Türkiye'de Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Tedarik Zinciri Yönetiminin Değerlendirilmesi

Öz

Türkiye'de girdi masraflarının yüksekliği ve süt fiyatının da düşük olması nedeniyle süt sığırcılığı faaliyetlerinin

sürdürülebilirliği risk altındadır. Alternatif yöntemler uygulanarak sürdürülebilirliğin önündeki engellerin

azaltılabilmesi mümkündür. Bu yöntemlerden biri de birçok sektörde başarılı şekilde uygulanabilen etkin

tedarik zinciri yönetimidir. Bu çalışmanın amacı süt sığırcılığı tedarik zinciri yönetiminin değerlendirilmesidir.

Çalışmada öncelikle tedarik zinciri yönetimi ele alınmış, süt sığırcılığında tedarik zinciri yönetimi gerek

istatistiki veriler, gerekse daha önce bu konuda yapılmış çalışmaların sonuçlarından yararlanarak

değerlendirilmiştir. Ortak sonuç süt sığırcılığı işletmelerinde işletme finansmanının kısıtlı olması ve işletme

sahiplerinin eğitim seviyesinin düşük olmasının etkin tedarik zinciri yönetimini engellemesi yönündedir. Ayrıca

bu alanda bilimsel çalışma sayısının yetersiz olduğu görülmektedir. Bu eksikliği gidermek amacıyla süt

sığırcılığında etkin tedarik zinciri yönetimine yönelik projelerin desteklenmesi ve proje sonuçlarının yayım

faaliyetleri yürütülerek üreticilerle paylaşılması son derece önem taşımaktadır

Anahtar Kelimeler

• Tedarik zinciri yönetimi,süt sığırcılığı,sürdürülebilirlik

The Evaluation of Supply Chain Management in Dairy Farms in Turkey

Öz

Dairy farming in Turkey is under risk for sustainability due to high input costs and low milk price. It is possible to

reduce the barriers to sustainability by using alternative methods. One of these methods is effective supply chain

management that has been applied successfully in many areas. The aim of this study is to evaluate the supply

chain management of dairy farming. In this study, supply chain management has been addressed and supply

chain management in dairy farms has been evaluated based on statistical data and results of studies have been

done before. It was determined that limited business capital and low educational level constrains effective

supply chain management. Furthermore, the scientific literature on the topic is not enough. Research projects on

the subject of supply chain management of dairy farming should be supported and project results should be

shared with producers by extension activities

Anahtar Kelimeler

• Supply chain management,dairy farming,sustainability

Kaynakça

1. Aras, A., İzmirli, R., 1976. İzmir Şehir Yöresinde Ahır Sütçülüğü Yapan İhtisaslaşmış Süt İşletmelerinden Seçilen Bir Grup'un Ekonomik Yönden İncelenmesi ve Üretim Maliyeti. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları. Yayın No: 279. Bornova, İzmir. Armağan, 1999. Süt Sığırcılığı Yapan İşletmelerin Yapısal Özellikleri ve Planlanması Üzerine Bir Araştırma: Nazilli Örkoop Örnek Olayı. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. İzmir. Bakır, 2002. Van İlindeki Özel Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Yapısal Durumu. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 12(2): 1-10, Van.
2. Balaban, A., 2006. Edirne İli'nde Süt Sığırcılığının Üretim, Fiyat ve Pazarlama Politikalarının Değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Edirne.
3. Bayramoğlu, Z., 2003. Konya İli'nde Süt Sığırcılığı Projesi Kapsamında Yer Alan İşletmelerin Ekonomik Analizi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Konya.
4. Bayramoğlu, Z., Direk, M., 2006. Konya İlinde Tarımsal Kalkınma Kooperatiflerinin Ortağı Olan İşletmelerde Süt Sığırcılığı Faaliyetinin Ekonometrik Analizi. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(40): 12-20.
5. Bozoğlu, M., Ceyhan, V., Cinemre, H. A., 2001. Tonya İlçesinde Süt İşletmelerinin Ekonomik Yapısı ve Karşılaştıkları Riskler: Risk Ölçümü ve Uygun Risk Yönetimi Stratejileri. Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yayınları, No: 228, Ankara.
6. Chandrasekaran, N., Raghuram, G., 2014. Agribusiness Supply Chain Management. CRC Press, Taylor & Francis Group, ISBN-13: 978-1-4665-1675-5 (eBook-PDF)
7. Christopher, M., 1992. Logistics and Supply Chain Management. Essex, England: Pearson Education Limited.
8. Curabaz, A., Kayaalp, G.T., 2010. Adana İlinde Büyükbaş Süt Hayvancılık İşletmelerinin İncelenmesi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 22(3): 238-247.

