İncir Üretiminde Risk Kaynakları, Aydın ili örneği

Öz

Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, incir üreten çiftçilerin karşılaştıkları risk kaynaklarını belirlemek, bunları önem derecesine göre sıralamak ve birbiri ile olan ilişkilerini analiz etmektir. Tasarım/Metodoloji /Yaklaşım: Bu araştırma Aydın ilinde faaliyetlerini sürdüren 101 incir üreticisi ile yapılan anketlerden elde edilen verilere dayanmaktadır. Araştırmada çiftçilere ait risk kaynaklarının varlığı faktör analizi yardımıyla açıklanmıştır. Ayrıca DEMATEL yöntemi kullanılarak risk faktörleri önem derecesine göre sıralanarak birbirleriyle olan etkileşimleri keşfedilmiştir. Bulgular: Araştırmada belirlenen 9 faktör önemine göre iklim, üretim, piyasa, gıda güvenliği, işletme, arazi, pazarlama, toprak ve teknik bilgi riskleri şeklindedir. İklim, piyasa, arazi ve teknik bilgi riskleri diğer risk faktörlerini önemli derece etkilemektedir. İklim riski tüm diğer riskleri etkilerken, pazarlama riski tüm risk faktörlerinden etkilenen konumdadır. Özgünlük/Değer: Bu araştırmada incir üreticileri için özgün bir yöntem kullanılarak kapsamlı bir risk analizi oluşturulmuştur. Böylece bu alandaki literatürün gelişimine önemli bir katkı sağlanmıştır. Sosyal çıkarımlar: Sonuçlar incir üreticilerinin risk faktörlerini daha iyi yönetmek için sürdürülebilir üretim, tarım sigortası ve yayım hizmetlerine ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çiftçi Algısı
• Karar Teknikleri
• Risk Yönetimi
• Tarım
• Türkiye

Risk Sources in Fig Production, The Case of Aydın Province

Öz

Purpose: The main purpose of this research is to determine the risk sources faced by fig producing farmers, to rank them according to their importance and to analyze their relationships with each other. Design/Methodology/Approach: This research is based on data obtained from surveys conducted with 101 fig producers operating in Aydın province. In the research, the existence of risk sources belonging to farmers was explained with the help of factor analysis. Additionally, using the DEMATEL method, risk factors were ranked in order of importance and their interactions with each other were discovered. Findings: The 9 factors determined in the research are climate, production, market, food safety, business, land, marketing, soil and technical information risks, according to their importance. Climate, market, land and technical information risks significantly affect other risk factors. While climate risk affects all other risks, marketing risk is affected by all risk factors. Originality/Value: In this research, a comprehensive risk analysis was created for fig producers using a unique method. Thus, a significant contribution has been made to the development of the literature in this field. Social implications: The results show that fig producers need sustainable production, Agricultural insurance and extension services to better manage risk factors.

Anahtar Kelimeler

• Farmer Perception
• Decision Techniques
• Risk Management
• Agriculture
• Turkiye

Kaynakça

1. Akçaöz, H. V., & Akdemir, Ş. (2001), “Tarımsal üretimde risk, risk analizi ve risk davranışları: Çukurova bölgesi uygulamaları”, Akdeniz University Journal of the Faculty of Agriculture, 14(1): ss.107-118.
2. Akçaöz, H. V., Özkan, B., Karadeniz, C. F., & Fert, C. (2006), “Tarımsal üretimde risk kaynakları ve risk stratejileri: Antalya ili örneği”, Akdeniz University Journal of the Faculty of Agriculture, 19(1): ss.89-97.
3. Akhtar, S., Abbas, A., Iqbal, M. A., Rizwan, M., Samie, A., Faisal, M., Sahito, J. G. M. (2021), What Determines the Uptake Of Multiple Tools To Mitigate Agricultural Risks Among Hybrid Maize Growers In Pakistan? Findings From Field-Level Data. Agriculture, 11(7), 578.
4. Alp, Ç. (2017), Domates Yetiştiriciliği Yapan Tarım İşletmelerinde Risk Analizi: Çanakkale İli Kumkale Ovası Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
5. Anonim (2021), 2019 Yılı Kuru İncir Raporu. https://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://esnafkoop.ticaret.gov.tr/data/5d44168e13b876433065544f/2019%20Kuru%20%C4%B0ncir%20Raporu.pdf. Erişim: Haziran, 2023.
6. Anonim (2021), https://www.naztic.org.tr/wp-content/uploads/2021/03/kuru-incir-sektor-raporu.pdf. Erişim: Haziran, 2023.
7. Anonim (2023), 7a8186fa080b2bcc6511e33bd0fa448a.pdf (ticaret.gov.tr), Erişim: Temmuz, 2023.
8. Anonim (2023), https://tarisincir.com.tr/sayfa/kuru-incirin-faydalari. Erişim: Ağustos, 2023.

