Araştırma Makalesi

Michel Foucault’nun Güç, Söylem ve Disiplin Perspektifinden 'Joker' Filmi: Toplumsal Çöküş ve Psikolojik Yıkımın Anatomisi

Sayı: 57 30 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

Michel Foucault’nun Güç, Söylem ve Disiplin Perspektifinden 'Joker' Filmi: Toplumsal Çöküş ve Psikolojik Yıkımın Anatomisi

Öz

Bu makale, Todd Phillips’in yönetmenliğini yaptığı ve Joaquin Phoenix’in başrolünde yer aldığı Joker filmini, toplumsal bozulma ve bireysel psikolojik çöküş temaları bağlamında, Michel Foucault’nun ortaya koyduğu kavramsal çerçeveden hareketle analiz etmektedir. Çalışmada, Arthur Fleck karakterinin maruz kaldığı travmalar ile toplumun dışlayıcı yapısının bireysel psikolojisi üzerindeki etkileri, Foucault’nun güç, disiplin, biyopolitika ve söylem kavramları doğrultusunda ele alınmıştır. Makale, Foucault’nun disiplinci iktidar, biyopolitika ve söylem aracılığıyla toplumsal normların bireyler üzerindeki etkisini açıkladığı kuramsal yaklaşımları temel alarak, Joker filmindeki olayları bu teorik bağlamla ilişkilendirmektedir. Özellikle Arthur’un ilaç kullanımı, sosyal hizmetlere erişimdeki yetersizlikler ve toplum tarafından dışlanması gibi durumlar, Foucault’nun biyopolitik kontrol ve gözetim mekanizmaları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, Arthur’un Murray Franklin şovunda gerçekleştirdiği yüzleşme sahnesi, iktidarın üretken ve direnişi teşvik eden doğasını görünür kılmaktadır. Filmin görsel atmosferi ve toplumsal yapıları eleştiren anlatımı, modern toplumların bireyler üzerindeki kontrol mekanizmalarının, kimlik inşası ve direniş pratikleri üzerindeki etkilerini anlamak açısından önemli bir zemin sunmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Joker filmini Foucault’nun güç ilişkileri, disiplin ve biyopolitika kavramları çerçevesinde değerlendirerek, toplumsal bozulma, bireysel psikolojik çöküş ve iktidar dinamiklerinin modern toplumlarda nasıl işlediğine dair eleştirel bir perspektif geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu analiz, sinema ile toplumsal eleştiri arasındaki ilişkiye katkı sunarken, Foucault’nun kuramsal yaklaşımlarının sinema alanında uygulanabilirliğini de ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Michel Foucault, joker Filmi, Disiplin ve Gözetim, Biyopolitika, Sosyal Dışlanma

Kaynakça

  1. Ağın, E. (2022). Michel Foucault’nun çalışmalarında panoptikon, kapatılma ve okul kurumu. Eğitim Bilim Toplum, 20(79), 64–82
  2. Akbaş, A. (2024). Dijital panoptikon: Elektronik gözetimin toplumsal yansımaları. Sinop İlahiyat Dergisi, 1, 51–89. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sinopid/issue/88183/1565517
  3. Akın, H. (2014). Antikçağ’dan Yeniçağ’a delilik, melankoli ve cinlenme: Avrupa’da aykırı olma halleri üzerine tarihsel bir inceleme (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  4. Amerongen-Kruisselbrink, L. V. (2020). The psychological complexity of Batman, the Joker and their relationship in the Dark Age of Comics (Yüksek lisans tezi, University of Agder). AURA – Agder Üniversitesi
  5. Discourse Analyzer. (2024, Nisan 26). Key principles of Foucault’s theory in discourse analysis [Etkileşimli makale]. Discourse Analyzer AI Toolkit. https://discourseanalyzer.com/key-principles-of-foucaults-theory-in-discourse-analysis/
  6. Arpacı, M. (2016). Foucault, biyopolitika ve biyotarih: Tarihsel çalışma alanları olarak tıp, beden ve nüfus. ViraVerita E-Dergi, (3), 80–97. https://dergipark.org.tr/tr/pub/viraverita/issue/22436/240083
  7. Bal, S. (2023). Toplumsal sınırlar, mekân ve kapatılma: “Depo: Akıl Hastanesinde Hayat” belgeselinde iktidarın iletişim biçimleri üzerine düşünmek. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10(4), 1345–1364. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/issue/80484/1363446
  8. Canpolat, S., & Ural, A. (2024). Michel Foucault’nun iktidar kavramı ile derslikteki ilişkileri çözümlemek. Mülkiye Dergisi, 48(4), 1188–1210. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mulkiye/issue/88682/1447120
  9. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5. baskı). SAGE Publications.
  10. Çakmak, Ç. (2023). Sosyal hayatın periferisinde bir hayat formu: Tıbbileştirilmiş delilik ve kurumsal dışlama pratikleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Kaynak Göster