9. Dedeoğlu, M., Yıldırım, İ., 2006. Emek Tarımsal Kalkınma Kooperatifine Ortak İşletmelerin Ekonomik Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi, 16(1): 39-48.
10. Demir, P., Aral, Y., Sarıözkan, S., 2014. Kars İli Süt Sığırcılık İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik Yapısı ve Üretim Maliyetleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 25(1): 1-6.
11. Emeksiz, F., Albayrak, M., Güneş, E., Özçelik, A., Özer, O.O., Taşdan, K., 2005. Türkiye'de Tarımsal Ürünlerin Pazarlama Kanalları ve Araçlarının Değerlendirilmesi. Ziraat Mühendisliği VI. Teknik Kongresi, Ankara, 3-7 Ocak s. 1155-1172.
12. FAO, 2016. Food Outlook – Biannual Report on Global Food Markets. http://www.fao.org/3/a-I5703E.pdf (Erişim Tarihi: 08.02.2017).
13. Gül, A., 1998. Adana İlinde Projeli ve Projesiz Süt Sığırcılığı Üretim Faaliyetlerinin Ekonomik Yönden Karşılaştırılması. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanlığı Yayın No: 131, Adana.
14. Gündüz, O., Dağdeviren, M., 2011. Bafra İlçesinde Süt Maliyetinin Belirlenmesi ve Üretimi Etkileyen Faktörlerin Fonksiyonel Analizi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 21(2): 104-111.
15. Gündüz, O., Kılıç, O., Emir, M., Aydın, G., 2013. Süt ve Süt Ürünleri Tüketiminde Tüketici Tercihlerini Etkileyen Faktörler: Samsun İli Örneği. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi, 8(1): 36-43.
16. Günlü, A., 1997. Konya İli Süt Sığırcılık İşletmelerinde Karlılık ve Verimlilik Analizleri ile İşletmelerin Üretim ve Pazarlama Sorunları. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. Ankara.
17. Günlü, A., İmik, H., Tekerli, M., 2001. Afyon İli Süt Sığırcılık İşletmelerinin Genel Özellikleri ile Karlılık ve Verimlilik Analizleri. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 41(1): 1-12.
18. Günlü, A., Sakarya, E., 2001. Konya İli Süt Sığırcılık İşletmelerinde Karlılık ve Verimlilik Analizleri ile İşletmelerin Üretim ve Pazarlama Sorunları. Veteriner Bilim Dergisi, 17(1): 97-105.
19. ITC, 2016. Trade Map. www.intracen.org (Erişim Tarihi: 10.02.2017). İçöz, Y., 2004. Bursa İli Süt Sığırcılık İşletmelerinin Kârlılık ve Verimlilik Analizi. TEPGE, Yayın No: 116, ISBN 975-407-148-9, Ankara.
20. Kabak, Ö., Ülengin, F., 2009. Tedarik Zinciri Planlamaya Olabilirsel Doğrusal Programlama Yaklaşım. İTÜ Dergisi Seri D: Mühendislik, 8(4): 127-136.
21. Karaaslan, G. 2000. Tokat ili Merkez İlçede Projeye Dayalı Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Ekonomik Analizi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, s.85, Tokat.
22. Keskin, G., Dellal, İ., 2011. Trakya Bölgesinde Süt Sığırcılığı Üretim Faaliyetinde Brüt Kar Analizi. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 17(2): 177-182.
23. Koyubenbe, N., 2005. İzmir İli Ödemiş İlçesinde Süt Sığırcılığının Geliştirilmesi Üzerine Bir Araştırma. Hayvansal Üretim, 46(1): 8-13.
24. Köse, K., 2006. Uşak İli Damızlık Sığır Yetiştiriciler Birliğine Kayıtlı İşletmelerin Genel Yapısı. Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ, 84 s.
25. Kumar, S., Teichman, S., Timpernagel, T., 2012. A Green Supply Chain is a Requirement for Profitability. International Journal of Production Research, 50(5): 1278-1296.
26. Miran, B., Şahin, A., 2007. Oyun Teorisi Yaklaşımıyla Risk Koşullarında Tarım İşletmelerinin Planlanması: Bayındır Örneği. Proje Sonuç Raporu - TÜBİTAK Tarım, Ormancılık ve Veterinerlik Araştırma Grubu (TOVAG) Proje No. 105O341, 125s., İzmir.
27. Murat, H., Sakarya, E., 2012. Orta Anadolu Bölgesi Damızlık Sığır Yetiştirici Birliklerine Bağlı Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Ekonomik Analizi. Veteriner Hekimler Derneği Dergisi, 83(1): 5-12.
28. Nizam, S., 2006. Aydın İlinde Pazara Yönelik Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Verimliliklerinin Belirlenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Aydın.
29. Ocak, S., Önder, H., 2014. Süt Ürünlerinde Tüketici Tercihini Etkileyen Faktörler ve Gıda Güvenliği Bilinci. Hayvansal Üretim, 55(2): 9-15.
30. Önal, A.R., Özder, M., 2008. Edirne İli Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliğine Üye İşletmelerin Yapısal Özellikleri. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 5(2): 197-203.
