Araştırma Makalesi

OECD ülkelerinde eğitim harcamaları ve tarımsal katma değer ilişkisi: Bir panel veri analizi

Cilt: 32 Sayı: 1 26 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

OECD ülkelerinde eğitim harcamaları ve tarımsal katma değer ilişkisi: Bir panel veri analizi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, OECD ülkelerinde kamu eğitim harcamaları (KEH), tarımsal katma değer (TKD) ve kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasıla (KBGSYH) arasındaki nedensellik ilişkilerini inceleyerek beşerî sermayenin sürdürülebilir ekonomik büyümedeki rolünü ortaya koymaktır.

Tasarım/Metodoloji/Yaklaşım: Çalışmada, değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönem ilişkileri analiz etmek amacıyla Panel ARDL modeli kapsamında PMG tahmincisi kullanılmıştır. Nedensellik yönünü belirlemek için Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) panel nedensellik testi uygulanmıştır. Yatay kesit bağımlılığı LM ve düzeltilmiş LM testleriyle, durağanlık ise CADF birim kök testiyle incelenmiştir.

Bulgular: Sonuçlar, KEH ile TKD arasında çift yönlü, TKD’den KBGSYH’ye doğru ise tek yönlü nedensellik bulunduğunu göstermektedir. Panel ARDL-PMG bulgularına göre kısa dönemde KEH ve KBGSYH’nin TKD üzerindeki etkileri istatistiksel olarak anlamlı değildir. Ancak negatif ve anlamlı hata düzeltme katsayısı, kısa dönem dengesizliklerinin yaklaşık %16,9’unun her dönemde giderildiğini göstermektedir. Uzun dönemde ise KEH ve KBGSYH’nin TKD üzerinde pozitif ve anlamlı etkileri bulunmaktadır. KEH’deki %1’lik artış TKD’yi %0,68, KBGSYH’deki %1’lik artış ise %0,78 artırmaktadır.

Araştırma Sınırlamaları/Etkileri: Çalışma, 2008–2021 döneminde 33 OECD ülkesiyle sınırlı olup doğrusal olmayan ve asimetrik ilişkileri kapsamamaktadır.

Özgünlük/Değer: Çalışma, eğitim-tarım-büyüme ilişkisine yönelik çok ülkeli kanıt sunmakta ve heterojenlik ile yatay kesit bağımlılığını dikkate alan metodolojik açıdan güçlü bir yaklaşım kullanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ali, M. and Flinn, J.C. (1989), “Profit efficiency among basmati rice producers in Pakistan Punjab”, American Journal of Agricultural Economics, Vol. 71 No. 2, pp. 303-310, https://doi.org/10.2307/1241587.
  2. Arslan, H. (2025), Küçük üreticinin hayatta kalma stratejisi olarak “seracılık”: Bir durum çalışması. Tarım Ekonomisi Dergisi, 31(2), 257-270. https://doi.org/10.24181/tarekoder.1720552.
  3. Asadullah, M.N. and Rahman, S. (2009), “Farm productivity and efficiency in rural Bangladesh: the role of education revisited”, Applied Economics, Vol. 41 No. 1, pp. 17-33, https://doi.org/10.1080/00036840601019125
  4. Barro, R.J. (1990), “Government spending in a simple model of endogenous growth”, Journal of Political Economy, Vol. 98 No. 5, pp. 103-125, https://doi.org/10.1086/261726.
  5. Becker, G.S. (1975), Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education (2nd ed.), Columbia University Press, New York, NY.
  6. Binboğa, G., Tekün, O. B., Abay, C., ve Örmeci Kart, M. Ç. (2024), “Çiftçilerin Bilgi Teknolojisi Kullanımı: İzmir İli Örneği”. Tarım Ekonomisi Dergisi, Vol. 30 No. 1, s. 17-25. https://doi.org/10.24181/tarekoder.1380528
  7. Breusch, T.S. and Pagan, A.R. (1980), “The Lagrange multiplier test and its applications to model specification tests in econometrics”, The Review of Economic Studies, Vol. 47 No. 1, pp. 239-253, https://doi.org/10.2307/2297111.
  8. Denison, E.F. (1962), “The sources of economic growth in the United States and the alternatives before us”, Committee for Economic Development, No. 72, pp. 935-938, https://doi.org/10.2307/2228363

