Eskişehir ili kentsel alanda tüketicilerin süs bitkileri tüketiminin analizi

Öz

Amaç: Bu çalışmada Eskişehir ili kentsel alanda yaşayan tüketicilerin süs bitkileri satın alma eğilimleri ve tercihlerinin belirlenmesidir. Tasarım/Metodoloji /Yaklaşım: Eskişehir ili kentsel alanda 272 tüketici ile yüz yüze anket yapılarak veriler elde edilmiştir. Toplanan verilerin analizinde önce tüketicilerin sosyo-ekonomik özellikleri ortaya konmuş, daha sonra süs bitkileri satın alma ve tüketim davranışları analiz edilmiştir. Tüketicilerin süs bitkileri satın alma tüketimini etkileyen sosyo-ekonomik faktörlerin analizinde lojistik regresyon (logit) modelinden yararlanılmıştır. Bulgular: Görüşülen tüketicilerin %47.43’ü kadın, %52.57’si erkek ve yaş ortalaması 38 yıl olarak belirlenmiştir. Tüketicilerin kişisel gelir düzeyleri incelendiğinde %30.88’inin 30001- 40000 TL gelir aralığında, %23.53’ünün 10000-20000 TL aralığında, %17.28’inin 40001 TL üzerinde gelirleri olduğu belirlenmiştir. Tüketicilerin %66.91’inin süs bitkileri satın almayı tercih ettiği, %33.08’inin satın almayı tercih etmediği tespit edilmiştir. Lojistik regresyon sonuçlarına göre, tüketicilerin süs bitkileri satın almasında etkisi olan, medeni durumun %1, eğitim düzeyinin ve kişisel gelir düzeyi %5, seviyesinde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Özgünlük/Değer: Türkiye’de süs bitkileri tüketimine yönelik literatürde çok az sayıda çalışmaya rastlanmıştır. Ayrıca Eskişehir ilinde bu konuda yapılan bir çalışma bulunmaması araştırmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Eskişehir
• süs bitkileri ve çiçekler
• tüketici tutum ve davranışları
• tüketici eğilimi

Analysis of consumers' ornamental plants consumption in urban areas of Eskişehir province

Öz

Purpose: The aim of this study is to determine the ornamental plant purchasing tendencies and preferences of consumers living in the urban area of Eskişehir province. Design/Methodology/Approach: A face-to-face survey was conducted with 272 consumers in the urban area of Eskişehir province. In the analysis of the collected data, first the socio-economic characteristics of the consumers were revealed, and then the purchase and consumption behaviors of ornamental plants were analyzed. Logistic regression (logit) model was used to analyze the socio-economic factors affecting consumers' purchase and consumption of ornamental plants. Findings: 47.43% of the interviewed consumers were female, 52.57% were male and the average age was 38 years. When the personal income levels of the consumers were analyzed, it was determined that 30.88% of them had an income between 30001- 40000 TL, 23.53% had an income between 10000-20000 TL and 17.28% had an income above 40001 TL. It was determined that 66.91% of the consumers preferred to buy ornamental plants, while 33.08% did not. According to the logistic regression results, marital status, education level and personal income level, which have an effect on consumers' purchase of ornamental plants, were found to be statistically significant at the 1%, 5% level. Originality: There are few studies in the literature on the consumption of ornamental plants in Turkey and there is no study in this field in Eskişehir province.

Anahtar Kelimeler

• Eskisehir
• ornamental plants and flowers
• consumer attitudes and behaviours

Kaynakça

1. Aksu, Z. A., Çığ, A. ve Türkoğlu, N. (2023). “Mersin ilindeki süs bitkileri üreticilerinin mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerileri”. JENAS Journal of Environmental and Natural Studies, 5 (2), 150-164.
2. Altunışık, R., Özdemir, Ş. ve Torlak, Ö. (2001). Modern Pazarlama. Değişim Yayınları, Adapazarı.
3. Aydoğdu, M.H. ve Yıldızoğulları, N. (2021). “Şanlıurfa’daki süs bitkileri tüketicilerinin tüketim tercihlerine yönelik tutum ve algıları üzerine bir araştırma”, International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 7 (45), 1150-1157.
4. Bulut, Y., Akpınar, E. ve Yılmaz, H. (2007). “Erzurum kentinin kesme çiçek tüketim potansiyelinin belirlenmesi ve çözüm önerileri”. GOÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 24 (2), 7-11.
5. Collins, M., 1986. “Sampling, 149-160”. In: Consumer Marketing Research Handbook (Eds. R.M. Worcester & J. Downham), Elsevier Sci. Pub. Company Inc., 840 pp.
6. Çelik, Y. (2014). “Konya ilinde dış mekân süs bitkileri üretiminin brüt kar analizi”. Meyve Bilimi, 1 (2), 45-54.
7. Çığ, A. ve Mikail, N. (2023). “Öğrencilerin “süs bitkisi” tanımı ve işlevselliği üzerindeki algıları: Siirt üniversitesi örneği”. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 10 (4): 1096–1109.
8. Dalgic, A., Demircan, V., Police, A. ve Önder, A.S. (2024). “Cost and profitability analysis in carnation production: The case of Isparta province, Türkiye”. Scientific Papers Series Management, Economic Engineering in Agriculture and Rural Development, Vol. 24, Issue 1.