31. Özel, G., 2008. Tüketicilerin Süt Tercihinde Etkili Olan Faktörlerin İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3): 227-240.
32. Özüdoğru, T., 2010. Amasya Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliğinin Yöre Çiftçilerine Ekonomik Etkilerinin Analizi. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Doktora Tezi, 247 s.
33. Para Dergisi, 2016. Market Zincirlerinde Satılan Çiğ Sütler Sağlıklı Değil. www.paradergi.com.tr, 16-22 Ekim, Sayı:41.
34. Pérez-Fortes, M., Laínez-Aguirre, J.M., Arranz-Piera, P., Velo, E., Puigjaner, L., 2012. Design of Regional and Sustainable Bio-Based Networks for Electricity Generation Using a Multi-Objective MILP Approach. Energy, 44(1): 79-95.
35. Saner, G. 1993. İzmir Yöresinde Pazara Yönelik Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Ekonomik Açıdan Değerlendirilmesi Üzerine Bir Araştırma, Doktora Tezi, E.Ü.Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı, Bornova-İzmir (E.Ü.Rektörlüğü Araştırma Fonu, Proje No:1989/ZRF028).
36. Semerci, A., Parlakay, O., Çelik, A.D., 2015. Süt Sığırcılığı Yapan İşletmelerin Ekonomik Analizi: Hatay İli Örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 12(3): 8-17.
37. Shah, J., 2009. Supply Chain Management: Text and Cases. Dorling Kindersley (India) Pvt. Ltd. ISBN 978-81-317-1517-8, Delhi, India.
38. Simchi-Levi, D., Kaminsky, P., Simchi-Levi, E., 2000. Designing and Managing the Supply Chain: Comcepts, Strategies, and Case Studies. McGraw-Hill, New York, US.
39. Soyak, A., Soysal, M.İ., Gürcan, E.K., 2007. Tekirdağ İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Yapısal Özellikleri ve Bu İşletmelerdeki Siyah Alaca Süt Sığırlarının Çeşitli Morfolojik Özellikleri Üzerine Bir Araştırma. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4(3): 297-305.
40. Şahin, K., 2001. Kayseri İlinde Süt Sığırcılığı Yapan İşletmelerin Yapısal Özellikleri ve Pazarlama Sorunları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 11(1): 79-86.
41. Şahin, K., Gül, A., Koç, B., Dağıstan, E., 2001. Adana İlinde Entansif Süt Sığırcılığı Üretim Ekonomisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 11(2): 19-28.
42. Talim, M., Saner, G.. Karahan,Ö., Engindeniz, S., 2000, Türk-Anafi Projesi Kapsamındaki Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Prodüktivite ve Rantabilite Üzerine Bir Araştırma. E.Ü. Rektörlüğü Araştırma Fonu, Proje No: 1994/ZRF-013, Bornovaİzmir, ISBN:975-96867-3-2.
43. Tandoğan, M., 2006. Afyonkarahisar Süt Sığırcılık İşletmelerinde Karlılık Analizi ile İşletmelerde Karşılaşılan Üretim ve Pazarlama Sorunları. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Afyon.
44. Tilki, M., Sarı, M., Aydın, E., Işık, S., Aksoy, A.R., 2013. Kars İli Sığır İşletmelerinde Barınakların Mevcut Durumu ve Yetiştirici Talepleri: I. Mevcut Durum. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 19(1): 109-116.
45. TÜİK, 2017. Hayvancılık İstatistikleri, https://biruni.tuik.gov.tr/hayvancilikapp/ hayvancilik.zul (Erişim Tarihi: 08.02.2017).
46. Türkyılmaz, M.K., Aral, S., 2002. Aydın İli Süt Sığırcılık İşletmelerinde Kaynak Kullanımında Etkinlik Derecesi ile Örgütlenme ve Pazarlama Sorunları. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 8(1): 41-48.
47. Uyanık, S., 2000. Burdur İli Süt Sığırcılık İşletmelerinde Karlılık ve Verimlilik Analizleri. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.
48. Uysal, H., 2015. Süt ve Süt Ürünleri Sektörü, Üretimde Karşılaşılan Sorunlar. İzmir-Bornova Veteriner Kontrol Enstitüsü, Bornova (http://www.bornovavet.gov.tr/PDF/harunuysal.pdf (Erişim Tarihi: 08.12.2015).
49. Yıldırım, İ., Şahin, A., 2003. Van İli Merkez İlçede Süt Sığırcılığı Yapan İşletmelerin Ekonomik Analizi. Van Ticaret Borsası Yayınları, Sayı:1.
50. Yılmaz, H., Gül, M., Parlakay, O., Akkoyun, S., Bilgili, M.E., Vurarak, Y., Kılıçalp, M., Hızlı, H., 2014. Doğu Akdeniz Bölgesinde Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik Yapısı, Sorunları ve Çözüm Önerileri. Proje Sonuç Raporu - TAGEM/TEAD/12/TE/000/009, Adana. Türkiye'de Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Tedarik Zinciri Yönetiminin Değerlendirilmesi 171