GAZİ ÜNİVERSİTESİ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN ERGOJENİK YARDIMCILAR, DOPİNG VE SAĞLIK HAKKINDAKİ BİLGİ VE ALIŞKANLIKLARININ BELİRLENMESİ

Öz

Bu araştırma, Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencilerinin sağlık alışkanlıklarını, ilaç ve ergojenik yardımcılar ile ilgili kullanım bilgilerini ölçmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini, Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencileri oluşturmaktadır. Öğrencilere 16 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Anketleri, yaşları 17-28 aralığında olan ve 126’sı bayan, 174’ü erkek, beden eğitimi öğretmenliği bölümünden 60, antrenörlük eğitimi bölümünden 120 ve spor yöneticiliği bölümünden 120 kişi olmak üzere toplam 300 öğrenci, 2005 yılı güz döneminde yanıtlamıştır. Uygulanan anketler sonucunda, araştırma grubunun ilgilendikleri spor branşları, spor yaşları, uğraştıkları branşlardaki seviyeleri ve başarıları belirlenmiş, düzenli doktora gidip gitmedikleri, sağlık problemleri, ilaç kullanım bilgileri, sağlık güvence durumları ve doping kullanıp kullanmadıkları ve bu parametreler arasındaki ilişki incelenmiştir. 2 yönlü tablolarda ki-kare testi hesaplanarak olguların bağımsızlık testleri yapılmıştır. Yine 2 yönlü tablolardan yararlanılarak hesaplanan oranlar z-testi ile karşılaştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda 300 öğrencinin % 87’sinin düzenli doktora gittiği, %14’ünün ilaç kullanımını gerektiren bir sağlık probleminin bulunduğu, çoğu aktif olarak spora devam eden öğrencilerin % 14.5’inin ergojenik yardım aldığı ve 3 kişinin de yasaklı madde kullandığı ortaya çıkmıştır. Yapılan istatistikler sonucunda, cinsiyet ve düzenli doktora gitme (p<0,05), cinsiyet ve ilaç kullanım (p<0,01) oranları arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur

Anahtar Kelimeler

• Öğrenciler, Ergojenik yardımcılar, Doping, Sağlık, Spor

DETERMINATION OF GAZI UNIVERSITY PHYSICAL EDUCATION AND SPORT DEPARTMENT’S STUDENTS’ KNOWLEDGE AND USAGE STATUS OF THE ERGOGENIC AIDS AND DOPING

Abstract

This research was carried out to determine ergogenic aids and doping knowledge and using up status of Gazi University Physical Education and Sport Department student. For this purpose, total of 300 students (126 female, 174 male) average age between 17 and 28 old. The qestionre which consist of 16 query, apply in 2005. According to results, some subjects who are medalist from %0.3 Olympics, % 8.6 World and Europen Level and %11 International Level, have different sports activities. The others are regional levels. It was found that most of subjects (% 85,3) did not use any ergogenic aids. Elite athletes which take ergogenic aids, generally prefer %9.3 vitamine, %1 protein, %0.6 cocaine, %0.3 testesteron, %0.3 creatin, % 3 other supplements. The conclusion of research, there were significiant differences in orderly doctor controls between male and female students (p<0,05). In additions, significant difference were also observed in the values of taking ergogenic aids between male and female (p<0,01)

Keywords

• Students, Ergogenic aids, Doping, Health, Sport

Kaynakça

1. 1. Akgün, N., Spor Hekimliği Açısından İlaçlar, Doping, Hacettepe Üniversitesi Doping Kontrol Merkezi, Olimpik Solidarite Bölgesel Aenoc Kursu, s.31-34, Ankara, 1991
2. 2. Akgün, N., Egzersiz Fizyolojisi, 4.Baskı, II.Cilt, Ege Üniversitesi Basımevi, İzmir, 1993
3. 3. Berglund, B., Hemmingsson, P., Birgegard, G., Detection of autologous blood transfusions in cross-country skiers, Int J Sports Med., 8(2), 66-70, 1987
4. 4. Anonim., ‘Doping’ (http://www.sporhekimi.com./) , Erişim Tarihi: 04.03.2006
5. 5. Casoni, I., Ricci, G., Ballarin, E., Hematological Indices of Eritropoetin Administration in Athletes, Int. J. Sports Med., 14, 307-311, 1993
6. 6. Cowan, D.A., İlaç Kötüye Kullanımı, ABC of Sports Medicine, Tümay Matbaacılık ve Tanıtım Hizmetleri Ltd., 1998
7. 7. Sawka, M.N., Joyner, M.J., Robertson, R.J., Spriet, L.L., Young, A.J., ACSM Position Stand: Use of Blood Doping as an Ergogenec Aid, Official Journal of The American Collage of Sports Medicine, 28(10), 127-134, 1994
8. 8. Cramer, R.B., Olympic Cheating: The Inside Story of Illicit Doping and The U.S. Cycling Team, Rolling Stone, February 14, 25-30, 1985

9. 9. Neiman, D.C., Buckley, K.S., İmmune Function in Marathon Runners Versus Sedentary Controls. Medicine Science in Sports and Exercise, 27, p.986–992, 2004
10. 10. Neiman, D.C., Bishop, N.C., Nutritional strategies to counter stress to the immune system in athletes, with special reference to football. Journal of Sports Sciences Jul. Vol. 24 Issue 7, p.763. 2006
11. 11. Ziyanur, G., Spor ve Beslenme, Nobel Yayın Dağıtım, 2003
12. 12. Yonamine, M., Rodrigues G.P., Moraes, M., Regina, L., “Non-Intentional Doping in Sports”, Sports Medicine: 34 (11). s. 697– 704, 2004
13. 13. Şanlıer, N., Arıkan, B., Ankara’da Çeşitli Üniversitelerde Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokullarına Devam Eden Son Sınıf Öğrencilerin Beslenme ve Ergojenik Yardımcılarının Kullanma Durumlarının Saptanması, Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Kongresi, 26-27 Mayıs 2000
14. 14. Yücecan,S., Ersoy, G., “Sporcuların, Beslenme Sağlık ve Başarı Durumları Üzerine Bir Araştırma”, Spor Hekimliği Dergisi, 20,1:11-16, 1994
15. 15. Anonymous., The World Anti-Doping Code The 2006 Prohıbıted Lıst Internatıonal Standard. ; List Of Prohibited Substances 2006
16. 16. Miller, K.E., Hoffman, J.H., Barnes, G.M., Sabo, D., Melnick, M.J., Farrell, M.P., “Adolescent Anabolic Steroid Use, Gender, Physical Activity, and Other Problem Behaviors”,.Substance Use & Misuse, 2005, Vol. 40 Issue 11, p 1637-1657
17. 17. Wolinsky, I., Driskel, J.A., Nutritional Ergogenic Aids, Crc Press USA-2004