KADINLARA YÖNELİK SOSYAL HİZMET POLİTİKALARI: CUMHURİYET HALK PARTİSİ (CHP) BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Öz

Bu çalışma, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından yönetilen büyükşehir ve il belediyelerinde kadına yönelik sosyal hizmet politikalarını bütüncül bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma nitel araştırma desenine dayalı olarak tasarlanmıştır. Veri toplama sürecinde belediyelere ait faaliyet raporları, stratejik planlar, kadın birimleri yayınları ve resmî hizmet tanıtım metinleri doküman analizi yöntemiyle incelenmiştir. Toplam 33 doküman tematik analiz tekniği kullanılarak çözümlenmiş ve kodlama süreci Excel yazılımıyla yürütülmüştür. Analiz sonucunda koruyucu ve önleyici destek hizmetleri, sosyal destek ve güçlendirme, eğitim ve kapasite geliştirme, istihdam ve ekonomik katılım, kurumsal cinsiyet eşitliği, katılımcı yönetişim ve çok boyutlu sosyal hizmetler olmak üzere yedi ana tema belirlenmiştir. Bulgular, CHP’li belediyelerde kadına yönelik sosyal hizmetlerin yüksek düzeyde görünür olduğunu, politika belgelerinde önceliklendirildiğini ve önemli ölçüde kurumsallaştığını göstermektedir. Özellikle şiddetle mücadele, kadın danışma merkezleri, eşitlik eylem planları ve kadın istihdamını destekleyen uygulamalar öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, hizmetlerin belediyeler arasında kapasite farklılıkları gösterdiği ve uygulamada sürdürülebilirlik sorunlarının bulunduğu saptanmıştır. Çalışma, yerel yönetimlerde kadın odaklı sosyal politikaların güçlendirilmesine yönelik politika yapıcılara ve araştırmacılara yol gösterici öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal hizmetler
• toplumsal cinsiyet
• yerel yönetim
• Cumhuriyet Halk Partisi
• doküman analizi

Social Service Policies for Women: A Study on Republican People’s Party (RPP) Metropolitan Municipalities

Öz

The purpose of this study is to examine social service policies toward women, implemented by metropolitan and provincial municipalities governed by the Republican People’s Party (CHP) within a comprehensive analytical framework. The research was designed as a qualitative study. It employed document analysis to examine municipal activity reports, strategic plans, publications of women’s units, and official service descriptions. A total of 33 documents were analyzed using thematic analysis, with the coding process conducted through Excel software. The analysis identified seven main themes: protective and preventive support services, social support and empowerment, education and capacity building, employment and economic participation, institutional gender equality, participatory governance, and multidimensional social services. The findings indicate that women-oriented social services in CHP-led municipalities are highly visible, prioritized in policy documents, and largely institutionalized. In particular, policies addressing violence against women, women’s counseling centers, local gender equality action plans, and employment-oriented initiatives stand out. However, the study also reveals variations in institutional capacity across municipalities and challenges related to the sustainability of service implementation. Overall, the findings provide policy-relevant insights for strengthening gender-sensitive social service practices at the local government level and contribute to the academic literature on local social policy and gender equality.

Anahtar Kelimeler

• Social services
• gender
• local government
• Republican People’s Party
• document analysis

Kaynakça

1. Akdemir, N.T. (2013). İlköğretim öğrencilerinin facebook tutumları ile akademik erteleme davranışları ve akademik başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
2. Alao, A., Brink, R., Chigona, W., & Lwoga, E.T. (2022). Computer Technologies for Promoting Women Entrepreneurship Skills Capability and Improved Employability. In Digital Transformation for Sustainability: ICT-supported Environmental Socio-economic Development (pp. 81-117). Cham: Springer International Publishing.
3. Aslam, A., Abidi, S.N.M., & Rizvi, S.S.A. (2024). Digital literacy and women's empowerment: Bridging the gender gap in technology for achieving sustainable development goals (SDGs). Pakistan Journal of Gender Studies, 24(2), 93-106.
4. Atay, S. (2021). Türkiye’de İstihdam Politikaları Kapsamında Meslek Edindirme Kursları: Eskişehir Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Benschop, Y., & Verloo, M. (2006). Sisyphus’ sisters: Can gender mainstreaming escape the genderedness of organizations?. Journal of Gender Studies, 15(1), 19-33.
6. Bharti, N. (2021). Role of cooperatives in economic empowerment of women: A review of Indian experiences. World Journal of Entrepreneurship, Management and Sustainable Development, 17(4), 617-631.
7. Biricikoğlu, H. (2020). Toplumsal cinsiyet eşitliği ve belediyeler: Avrupa Yerel Yaşamda Kadın-Erkek Eşitliği Şartı’nı imzalayan belediyeler üzerinden nitel bir inceleme. Çağdaş Yerel Yönetimler, 29(2), 21-56.
8. Biter, İ. T. (2025). Türkiye’de Belediyelerin Kentsel Hizmet Sunumu ve Yapabilirlikler Ekseninde Kadın Dostu Kent İdeali. Çağdaş Yerel Yönetimler, 34(1), 1-32.

