Agriculture and inflation nexus in Türkiye over a century: Comparative empirical analysis with temporal and sectoral decomposition

Öz

Purpose: This study explores the dynamic relationship between inflation and the agricultural sector in Türkiye. Unlike other studies, the subject has been examined within three sub-periods considering structural breaks and a 99-year time horizon. In addition, the study examines the effects of inflation on industry, services, agriculture, and general economic growth through a total of 16 models.

Design/Methodology/Approach: Since the variables in the model are stationary at different levels [I(0)-I(1)] and the dependent variable is stationary at the level [I(0)], the A-ARDL bounds test and the Toda-Yamamoto causality procedure were applied.

Findings: Analysis results show a robust cointegration relationship in the 12 models mentioned. In all models, the long-term coefficient values of the inflation variable are negative. The period when the inflation rate was most suppressive on the agricultural sector was the early republican period of 1924-1954. In addition, the agricultural industry exhibited the highest growth among the periods examined, with an average of 5.60% in the same period and continuously decreased in the following periods. The dummy variables highlight the negative repercussions of the 1960 military coup and the economic crises of 1994 and 2001 on Türkiye's overall and sectoral growth trajectory. Empirical evidence indicates that such inflationary pressures constitute a significant structural constraint on the agricultural sector. In addition, the causality findings are consistent with the cointegration test results, indicating that the role of inflation in the Turkish economy varies across sectors. In contrast, its effects on the agricultural sector remain evident.

Originality/Value: The original value of this study lies in its comprehensive coverage of the Republic's history, spanning nearly a century, and its adoption of sectoral and periodic separation techniques.

Anahtar Kelimeler

• A-ARDL
• agricultural sector
• growth
• inflation
• sectoral decomposition

Türkiye'de yüz yıllık süreçte tarım ve enflasyon ilişkisi: Zamansal ve sektörel ayrıştırma ile karşılaştırmalı ampirik analiz

Öz

Amaç: Bu çalışma, Türkiye'de enflasyon ile tarım sektörü arasındaki dinamik ilişkiyi keşfetmeyi amaçlamaktadır. Diğer çalışmalardan farklı olarak yapısal kırılmaları ve 99 yıllık zaman ufkunu dikkate alan üç farklı alt dönem çerçevesinde konu incelenmiştir. Ayrıca çalışma, enflasyonun sanayi, hizmetler, tarım ve genel ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini toplam 16 model üzerinden ele almaktadır.

Tasarım/Metodoloji/Yaklaşım: Modelde yer alan değişkenler farklı seviyelerde durağan [I(0)-I(1)] ve bağımlı değişken düzeyde durağan [I(0)] olduğu için A-ARDL sınır testi ile Toda-Yamamoto nedensellik prosedürü uygulanmıştır.

Bulgular: A-ARDL sınır testi sonuçları, belirtilen 12 modelde sağlam bir eşbütünleşme ilişkisini göstermektedir. Tüm modellerde, enflasyon değişkeninin uzun vadeli katsayı değerleri negatiftir. Enflasyonun tarım sektörü üzerinde en baskılayıcı olduğu dönem, 1924-1954 erken Cumhuriyet dönemidir. Ayrıca, tarım sektörü incelenen dönemler arasında ortalama %5,60 büyüme ile en yüksek büyümeyi yine aynı dönemde göstermiş, sonraki dönemlerde ise sürekli olarak azalmıştır. Bununla birlikte, analizlere dahil edilen kukla değişkenler 1960’ta ağırlık kazanan ithal ikameci politikaların, 1994 ve 2001 ekonomik krizlerinin Türkiye'nin genel ve sektörel büyüme yörüngesi üzerindeki olumsuz yansımalarını da vurgulamaktadır. Ampirik kanıtlar, bu tür enflasyonist baskıların tarım sektörü üzerinde önemli bir yapısal kısıtlama oluşturduğunu göstermektedir. Ayrıca, nedensellik bulguları eşbütünleşme testi sonuçlarıyla örtüşmekte olup enflasyonun Türkiye ekonomisindeki rolünün sektörler arasında farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Buna karşılık, tarım sektörü üzerindeki etkileri belirginliğini korumaktadır.

Özgünlük/Değer: Çalışmanın Cumhuriyet tarihinin neredeyse ilk asrını bütünsel olarak ele almasının yanında sektörel ve dönemsel ayrıştırma tekniklerine dayalı bir yaklaşım benimsemesi bu çalışmanın özgün değerini oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• A-ARDL
• tarım sektörü
• büyüme
• enflasyon
• sektörel ayrıştırma

Kaynakça

1. Akın, S., Duramaz, S., & Koçtürk, O. M. (2023), Reel efektif döviz kuru oynaklığının tarımsal dış ticaret üzerindeki asimetrik etkisi: 2013-2021 arası dönemde Türkiye örneği. Tarım Ekonomisi Dergisi, 28(2), 141-150.
2. Alexander, W. R. J. (1997), Inflation and economic growth: evidence from a growth equation. Applied Economics, 29(2), 233-238.
3. Atabey, A. Ö., & Karakuş, M. (2022), Türkiye’ye yönelik enflasyon, dış ticaret ve ekonomik büyüme ilişkisinin ampirik analizi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(3), 747-759.
4. Aye, G. C., & Odhiambo, N. M. (2021), Threshold effect of inflation on agricultural growth: Evidence from developing countries. Advances in Decision Sciences, 25(2), 1-22.
5. Ayyoub, M., & Wörz, J. (2021), Inflation‐growth nexus in developing economies: New empirical evidence from a disaggregated approach. International Journal of Finance & Economics, 26(1), 241-257.
6. Barro, R. J. (1995), Inflation and economic growth. National Bureau of Economic Research (NBER) Working Paper, No: 5326.
7. Behera, J., & Mishra, A. K. (2016), Inflation and economic growth nexus in BRICS: Evidence from ARDL bound testing approach. Asian Journal of Economic Modelling, 4(1), 1-17.
8. Bulutay, T., Tezel, Y. S. & Yıldırım, N. (1974), Türkiye milli geliri (1923-1948), Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi.