9. Anonim (2022), Tarım ve Orman Bakanlığı. https://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/Entegre/İncir%20Entegre%20Mücadele%20Teknik%20Talimatı.pdf. Erişim: Haziran, 2023.
10. Baquet, A. E. (1997), Introduction To Risk Management: Understanding Agricultural Risks: Production, Marketing, Financial, Legal, Human Resources. US Department Of Agriculture, Risk Management Agency.
11. Bayramoğlu, Z., Kaya, S., & Karakayacı, Z. (2013), “Tarım İşletmelerinde Risk Kaynakları ve Risk Yönetim Stratejilerinin Belirlenmesi; Çumra İlçesi Örneği”, Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 27(1), ss.46-54.
12. Bektaş, Z. K., Miran, B. (2005), “Geleneksel ve Organik Kuru İncirin Ekonomisi Üzerine Bir Araştırma: Aydın İli Örneği”, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 2(2),ss.79-86.
13. Borges, J.A.R.; Machado, J.A.D. (2012), “Risks and Risk Management Mechanisms: An Analysis Of The Perceptions Of Producers Of Agricultural Commodities”, Interdiscip. J. Res. Bus., 2, ss.27–39.
14. Boyacı, M., & Yıldız, Ö. (2014), “Türkiye'de Tarımsal Yayım Sisteminde Çoğulcu Yapının Bir Görünümü”, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 51(1), ss.1-11.
15. Çınar, G., Işın, F., & Hushmat, A. (2016), “Classification of Risk Perceptions of Trading Firms”, Journal of Financial Risk Management, 5(1), ss.7-13.
16. Çobanoğlu, F., Armağan, G., Kocataş, H., Şahin, B., Ertan, B., & Özen, M. (2005), “Aydın İlinde İncir Üretiminin Önemi ve Kuru İncir Üretim Faaliyetinin Ekonomik Analizi”, Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi,2(2), ss.35-42.
17. Çukur, F., Saner, G. (2008), “Malatya İli Kayısı Üretiminde Riskin Ölçülmesi ve Riske Karşı Oluşturulabilecek Stratejiler”, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 46(1), ss.33-42.
18. Değer, H. C., Özder, U., Kınıklı, F., & Yercan, M. (2020), “Muğla İlinde Üreticilerin Domates Pazarlaması Üzerine Kooperatifleşme Eğilimlerinin Belirlenmesi”, Tarım Ekonomisi Dergisi, 26(2), ss.121-129.
19. Du, Y. W., & Li, X. X. (2021), “Hierarchical DEMATEL Method for Complex Systems”, Expert Systems with Applications, 113871, 167, pp."1-22.
20. Duong, T. T., Brewer, T., Luck, J., & Zander, K. (2019), “A global review of farmers’ perceptions of agricultural risks and risk management strategies”, Agriculture, 9(1), pp.1-16.
21. Erdoğan, F., & Bayramoğlu, Z. (2017), “Tarım İşletmelerinde Finne-Kinney Yöntemi ile Risk Analizi”, Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 3(2), ss.19-28.
22. Gençdağ, E., Görgüç, A., & Yılmaz, F. M. (2019), “Kuru İncirin İşlenmesi, Kalite Problemleri ve Gıda Endüstrisinin Geliştirdiği Yenilikçi Yöntemler”, Akademik Gıda, 17(3), ss.378-388.
23. Ghaffarian, S., Van Der Voort, M., Valente, J., Tekinerdogan, B., & De Mey, Y. (2022), “Machine learning-based farm risk management: A systematic mapping review”, Computers and Electronics in Agriculture, 192, 10663, pp.1-17.
24. Girdžiūtė, L. (2012), “Risks in Agriculture and Opportunities of Their Integrated Evaluation”, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 62, pp.783-790.
25. Gomiero, T., Paoletti, M.G., Pimentel, D. (2008), “Energy and Environmental Issues in Organic and Conventional Agriculture”, Crit. Rev. Plant Sci. 27, pp.239–254.
26. Gündüz, O., Aslan, A., Ceyhan, V., & Bayramoğlu, Z. (2018), “Kuru Kayısı Üreticilerinin Risk Değerlendirmeleri Üzerine Bir Araştırma”, Adyutayam Dergisi, 6(2), ss.1-7.
27. Hardaker, J. B., Huirne, R. B. M., Anderson, J. R, Lien, G. (2004), Introduction To Risk in Agriculture. In Coping With Risk In Agriculture (pp. 1-22), Wallingford Uk: Cabı Publishing.
28. Hardaker, J.B. Lien, G. Anderson, J.R. Hurine, R. (2015), Coping With Risk in Agriculture: Applied Decision Analysis, 3rd Ed.; Cab International Publishing Company: Wallingford, Uk,; P. 296.
