmi Gazete (Sayı:28300).
2. Balde, C. P., Forti, V., Gray, V., Kuehr, R. ve Stegmann, P. (2017), The Global E-waste Monitor 2017. Bonn, Geneva, Vienna: United Nations University, International Telecommunication Union & International Solid Waste Association.
3. Basel Convention (2011), Mobile Phone Partnership Initiative (MPPI) (http://www.basel.int/Implementation/TechnicalAssistance/Partnerships/MPPI/Overview/tabid/3268/Default.aspx adresinden erişildi).
4. Bovea, M. D., Ibáñez-Forés, V., Pérez-Belis, V.,ve Juan, P. (2018), “A survey on consumers’ attitude towards storing and end of life strategies of small information and communication technology devices in Spain”, Waste Management, 71, 589–602.
5. Choksi, S. (2001), “The Basel Convention on the control of transboundary movements of hazardous wastes and their disposal: 1999 Protocol on liability and compensation”, Ecology Law Quarterly, 28(2), 509–539.
6. Darby, L. ve Obara, L. (2005), “Household recycling behaviour and attitudes towards the disposal of small electrical and electronic equipment”, Resources, Conservation and Recycling, 44(1), 17–35.
7. ERRC (2018), Map of States With Legislation (https://www.ecycleclearinghouse.org/contentpage.aspx?pageid=10 adresinden erişildi).
8. Gallo, D. T. (2013). Broad Overview of E-Waste Management Policies in the U.S. Global E Waste Management (GEM) Network Workshop. Philadelphia. (https://www.epa.gov/sites/production/files/2014-05/documents/overview.pdf adresinden erişildi).

9. Geeraerts, K., Illes, A. ve Schweizer, J.-P. (2015), “Illegal shipment of e-waste from the EU: A case study on illegal e-waste export from the EU to China. A study compiled as part of the EFFACE project, London: IEEP. (https://efface.eu/sites/default/files/EFFACE_Illegal%20shipment%20of%20e%20waste%20from%20the%20EU.pdf adresinden erişildi).
10. Gehrke, D. ve Turban, E. (1999), “Determinants of successful website design: Relative importance and recommendations for effectiveness”, Proceedings of the 32nd Annual Hawaii International Conference on Systems Sciences, 32(c), 1–8.
11. Heacock, M., Kelly, C. B., Asante, K. A., Birnbaum, L. S., Bergman, Å. L., Bruné, M. N., … Suk, W. A. (2016), “E-waste and harm to vulnerable populations: A growing global problem”, Environmental Health Perspectives, 124(5), 550–555.
12. Huisman, J., Magalini, F., Kuehr, R., Maurer, C., Ogilvie, S., Poll, J., Delgado, C., Artim,E., Szlezak, J., Stevels, A., (2008), 2008 Review of Directive 2002/96 on WasteElectrical and Electronic Equipment. United Nations University, Bonn, Germany.
13. Ikhlayel, M. (2018), “An integrated approach to establish e-waste management systems for developing countries”, Journal of Cleaner Production, 170, 119–130.
14. ITU (2017), Global E-waste Status and Trends, (https://www.itu.int/en/ITU-D/Climate-Change/Documents/GEM%202017/Global-E-waste%20Monitor%202017%20-%20Chapter%206.pdf adresinden erişildi).
15. Khetriwal, D. S., Kraeuchi, P. ve Widmer, R. (2009), “Producer responsibility for e-waste management: Key issues for consideration - Learning from the Swiss experience”, Journal of Environmental Management, 90(1), 153–165.
16. Klenovšek, A. ve Meško, G. (2011), “International waste trafficking: Preliminary explorations”, Understanding and Managing Threats to the Environment in South Eastern Europe içinde (s. 79–99). Dordrecht: Springer.
17. Nnorom, I. C., Ohakwe, J. ve Osibanjo, O. (2009), “Survey of willingness of residents to participate in electronic waste recycling in Nigeria - A case study of mobile phone recycling”, Journal of Cleaner Production, 17, 1629–1637.
18. OECD (2016), Extended Producer Responsibility: Updated Guidance for Efficient Waste Management, OECD Publishing, Paris, http://dx.doi.org/10.1787/9789264256385-en.
19. Ongondo, F. O. ve Williams, I. D. (2011), “Greening academia: Use and disposal of mobile phones among university students”, Waste Management, 31, 1617–1634.
20. Öztürk, T. (2015), “Generation and management of electrical-electronic waste (e-waste) in Turkey”, Journal of Material Cycles and Waste Management, Vol.13, No.3, 411-421.
21. Premalatha, M., Tabassum-Abbasi, Abbasi, T. ve Abbasi, S. A. (2014), “The generation, impact, and management of e-waste: State of the art”, Critical Reviews in Environmental Science and Technology, 44(14), 1577–1678.
22. Robinson, B. H. (2009), “E-waste: An assessment of global production and environmental impacts”, Science of the Total Environment, 408(2), 183–191.
23. Statista (2018), “Number of mobile phone users worldwide from 2015 to 2020 (in billions), (1 Haziran 2018 tarihinde https://www.statista.com/statistics/274774/forecast-of-mobile-phone-users-worldwide/ adresinden erişildi).
24. Swico Recycling (2018), “Questions&Answers”, (15 Haziran 2018 tarihinde http://www.swicorecycling.ch/en/disposal/faq adresinden erişildi).
25. The Brand Age (2016), “2,5 yılda bir telefon değiştiriyoruz”, Haziran, s.73.
26. TÜİK (2016), Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, (www.tuik.gov.tr/PdfGetir.do?id=21779 adresinden erişildi).
27. UNEMG. (2017), United Nations System-wide Response to Tackling E-waste, (https://unemg.org/images/emgdocs/ewaste/E-Waste-EMG-FINAL.pdf adresinden erişildi).
28. UNEP (2008), Bali Declaration on Waste Management for Human Health and Livelihood. (http://www.basel.int/Portals/4/Basel%20Convention/docs/meetings/cop/cop9/bali-declaration/BaliDeclaration.pdf adresinden erişildi).
29. Warren, C., Barsky, A., Mcgraw, A. P. ve MacInnis, D. (2018), “Humor, comedy, and consumer behavior”, Journal of Consumer Research, https://doi.org/10.1093/jcr/ucy015.
30. Ylä-Mella, J., Keiski, R. L. ve Pongrácz, E. (2015), “Electronic waste recovery in Finland: Consumers’ perceptions towards recycling and re-use of mobile phones”, Waste Management, 45(2015), 374–384.