9. Chaudhry, I. S., Ayyoub, M., & Imran, F. (2013), Does inflation matter for sectoral growth in Pakistan? An empirical analysis. Pakistan Economic and Social Review, 71-92.
10. Doğan, Z., Arslan, S., & Berkman, A. (2015), Türkiye’de tarim sektörünün iktisadi gelişimi ve sorunlari: tarihsel bir bakiş. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 29-41.
11. Duru, S., & Gül, A. (2022), Çukurova Bölgesi’nde Gıda Sanayinde Dış Ticaret Teşviklerinin Değerlendirilmesi. Tarım Ekonomisi Dergisi, 28(1), 77-88.
12. Eğilmez, A. M. (2018), Değişim sürecinde Türkiye: Osmanlı'dan Cumhuriyet'e sosyo-ekonomik bir değerlendirme. Remzi Kitabevi.
13. Faria, J. R., & Carneiro, F. G. (2001), Does high inflation affect growth in the long and short run?. Journal of applied economics, 4(1), 89-105.
14. Göksu, S. & Balkı A. (2023), ARDL ve NARDL Eşbütünleşme Analizleri: Adım Adım Eviews Uygulaması, Serüven Yayınevi.
15. İşcan, T., & Osberg, L. (1998), The link between inflation and output variability in Canada. Journal of Money, Credit and Banking, 261-272.
16. Karaca, O. (2003), Türkiye'de enflasyon-büyüme ilişkisi: zaman serisi analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 4(2), 247-255.
17. Lee, J. & Strazicich, M. C. (2003), Minimum lagrange multiplier unit root test with two structural breaks. Review of Economics and Statistics, 85(4), 1082-1089.
18. Mallik, G., & Chowdhury, A. (2001), Inflation and economic growth: evidence from four south Asian countries. Asia-Pacific development journal, 8(1), 123-135.
19. McNown, R., Sam, C. Y. & Goh, S. K. (2018), Bootstrapping the autoregressive distributed lag test for cointegration. Applied Economics, 50(13), 1509-1521.
20. Narayan, P. K., & Smyth, R. (2006), What determines migration flows from low‐income to high‐income countries? An empirical investigation of Fiji–Us migration 1972–2001. Contemporary economic policy, 24(2), 332-342. https://doi.org/10.1093/cep/byj019
21. Narayan, P.K. (2005), The saving and investment nexus for China: evidence from cointegration tests, Applied Economics, Vol. 37 No. 17, pp. 1979-1990. https://doi.org/10.1080/00036840500278103
22. Omay, T., & Kan, E. Ö. (2010), Re-examining the threshold effects in the inflation–growth nexus with cross-sectionally dependent non-linear panel: Evidence from six industrialized economies. Economic Modelling, 27(5), 996-1005.
23. Ozpence, A. I. (2016), Analysis of the relationship between inflation and economic growth in Turkey. Journal of Economics Finance and Accounting, 3(3), 180-191.
24. Uçan, O., & Çebe, G. N. (2018), 2008 Krizi Öncesi ve Sonrası Türkiye’de Ekonomik Büyüme, İşsizlik ve Enflasyon İlişkisi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(3), 6-17.
25. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001), Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326. https://doi.org/10.1002/jae.616
26. Republic of Türkiye Ministry of Trade. (2022), Genel Tarım Sektörü. İhracat Genel Müdürlüğü, Tarım Ürünleri Daire Başkanlığı. https://ticaret.gov.tr/
27. Sam, C. Y., McNown, R. & Goh, S. K. (2019), An augmented autoregressive distributed lag bounds test for cointegration. Economic Modelling, 80, 130-141.
28. Shitundu, J. L., & Luvanda, E. G. (2000), The effect of inflation on economic growth in Tanzania. African Journal of Finance and Management, 9(1), 70-77.
29. Sisay, E., Atilaw, W., & Adisu, T. (2022), Impact of economic sectors on inflation rate: evidence from Ethiopia. Cogent Economics & Finance, 10(1), 2123889.
30. Strategy and Budget Presidency of the Republic of Türkiye (2025), National Income and Production/Economic and Social Indicators. Retrieved from https://www.sbb.gov.tr/ekonomik-ve-sosyal-gostergeler/
31. Şeyranlıoğlu, O., & Han, A. (2025), Türkiye’de tarımsal kredi, petrol fiyatı, enflasyon ve döviz kurunun tarımsal istihdama etkisi: ARDL yaklaşımından kanıtlar. Tarım Ekonomisi Dergisi, 31(1), 51-66.
32. Temple, J. (2000), Education and economic growth. In Seminar on Economic Growth and Government Policy, (12).
33. Topcu, E. (2017), Enflasyon Oranı-Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 7(2), 180-191.
34. TurkStat. (2024), Turkish Statistical Institute. Retrieved from https://www.tuik.gov.tr
35. Türkekul, B. (2007), Türkiye'de enflasyon-büyüme ilişkisi: tarım sektörü itibariyle ekonometrik bir analiz. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 44(1), 163-175.
36. Yapraklı, S. (2007), Enflasyon ve ekonomik büyüme arasindaki ilişki: Türkiye için eş-bütünleşme ve nedensellik analizi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 287-301.
37. Zheng, X., Daud, A., Taasim, S. I., & Rosli, A. (2025), Monetary Liquidity and Food Price Dynamics: Evidence from China’s Mutton Price. Economies, 13(10), 277.