Yıl 2019, Cilt 4 , Sayı 2, Sayfalar 506 - 516 2019-12-30

Çeviride Yerlileştirme ve Yabancı Dil Öğretiminde Yeri

Sevtap GÜNAY KÖPRÜLÜ [1] , Erkan YÜCE [2]


Çevri, dilsel farklılıkların yanı sıra kültürel farklılıkların da dikkate alınmasını, çeviride dil-kültür ilişkisinin korunmasını gerektirir. Ancak, iki dil arasındaki dilsel ve kültürel farklılıklardan dolayı bu her zaman mümkün olamamaktadır. Çeviride kültürel engellerin aşılmasında “yerlileştirme” öne çıkan bir çeviri stratejisidir. Yerlileştirmede, anlaşılırlığın sağlanabilmesi için, hedef dil okuyucusuna yabancı olan kaynak metnin dilsel ve kültürel ögeleri, hedef dilin kültürüne uygun bir şekilde değiştirilir. Dolayısıyla yerlileştirme yapabilmek için her iki dilin kültürünün çok iyi bilinmesi gerekir. Yabancı dil öğretiminde de sadece dil değil aynı zamanda o dilin kültürü de öğretilmektedir. Çeviri dersleri, bu anlamda önemlidir. Çeviri derslerinde, dilsel ve kültürel farklılıkların farkındalığı, metin türlerine göre çeviri yöntemlerinin kullanılması gibi amaçlar yer almaktadır.

Bu çalışmada “21 Lessons for the 21st Century” adlı popüler güncel bir eserin, “21. Yüzyıl İçin 21 Ders” adlı Türkçe çevirisinde dikkat çeken “yerlileştirme” ele alınmış, yerlileştirmenin yabancı dil öğretiminde çeviri derslerinde bilinmesi gereken bir çeviri olgusu olduğuna dikkat çekilmek istenilmiştir. Eserin çevirisinde yerlileştirme yapılmış olan bölümlerden seçilen örneklerde yapılmış olan yerlileştirme çeviribilimsel çerçevede değerlendirilmiştir. Çalışmanın kuramsal çerçevesinde çeviribilimci Venuti’nin çalışmalarında üzerinde önemle durduğu “yabancılaştırma” (foreignization) ve “yerlileştirme” (domestication) çeviri stratejilerinden hareket edilmiştir. 