9. Boles, J. K. (1989). A policy of our own: Local feminist networks and social services for women and children. Review of Policy Research, 8(3), 638-647.
10. Cansever, N., & Negiz, N. (2025). Urban development, public services, and women beneficiaries: Problem areas from women’s perspective. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 12(4), 1671-1692.
11. Ceciarini, S. (2021). Capacity building for gender equality at the local level: understanding the environment and learning from good practices. The Hague: Capacity and Institution Building Working Group of United Cities and Local Governments (UCLG).
12. Chopra, D., & Ugalde, A.C. (2018). Initiating women’s empowerment; achieving gender equality: Interlinkages amongst social protection, infrastructure and public services. Background paper for Expert Group Meeting at Sixtythird session of the Commission on the Status of Women. New York: UN Women.
13. Debbarma, A., & Chinnadurai, A. S. (2023). Empowering women through digital literacy and access to ICT in Tripura. Research Journal of Advanced Engineering and Science, 9(1), 5-9.
14. Ertugal, E., & Bagdadi, I. (2023). Gender equality policies in Turkey’s opposition municipalities: factors that impact policy-making according to gender advocates. South European Society and Politics, 28(3), 285-308.
15. Esping-Andersen, G. (1990). The Three Worlds of Welfare Capitalism. Cambridge: Polity Press.
16. Fraser, N. (1997). Justice Interruptus: Critical Reflections on the “Postsocialist” Condition. New York: Routledge.
17. Freidenvall, L., & Ramberg, M. (2021). Implementing gender mainstreaming in Swedish model municipalities. Politics & Gender, 17(2), 265-292.
18. Gordon, L. (Ed.). (2012). Women, the state, and welfare. University of Wisconsin Press.
19. Gultekin, D., Yildirim, N., & Ozturk-Kilic, S. (2024). Empowering refugee and local women through social cooperatives: an unfinished success story in Southern Türkiye. Social Enterprise Journal, 20(5), 857-887.
20. Güneş, A., & Feriştah, Y. (2021). The efficacy of Turkish metropolitan municipalities on combatting violence against women within the international and national legal framework. Journal of International Women’s Studies, 22(12), 115-134.
21. Hernes, H. (1987). Welfare State and Woman Power: Essays in State Feminism. Oslo: Norwegian University Press.
22. Htun, M., & Weldon, S. L. (2012). The civic origins of progressive policy change: Combating violence against women in global perspective (1975-2005). American Political Science Review, 106(3), 548-569.
23. Kadıköylü, E. (2022). 2010-2020 Yılları Arasında Yerel Yönetimlerin Kadınlara Yönelik Sosyal Hizmetleri: İstanbul ve İzmir Büyükşehir Belediyeleri Örnekleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
24. Kümbetoğlu, B. (2001). Kentsel alan ve yerel yönetimlerde toplumsal cinsiyet. A. İlyasoğlu ve N. Akgökçe (Der.), Yerli Bir Feminizme Doğru içinde (ss.259-282). İstanbul: Sel Yayıncılık. Lewis, J. (1992). Gender and the development of welfare regimes. Journal of European Social Policy, 2(3), 159-173.
25. Lincoln, Y.S., & Guba, E.G. (1985). Naturalistic inquiry. Beverly Hills, CA: Sage.
26. Macleod, A.M. (2015). Amartya Sen on human rights in The Idea of Justice. Philosophy & Social Criticism, 41(1), 11-19.
27. Maguire, S. (2018). Barriers to women entering parliament and local government. Institute for Policy Research Report. UK: University of Bath.
28. Marshall, T.H., & Bottomore, T. (1950). Citizenship and Social Class (Vol. 11). New York: Cambridge.