APA
Gazi, M. A. (2025). Michel Foucault’nun Güç, Söylem ve Disiplin Perspektifinden ’Joker’ Filmi: Toplumsal Çöküş ve Psikolojik Yıkımın Anatomisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 57, 301-316. https://doi.org/10.52642/susbed.1624451
AMA
1.Gazi MA. Michel Foucault’nun Güç, Söylem ve Disiplin Perspektifinden ’Joker’ Filmi: Toplumsal Çöküş ve Psikolojik Yıkımın Anatomisi. SUSBED. 2025;(57):301-316. doi:10.52642/susbed.1624451
Chicago
Gazi, Mehmet Ali. 2025. “Michel Foucault’nun Güç, Söylem ve Disiplin Perspektifinden ’Joker’ Filmi: Toplumsal Çöküş ve Psikolojik Yıkımın Anatomisi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 57: 301-16. https://doi.org/10.52642/susbed.1624451.
EndNote
Gazi MA (01 Ağustos 2025) Michel Foucault’nun Güç, Söylem ve Disiplin Perspektifinden ’Joker’ Filmi: Toplumsal Çöküş ve Psikolojik Yıkımın Anatomisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 57 301–316.
IEEE
[1]M. A. Gazi, “Michel Foucault’nun Güç, Söylem ve Disiplin Perspektifinden ’Joker’ Filmi: Toplumsal Çöküş ve Psikolojik Yıkımın Anatomisi”, SUSBED, sy 57, ss. 301–316, Ağu. 2025, doi: 10.52642/susbed.1624451.
ISNAD
Gazi, Mehmet Ali. “Michel Foucault’nun Güç, Söylem ve Disiplin Perspektifinden ’Joker’ Filmi: Toplumsal Çöküş ve Psikolojik Yıkımın Anatomisi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 57 (01 Ağustos 2025): 301-316. https://doi.org/10.52642/susbed.1624451.
JAMA
1.Gazi MA. Michel Foucault’nun Güç, Söylem ve Disiplin Perspektifinden ’Joker’ Filmi: Toplumsal Çöküş ve Psikolojik Yıkımın Anatomisi. SUSBED. 2025;:301–316.
MLA
Gazi, Mehmet Ali. “Michel Foucault’nun Güç, Söylem ve Disiplin Perspektifinden ’Joker’ Filmi: Toplumsal Çöküş ve Psikolojik Yıkımın Anatomisi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 57, Ağustos 2025, ss. 301-16, doi:10.52642/susbed.1624451.
Vancouver
1.Mehmet Ali Gazi. Michel Foucault’nun Güç, Söylem ve Disiplin Perspektifinden ’Joker’ Filmi: Toplumsal Çöküş ve Psikolojik Yıkımın Anatomisi. SUSBED. 01 Ağustos 2025;(57):301-16. doi:10.52642/susbed.1624451