The Effect of Irrigation Investments on the Usage of Agricultural Areas in Turkey

Öz

In Turkey, 6 million 230 thousand hectares of agricultural land are irrigated except for land and pasture areas. A

large part of the irrigated areas form the cultivated areas. Irrigation is an important factor for increasing

agricultural production in arid and semi-arid regions. In this research, it is aimed to determine the land use effect

of irrigation investments. For this purpose, irrigation investments between 1988 and 2014 and amounts of

irrigated areas and ın the same period, the data was used to see the changes in the agricultural areas of Turkey.

Factor Analysis, Clustering Analysis and Regression Analysis were used to analyze the data. According to the

results of analysis, the effect of irrigation investments on changes in the amount of land cultivated is important.

There is no significant effect on other land types. Statistically, only the Y = 18099.93 – 0.36 x equation is

significant (p <0.06). As irrigation investments increase, there is a significant decrease in only the amount of land

to be cultivated. Technical and economic measures at the level of producers are needed to increase the efficiency

of irrigation investments. As a result, major changes in the production pattern expected from irrigation

investments have not been realized in the period under review.

Anahtar Kelimeler

• Irrigation,agriculture,investment,agricultural irrigation

Türkiye'de Sulama Yatırımlarının Tarım Alanlarının Kullanım Şekillerine Etkisinin Belirlenmesi

Öz

Türkiye'de, çayır-mer'a alanları hariç tarım alanlarının 6 milyon 230 bin hektarı sulanırken, sulanan alanların

büyük bölümünü ekilen alanlar oluşturmaktadır. Sulama, kurak ve yarı-kurak bölgelerde tarımsal üretimi

arttırmak için önemli bir faktördür. Bu araştırmada, sulama yatırımlarının arazi kullanım şekline etkisinin

belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, 1988-2014 yılları arasında gerçekleşen sulama yatırımları ile sulamaya

açılan alanların miktarları ve aynı dönemde Türkiye tarım alanlarındaki değişim rakamları kullanılmıştır.

Verileri analiz etmek için Faktör Analizi, Kümeleme Analizi ve Regresyon Analizi kullanılmıştır. Analiz

sonuçlarına göre ekilen arazi miktarındaki değişmelere sulama yatırımlarının etkisi önemlidir. Diğer arazi

çeşitlerinde ise önemli bir etkisi bulunmamaktadır. İstatistiksel olarak sadece Y= 18099.93 – 0.36 x denklemi

önemli (p<0.06) düzeydedir. Sulama yatırımları arttıkça sadece ekilen arazi miktarında önemli miktarda azalma

meydana gelmektedir. Sulama yatırımlarının etkinliğinin artması için üretici düzeyinde teknik ve ekonomik

önlemlere gereksinim bulunmaktadır. Sonuç olarak, sulama yatırımlarından beklenen üretim desenindeki büyük

değişlikler incelenen dönemde gerçekleşmemiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sulama,tarım,yatırım,tarımsal sulama

Kaynakça

1. Anderson, J. C. , D. W. Gerbıng; 1988 , “Structural Equation Modeling in Practice: A Review and Recommended Two-Step Approach”, Psychological Bulletin, 103, ss. 411-423.
2. Anonim, 2011. " Daha az su ile daha bol kazancın adı: Kapalı sulama şebekeleri", Su Dünyası, DSİ Yayını No:95, s:59-61. Ankara.
3. Bagozzi, R. P. , C. Fornell; 1982 “Theoretical Concepts, Measurement, and Meaning,” in, Vol. 2, C. Fornell (Ed.) A Second Generation of Mulivariate Analysis, Praeger, ss. 5-23.
4. Demir, O., Demir N., Tekin M., Yalçın Z., 2014. " Erzurum Daphan Ovası Sulama Yatırımının Tarımsal Üretim Üzerine Etkileri", ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi Sayı: 2 (2): 97–103, Çanakkale.
5. Child, D. 2006, The essentials of factor analysis. Third Ed. Continuum, London
6. Fitzmaurice, G. M. ve Laird, N. M., 1995. Regression models for a bivariate discrete and continious outcome with clustering.
7. Journal of the American Statistical Association 90(431):845-852. http://www.dsi.gov.tr
8. Johnson, R.A. ve Wicherin, D.W., 1992. Applied Multivariate Statistical Analysis. 3rd edn, Prentice Hall Inc., Englewood Cliffs,N.J.,UK.

9. Kalaycı, Ş. 2006, SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım
10. Kendall, M. 1980. Multivariate Analysis. Macmillan Publishing, NewYork.
11. Kline, P. 1994. An Easy Guide To Factor Analysis:. New York: Routledge
12. Özçağlar,A., 1988, “Türkiye'deki tarım alanlarının coğrafi dağılışının doğal çevreyle ilişkisi”, Coğrafya Araştırmaları Dergisi, No:11, S:11, s: 131-150, Ankara.
13. Özdamar Kazım, 2002, Paket Programları İle İstatistiksel Veri Analizi- 2 (Çok Değişkenli Analizler), Kaan Kitapevi Eskişehir. Lewis Beck, M.S., 1994, Factor Analysis And Related Techniques. London: Sage Publications Ýnc.
14. Patır, S., 2009. Faktör Analizi ile Öğretim Üyesi Değerleme Çalışması, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 4.
15. Rennie, K.M. (1997). " Exploratory And Confirmatory Rotation Strategies in Exploratory Factor Analysis". Paper Presented At The Annual Meeting Of The Southwest Educational Research Association.
16. Sabater, C.R., Esteban, P. C. A., Iscar, A. M. ve Diez, A. L., 2004. Clustering to reduce regional heterogeneity: A Spanish case study. Journal of Population Research 21(1):73-94.
17. Stapleton, C.D. 1997. " Basic Concepts And Procedures Of Confirmatory Factor Analysis." Paper Presented At The Annual Meeting Of The Southwest Educational Research Association.
18. Tatlıdil, H., 2002, Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Analiz, Ziraat Matbaacılık A.Ş., Ankara.
19. Topçu, P., Çelik, N., 2012. “Yoksulluğun Azaltılmasında Tarım Arazilerinin Etkin Kullanımının Sağlanması”, 10. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi Bildiriler Kitabı, Konya, p. 422.
20. TÜİK, 2016, Türkiye İstatistik Kurumu Yayınları, Ankara.
21. Vural, H. 2007. Türkiye'de Arazilerin Kıymet Takdiri Üzerine Kantitatif Bir Yaklaşım: Bursa İli Karacabey Ovası Örneği, U. Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2007, Cilt 21, Sayı 2, 13-20.
22. Vural, H., 2015. Tarım ve gıda ekonomisi istatistiği. Uudağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Notu, No.107, Bursa.