Çeviri, yabancı dil öğretimi, çeviri stratejileri, yerlileştirme, yabancılaştırma
  • Aksan, Doğan (1995). Her Yönüyle Dil. Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: Türk Dili Kurumu Yayınları.
  • Berk, Özlem (2005). Kuramlar Işığında Açıklamalı Çeviribilim Terimcesi. İstanbul: Multilingual.
  • Çamdereli, Mete (1995). “Uluslararası İletişimde Dil ve Dil Aktarımı”. Uluslararası İletişim içinde (haz. Gürsel Öngören). İstanbul: Der Yayınları.
  • Harari, Yuval Noah (2018). 21 Lessons for the 21st Century(1st Ed). New York : Spiegel & Grau.
  • Harari, Yuval Noah (2018). 21.Yüzyıl için 21 Ders(1.Baskı). Selin Siral (Çev.). İstanbul: Kolektif Kitap.
  • Kuran, Nedret (1995). “Çağdaş Alman Çeviribilimcilerin Yaklaşımları”, Çeviri ve Çeviri Kuramı Üstüne Söylemler (yay. haz. Mehmet Rifat), İstanbul: Düzlem Yayınları. S. 33-54.
  • Snell-Hornby, Mary (1985). “Translation as a means of integrating language teaching and linguistics”. C. Titfod ve A. E. Hieke (Ed.), Translation in Foreign Language Teaching and Testing. Narr: Gunter Narr Verlag Tubingen. P. 21–28.
  • Snell-Hornby, Mary. (2006). The turns of translation studies: New paradigms or shifting viewpoints? Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
  • Türk Dil Kurumu (TDK). https://sozluk.gov.tr/ (Erişim: 30.09.2019).
  • Venuti, Lawrence (1995). The Translator’s Invisibility: A History of Translation. Londra/New York: Routledge.
  • Yükseköğretim Kurumu (YÖK). Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları. www.yok.gov.tr/kurumsal/idari-birimler/egitim-ogretim-dairesi/yeni-ogretmen-yetistirme-lisans-programlari (Erişim: 10.09.2019).
Birincil Dil tr
Konular Dil Bilim
Yayımlanma Tarihi Aralık 2019
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-8841-355X
Yazar: Sevtap GÜNAY KÖPRÜLÜ (Sorumlu Yazar)
Kurum: NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-2716-5668
Yazar: Erkan YÜCE
Kurum: NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 2 Kasım 2019
Kabul Tarihi : 12 Aralık 2019
Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { soylemdergi641849, journal = {Söylem Filoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2548-0502}, address = {soylemdergi@hotmail.com}, publisher = {Yusuf ÇETİN}, year = {2019}, volume = {4}, pages = {506 - 516}, doi = {10.29110/soylemdergi.641849}, title = {Çeviride Yerlileştirme ve Yabancı Dil Öğretiminde Yeri}, key = {cite}, author = {GÜNAY KÖPRÜLÜ, Sevtap and YÜCE, Erkan} }
APA GÜNAY KÖPRÜLÜ, S , YÜCE, E . (2019). Çeviride Yerlileştirme ve Yabancı Dil Öğretiminde Yeri. Söylem Filoloji Dergisi , 4 (2) , 506-516 . DOI: 10.29110/soylemdergi.641849
MLA GÜNAY KÖPRÜLÜ, S , YÜCE, E . "Çeviride Yerlileştirme ve Yabancı Dil Öğretiminde Yeri". Söylem Filoloji Dergisi 4 (2019 ): 506-516 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/soylemdergi/issue/51290/641849>
Chicago GÜNAY KÖPRÜLÜ, S , YÜCE, E . "Çeviride Yerlileştirme ve Yabancı Dil Öğretiminde Yeri". Söylem Filoloji Dergisi 4 (2019 ): 506-516
RIS TY - JOUR T1 - Çeviride Yerlileştirme ve Yabancı Dil Öğretiminde Yeri AU - Sevtap GÜNAY KÖPRÜLÜ , Erkan YÜCE Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.29110/soylemdergi.641849 DO - 10.29110/soylemdergi.641849 T2 - Söylem Filoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 506 EP - 516 VL - 4 IS - 2 SN - -2548-0502 M3 - doi: 10.29110/soylemdergi.641849 UR - https://doi.org/10.29110/soylemdergi.641849 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Söylem Filoloji Dergisi Çeviride Yerlileştirme ve Yabancı Dil Öğretiminde Yeri %A Sevtap GÜNAY KÖPRÜLÜ , Erkan YÜCE %T Çeviride Yerlileştirme ve Yabancı Dil Öğretiminde Yeri %D 2019 %J Söylem Filoloji Dergisi %P -2548-0502 %V 4 %N 2 %R doi: 10.29110/soylemdergi.641849 %U 10.29110/soylemdergi.641849
ISNAD GÜNAY KÖPRÜLÜ, Sevtap , YÜCE, Erkan . "Çeviride Yerlileştirme ve Yabancı Dil Öğretiminde Yeri". Söylem Filoloji Dergisi 4 / 2 (Aralık 2020): 506-516 . https://doi.org/10.29110/soylemdergi.641849
AMA GÜNAY KÖPRÜLÜ S , YÜCE E . Çeviride Yerlileştirme ve Yabancı Dil Öğretiminde Yeri. SFD. 2019; 4(2): 506-516.
Vancouver GÜNAY KÖPRÜLÜ S , YÜCE E . Çeviride Yerlileştirme ve Yabancı Dil Öğretiminde Yeri. Söylem Filoloji Dergisi. 2019; 4(2): 516-506.