29. Jüttner, U. (2005), “Supply Chain Risk Management: Understanding the Business Requirements from a Practitioner Perspective”, The International Journal of Logistics Management, 16, pp.120-141.
30. Kabir, J., Cramb, R., Alauddin, M., Gaydon, D. S., & Roth, C. H. (2020), “Farmers’ perceptions and management of risk in rice/shrimp farming systems in South-West Coastal Bangladesh”, Land Use Policy, 95, 104577, pp. 1-13.
31. Karahan Uysal, Ö. Saner, G. Ceyhan, V. Bayramoğlu, Z, Engürülü, B. İkikat Tümer, E.Akyüz, Y. Tekin, M. K. Doğan Öz. B. (2020), “Tarımda risk yönetimi: mevcut durum ve gelecek eğilimleri”, Türkiye Ziraat Mühendisliği IX. Teknik Kongresi Bildiriler Kitabı, Cilt. 2, Ankara.13-17 Ocak, ss. 807-834.
32. Kitali, L. J., Mbwete, R. I. (2022), “Understanding the Magnitude Of the Risk Factors Affecting Small Scale Horticulture Farming in Southern Highlands: Experience From Kilolo District”, Global Journal Of Arts Humanity And Social Sciences Issn, pp.2583, 2034.
33. Komarek, A. M., De Pinto, A., & Smith, V. H. (2021), “A review of types of risks in agriculture: What we know and what we need to know”, Agricultural Systems, 178, 10273, pp.1-10.
34. Legesse, B., & Drake, L. (2005), “Determinants of smallholder farmers' perceptions of risk in the Eastern Highlands of Ethiopia”, Journal of Risk Research, 8(5), pp.383-416.
35. Meuwissen, M. P., Huirne, R. B. M., & Hardaker, J. B. (2001), “Risk and risk management: an empirical analysis of Dutch livestock farmers”, Livestock production science, 69(1), pp.43-53.
36. Müller, C., Cramer, W.; Hare, W.L.; Lotze-Campen, H.; Kates, R.W. (2011), “Climate Change Risks For African Agriculture”, Proc. Natl. Acad. Sci. Usa, 108, pp.4313–4315.
37. Newbold, P. (1995), Statistics for Business and Economics. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall Int.
38. Özden, A., Orkan Özer, O., Armağan, G., & Çınar, G. (2021), “İncir İşleme Tesislerinde Teknik Etkinlik ve Kalite Etkinliği Üzerine Etkili Faktörlerin Belirlenmesi”, Turkish Journal of Agriculture Food Science and Technology, 9(5), ss.878–886.
39. Öztürk, Y. (2022), Jeotermal enerji üretimine yönelik faaliyetlerin üreticiler açısından değerlendirilmesi: Aydın ve Manisa ili örnekleri, (Yüksek lisans tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü), 87s. Aydın.
40. Pablo, A. L., (1999), “Managerial Risk Interpretations: Does Industry Make a Difference?”, Journal of Managerial Psychology 14(2), pp.92-107.
41. Shah, J., Alharthi, M. (2022), The Association Between Farmers’ Psychological Factors and Their Choice To Adopt Risk Management Strategies: the Case Of Pakistan. Agriculture, 12(3), 412.
42. Sogue, B., & Akcaöz, H. (2017), “Risk Management in Agriculture: Examples from Some Countries”, Tarım Ekonomisi Dergisi, 23(1), ss.69-83.
43. Thompson Nathanael M., Bir C, Widmar Njo. (2018), “Farmer Perceptions of Risk in 2017”. Agribusiness 35(2), pp.182-199.
44. Uçar, K., & Engindeniz, S. (2019), “Malatya ilinde kayısı üretiminde karşılaşılan risk kaynakları ve uygulanabilecek risk yönetimi stratejileri”, Journal of the Institute of Science and Technology, 9(4), ss.2313-2320.
45. Ullah, R., Shivakoti, G. P., Ali, G. (2015), “Factors Effecting Farmers’ Risk Attitude and Risk Perceptions: the Case Of Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan”, International Journal of Disaster Risk Reduction, 13, pp.151-157.
46. Ullah, R., Shivakoti, G. P., Zulfiqar, F., Kamran, M. A. (2016), “Farm Risks and Uncertainties: Sources, Impacts and Management”, Outlook On Agriculture, 45(3), pp.199-205.
47. Wu, X.; Zhou, X.; Sun, S. (2023), Research on Evaluation of Financial Risks in Agricultural Product Supply Chains Based on An Improved DEMATEL Method. Agricultural & Rural Studies, 1, 0005.
48. Yılmaz, H. İ. (2021), Sürdürülebilirlik temelli tarımsal standartlara uygulanan desteklerin etkisinin analizi: Aydın ili incir örneği (doktora tezi) Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 110s. Aydın.