29. McBride, D.E., & Mazur, A.G. (2010). The Politics of State Feminism: Innovation in Comparative Research. Philadelphia: Temple University Press.
30. McDonald, P.W., & Dickerson, S. (2013). Engendering independence while living with purpose: Women’s lives after leaving abusive intimate partners. Journal of Nursing Scholarship, 45(4), 388-396. McEwan, C. (2003). ‘Bringing government to the people’: women, local governance and community participation in South Africa. Geoforum, 34(4), 469-481.
31. Mergaert, L., & Lombardo, E. (2014). Resistance to implementing gender mainstreaming in EU research policy. European Integration Online Papers, 18(Special Issue 1), 1-21.
32. OECD. (2019). SIGI 2019 Global Report: Transforming Challenges into Opportunities. Paris: OECD Publishing.
33. Ofem, N.O., Bassey, A.L., Ebagu, T. E., Takım, T. O., & Okafor, R.N. (2024). Empowering women through microcredit: promoting gender equality and socio-economic progress in Calabar Municipality Local Government Area, Cross River State. World Tourism Journal, 2(1), 37-53.
34. Orloff, A.S. (1993). Gender and the social rights of citizenship: The comparative analysis of gender relations and welfare states. American Sociological Review, 58(3), 303-328.
35. Prodip, M. A., & Ware, H. (2022). Do gender quotas reduce gender inequality in the political decision-making process?. A comparative case of India and Bangladesh. In: E.V. Shabliy, K. Engerman & D. Kurochkin (Eds.), Gender Equity: Global Policies and Perspectives on Advancing Social Justice (pp.181-200). Bloomsbury Publishing PLC.
36. Rawls, J. (1971). A Theory of Justice. Cambridge, MA: Harvard University Press.
37. Rhodes, R.A.W. (1996). The new governance: Governing without government. Political Studies, 44(4), 652-667.
38. Sen, A. (2009). The Idea of Justice. Cambridge, MA: Harvard University Press.
39. Sharifi, F., Talasaz, Z. H., & Larki, M. (2024). The establishment of shelters as a new paradigm towards struggling with violence against women: A literature review. Journal of Family & Reproductive Health, 18(1), 9.
40. Stoker, G. (1998). Governance as theory: five propositions. International Social Science Journal, 50(155), 17-28.
41. Şekerci, A.T., & Sumbas, A. (2024). Kadına duyarlı belediyecilik hizmetlerine dair iki farklı uygulama: Ankara ve Gaziantep Büyükşehir Belediyeleri. Gaziantep Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 28-48.
42. Şimşek, G., & Altun, F. (2020). Sosyal belediyecilikte sosyal hizmetlerin ve sosyal girişimci faaliyetlerin rolü. Sosyal Çalışma Dergisi, 4(1), 55-61.
43. Tesfay, A., & Tadele, H. (2013). The role of cooperatives in promoting socio-economic empowerment of women: Evidence from multipurpose cooperative societies in South-Eastern zone of Tigray, Ethiopia. International Journal of Community Development, 1(1), 1-11.
44. Ugur‐Cinar, M., Cinar, K., Onculer‐Yayalar, E., & Akyuz, S. (2024). The political economy of women's cooperatives in Turkey: A social reproduction perspective. Gender, Work & Organization, 31(4), 1268-1289.
45. Yavuz, Ö. (2015). Kadınların Toplumsal Hayata Katılımında Yerel Yönetimlerin Rolü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
46. Yılmaz, Ş. (2021). Yerel Yönetimlerde Kadına Yönelik Sosyal Politika ve Hizmetler. TESEV Değerlendirme Notları 2021/9. https://www.tesev.org.tr/tr/research/yerel-yonetimlerdekadina-yonelik-sosyal-politika-ve-hizmetler/
47. Yücel, I., & Kutlar, İ. (2020). Türkiye’de yerel yönetimlerin kadınlara yönelik hizmetlerinin toplumsal cinsiyet açısından incelenmesi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 3(1), 151-169.