Araştırma Makalesi

Kırılganlık Zincirlerini Kırmak: Afetlere Karşı Dirençli Bir Toplumu Nasıl İnşa Edebiliriz?

Sayı: 56 30 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Kırılganlık Zincirlerini Kırmak: Afetlere Karşı Dirençli Bir Toplumu Nasıl İnşa Edebiliriz?

Öz

Afetler, insanlık tarihinin başlangıcından beri toplumları ve medeniyetleri şekillendirmede etkili olmuştur. Tarih boyunca depremler, kasırgalar, seller, savaşlar, iç çatışmalar, nükleer patlamalar ve diğer bütün afetler, bir taraftan fiziksel yapıların diğer taraftan da birey, grup ve toplumların dirençliliğini test etmiştir. Fakat, afetlerin neden olduğu yıkımın boyutunu belirleyen sadece onların şiddeti değil, aynı zamanda karşılaştıkları yapı, birey ve toplulukların kırılganlığıdır da. Dolayısıyla, kırılganlık kavramını derinlemesine incelemek ve buna dönük politikalar geliştirmek afetlere karşı daha dirençli kentler, yapılar ve toplumlar oluşturmanın anahtarı olabilir. Bu çalışmada, “kırılganlık zincirlerini kırmanın” afetlerle başa çıkmanın ve afet risklerini azaltmanın en etkili yollarından birisi olacağı ileri sürülmektedir. Bunun için de afetlerde kırılganlık biçimlerinin neler olduğuna dair genel bir çerçeve oluşturularak, bu kırılganlıklarla nasıl mücadele edilebileceği tartışmaya açılmakta ve “kırılganlıkları kırmaya” dair bazı önerilerde bulunulmaktadır. Afetlerin yıkıcı etkilerine karşı toplumların kırılganlığını anlamak ve azaltmak için kritik bir perspektif sunan bu çalışmada, afetlerle mücadele etmek ve afetlerin zararlarını en aza indirgemek için “topluluk direncini artırmak” bir seçenek olduğu gibi, “kırılganlıkları kırmanın” da önemli bir seçenek olduğunun altı çizilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Afetler, Afet Sosyolojisi, Kırılganlık, Dirençlilik, Afetlerle Mücadele, Toplumsal Dirençlilik

Kaynakça

  1. Akbal, A., & Taşbaş, S. (2024). Depremde Kadın Olmak: Osmaniye Düziçi Çadır Kent Örneği. Kent Akademi Dergisi, 17(2), 651-666. https://doi.org/10.35674/kent.1425504
  2. Alcántara-Ayala, I. (2002). Geomorphology, Natural Hazards, Vulnerability and Prevention of Natural Disasters in Developing Countries. Geomorphology, 47(2002), 107-124.
  3. Aygün, A., & Torlak, S. E. (2020). Denizli İli’nin İklim Değişikliğine Karşı Dayanıklılığının İncelenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 9(1), 648-664. https://doi.org/10.28948/ngumuh.629809
  4. Bankoff, G., Frerks, G., & Hilhorst, D. (Ed.). (2004). Mapping vulnerability: Disasters, development, and people (1. bs). Routledge.
  5. Baydemir, R. (2023a). Beşerî Afetler. İçinde Afet Ansiklopedisi (1. bs, ss. 136-139). Nobel Akademik Yayıncılık.
  6. Baydemir, R. (2023b). Kırılganlık. İçinde Afet Ansiklopedisi (1. bs, ss. 306-307). Nobel Akademik Yayıncılık.
  7. Baydemir, R. (2023c). Toplumsal Mekânın Üretimi: Şanlıurfa Şehrinde Suriyeli ve Şanlıurfalıların Karşılaşması (Doktora Tezi). Harran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Şanlıurfa.
  8. Baydemir, R., & Benek, S. (2022). “Bunlar, Hastalık Yayan İnsanlar!”: Suriyelilere Yönelik Toplumsal Algıların Oluşmasında Covid-19’un Etkisinin İncelenmesi. Turkish Studies Social Sciences, 17(5), 717-738. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.63447
  9. Bayraktar, N., & Dal Yılmaz, Ü. (2018). Vulnerability of Elderly People in Disasters: A Systematic Review. Turkish Journal of Geriatrics, 21(3), 467-482. https://doi.org/10.31086/tjgeri.2018344062
  10. Benek, S., Baydemir, R., & Bozdoğan, S. (2020). COVID-19 Pandemi Sürecinde Mevsimlik Gezici Tarım İşçiliği ve Çalışma Koşulları Üzerine Bir İnceleme: Beylikova (Eskişehir) Örneği. Türk Coğrafya Dergisi, 76, Article 76. https://doi.org/10.17211/tcd.815947

Kaynak Göster

APA
Baydemir, R. (2025). Kırılganlık Zincirlerini Kırmak: Afetlere Karşı Dirençli Bir Toplumu Nasıl İnşa Edebiliriz? Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 56, 128-146. https://doi.org/10.52642/susbed.1476417
AMA
1.Baydemir R. Kırılganlık Zincirlerini Kırmak: Afetlere Karşı Dirençli Bir Toplumu Nasıl İnşa Edebiliriz? SUSBED. 2025;(56):128-146. doi:10.52642/susbed.1476417
Chicago
Baydemir, Recep. 2025. “Kırılganlık Zincirlerini Kırmak: Afetlere Karşı Dirençli Bir Toplumu Nasıl İnşa Edebiliriz?”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 56: 128-46. https://doi.org/10.52642/susbed.1476417.
EndNote
Baydemir R (01 Nisan 2025) Kırılganlık Zincirlerini Kırmak: Afetlere Karşı Dirençli Bir Toplumu Nasıl İnşa Edebiliriz? Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 56 128–146.
IEEE
[1]R. Baydemir, “Kırılganlık Zincirlerini Kırmak: Afetlere Karşı Dirençli Bir Toplumu Nasıl İnşa Edebiliriz?”, SUSBED, sy 56, ss. 128–146, Nis. 2025, doi: 10.52642/susbed.1476417.
ISNAD
Baydemir, Recep. “Kırılganlık Zincirlerini Kırmak: Afetlere Karşı Dirençli Bir Toplumu Nasıl İnşa Edebiliriz?”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 56 (01 Nisan 2025): 128-146. https://doi.org/10.52642/susbed.1476417.
JAMA
1.Baydemir R. Kırılganlık Zincirlerini Kırmak: Afetlere Karşı Dirençli Bir Toplumu Nasıl İnşa Edebiliriz? SUSBED. 2025;:128–146.
MLA
Baydemir, Recep. “Kırılganlık Zincirlerini Kırmak: Afetlere Karşı Dirençli Bir Toplumu Nasıl İnşa Edebiliriz?”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 56, Nisan 2025, ss. 128-46, doi:10.52642/susbed.1476417.
Vancouver
1.Recep Baydemir. Kırılganlık Zincirlerini Kırmak: Afetlere Karşı Dirençli Bir Toplumu Nasıl İnşa Edebiliriz? SUSBED. 01 Nisan 2025;(56):128-46. doi:10.52642/susbed.1476417