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarım Politikaları, Tarım Ekonomisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

23 Haziran 2026

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

12 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

16 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 32 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şakar, E., Taytak, M., & Şaşmaz, M. Ü. (2026). OECD ülkelerinde eğitim harcamaları ve tarımsal katma değer ilişkisi: Bir panel veri analizi. Tarım Ekonomisi Dergisi, 32(1), 399-413. https://doi.org/10.24181/tarekoder.1762735
AMA
1.Şakar E, Taytak M, Şaşmaz MÜ. OECD ülkelerinde eğitim harcamaları ve tarımsal katma değer ilişkisi: Bir panel veri analizi. TED - TJAE. 2026;32(1):399-413. doi:10.24181/tarekoder.1762735
Chicago
Şakar, Emre, Mustafa Taytak, ve Mahmut Ünsal Şaşmaz. 2026. “OECD ülkelerinde eğitim harcamaları ve tarımsal katma değer ilişkisi: Bir panel veri analizi”. Tarım Ekonomisi Dergisi 32 (1): 399-413. https://doi.org/10.24181/tarekoder.1762735.
EndNote
Şakar E, Taytak M, Şaşmaz MÜ (01 Haziran 2026) OECD ülkelerinde eğitim harcamaları ve tarımsal katma değer ilişkisi: Bir panel veri analizi. Tarım Ekonomisi Dergisi 32 1 399–413.
IEEE
[1]E. Şakar, M. Taytak, ve M. Ü. Şaşmaz, “OECD ülkelerinde eğitim harcamaları ve tarımsal katma değer ilişkisi: Bir panel veri analizi”, TED - TJAE, c. 32, sy 1, ss. 399–413, Haz. 2026, doi: 10.24181/tarekoder.1762735.
ISNAD
Şakar, Emre - Taytak, Mustafa - Şaşmaz, Mahmut Ünsal. “OECD ülkelerinde eğitim harcamaları ve tarımsal katma değer ilişkisi: Bir panel veri analizi”. Tarım Ekonomisi Dergisi 32/1 (01 Haziran 2026): 399-413. https://doi.org/10.24181/tarekoder.1762735.
JAMA
1.Şakar E, Taytak M, Şaşmaz MÜ. OECD ülkelerinde eğitim harcamaları ve tarımsal katma değer ilişkisi: Bir panel veri analizi. TED - TJAE. 2026;32:399–413.
MLA
Şakar, Emre, vd. “OECD ülkelerinde eğitim harcamaları ve tarımsal katma değer ilişkisi: Bir panel veri analizi”. Tarım Ekonomisi Dergisi, c. 32, sy 1, Haziran 2026, ss. 399-13, doi:10.24181/tarekoder.1762735.
Vancouver
1.Emre Şakar, Mustafa Taytak, Mahmut Ünsal Şaşmaz. OECD ülkelerinde eğitim harcamaları ve tarımsal katma değer ilişkisi: Bir panel veri analizi. TED - TJAE. 01 Haziran 2026;32(1):399-413. doi:10.24181/tarekoder.1762735

              

Dergimiz 2020 yılından itibaren Scopus veri tabanında taranmaya başlanmıştır.

Tarım Ekonomisi Dergisi, DergiPark'ın sunduğu LOCKSS sistemini kullanır. Arşivleme sistemi hakkında daha fazla bilgi için LOCKSS web sitesini ziyaret edebilirsiniz.
Depo Politikası : Arşiv Dünyasında, hakemli makalelere CrossRef tarafından sağlanan bir DOI numarası atanır.

 This website is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License.