9. Ercan, U. ve Irmak, S. (2018). “Lojistik regresyon analizi kullanılarak kanatlı hayvan eti tüketimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 10 (2), 9-18.
10. Gabellini, S. and Scaramuzzi, S. (2022). “Evolving Consumption trends, marketing strategies, and governance settings in ornamental horticulture: A grey literature review. Horticulturae, 8 (3), 234.
11. Gencer, B. (2014). Dünya’da ve Türkiye’de Kesme Çiçek Sektörü Pazarlama Organizasyonları ve Tüketici Eğilimleri, Doktora tezi, Namık Kemal Üniversitesi, Tekirdağ.
12. Gujarati, D.N. (1995). Basic Econometrics, McGraw-Hill Inc., New York.
13. Gujarati, D.N. (2005). Temel Ekonometri. Literatür Yayıncılık, İstanbul.
14. Güneş, M. ve Babadağ, G. E. (2022). “Konya’da perakende süs bitkileri satışı yapan işletmelerin mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerileri”. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 11 (3), 137-146.
15. Hekimoğlu, B. ve Altındeğer, M. (2012). Süs Bitkileri Sektör Raporu. Samsun Valiliği Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü. Erişim adresi (01.05. 2018): http://samsuntarim. gov.tr/yayinlar/tarimsal strateji/tarimsal_strateji_pdf/Süs Bitkileri Endüstrisi Sektor Raporu.
16. Hosmer DW and Lemeshow S (2001). Applied Logistic Regression, New York: John Wiley & Sons.
17. Kazaz, S. (2016). “Dünya süs bitkileri sektöründe ürün deseni, sosyo-ekonomik ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeler ile Türkiye’nin gelecek vizyonu”. VI. Süs Bitkileri Kongresi, 3-13.
18. Kıvraklar, M. K. (2017). Dış mekân süs bitkileri üretim işletmelerinde maliyetleme ve raporlama, Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
19. Kızıloğlu, R., Uzunöz, M. ve Topal, İ. (2012). “Yalova ilinde kesme çiçek yetiştiriciliğinin üretim maliyeti ve karlılığı”. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg., 43 (1): 65-68.
20. Korkut A., Yıldırım, T., Görür, G ve Çakmak, S. (1995). “Türkiye’de Süs Bitkileri Tüketim Projeksiyonları ve Üretim Hedefleri”, IV. Türkiye Ziraat Mühendisliği Teknik Kongresi, Tarım Haftası’95, Ziraat Bankası Kültür Yay. No:26, 697-714, Ankara.
21. Koşum, T. ve Akbay, C. (2021). “İstanbul ili kent merkezinde tüketicilerin fast food tüketim alışkanlıkları”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi;20 (78), 553-568.
22. Özçıngırak G. ve Engindeniz, S. (2019). “İzmir’in kentsel kesiminde sera sebzeleri tüketiminin analizi”. Tarım Ekonomisi Dergisi, 25 (1), 53-66.
23. Paiva, P. D. D. O., Reis, M. V. D., Sant’Ana, G. S., Bonifácio, F. D. L., and Guimarães, P. H. S. (2020). “Flower and ornamental plant consumers profile and behavior”. Ornamental horticulture, 26 (3), 333-345.
24. Rombach, M., Widmar, N., Byrd, E., and Bitsch, V. (2018). “Understanding preferences of German flower consumers: The desire for sustained beauty”. International Journal of Retail & Distribution Management, 46 (6), 560-576.
25. Sarıca, D., Michael, G.D. ve Omar, I. (2023). “Üniversite öğrencilerinin organik gıda tüketim davranışlarını etkileyen faktörlerin ekonometrik analizi: Isparta ili örneği”. Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 60 (1):111-123.
26. Siregar, N. F., Lubis, S. N., and Kesuma, S. I. (2021). “Analysis of consumer behavior to purchase decisions of ornamental plants (Case study: Bangun Sari village sub-district of Tanjung Morawa Deli Serdang Regency)”. International Journal of Agricultural Science, 6.
27. Şenol, C. ve Şahin, G. (2023). “Türkiye zirai hayatında kesme çiçek yetiştiriciliğinin yeri ve geleceği”. Erciyes Akademi, 37 (2), 522-551.
28. Tabachnick, B.G. and Fidell, L.S. (1996). Using multivariate statistics (3rd ed.). New York, USA: Harper Collins College Publishers.
29. Tapkı, N., Kızıltuğ, T., & Çelik, A. D. (2018). “Current situation of Turkey‘s cut flower production and trade, problems and offered solutions”. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 6 (3), 313–321.
30. Yazgan, M.E., Korkut, A.B., Barış, E., Erkal, S., Yılmaz, R., Erken, K., Gürsan, K. ve Özyavuz, M. (2005). “Süs Bitkileri Üretiminde Gelişmeler”. Ziraat Mühendisleri Odası Teknik Kongresi, 3-7 Ocak 2005.
31. Yazıcı, K. (2020). “İç mekân süs bitkilerinin önemi ve tüketici eğilimlerinin belirlenmesi: Tokat kenti örneği”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 22 (3), 738-747.
32. Yılmaz, İ. (2009). “Avrupa Birliği’ne uyum sürecinde Türk kesme çiçek sektörünün SWOT (GTZF) analizi”. Akdeniz University Journal of the Faculty of Agriculture, 22 (1), 103-112.
33. Yıldızoğulları, M. H. A. N. (2024). “Şanlıurfa’daki süs bitkileri tüketicilerinin tüketim tercihlerine yönelik tutum ve algıları üzerine bir araştırma. Social Mentalıty And Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 7 (45), 1150-1157.