Uşak İlinde Yaş Meyve ve Sebze Toptancı Hal İşleyişinin Mevzuat Değişiklikleri Kapsamında İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırmada, Uşak ilindeki Toptancı Halinde faaliyet gösteren komisyoncuların sosyo-ekonomik özellikleri, Hal Yasası (5957 sayılı kanun) ile ilgili görüşleri, yaşanılan sorunlar ve komisyoncuların önerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Tasarım/Metodoloji/Yaklaşım: Çalışmada Uşak İli Toptancı Hal bölgesinde faaliyetlerini yürüten 29 komisyoncu ile görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler değerlendirilirken basit ortalamalar, yüzde hesapları vb. istatistiksel tekniklerden yararlanılmıştır.

Bulgular: Uşak ili Toptancı Hal bölgesinde faaliyet gösteren mevcut 29 komisyoncunun tamamı ile yüz yüze yapılan görüşmelerin yapıldığı bu araştırmada, sosyo-demografik özellikler, işyerlerinin fiziksel yapıları ve komisyoncuların Hal Yasasına ilişkin bilgi düzeyleri incelenmiştir. Toptancı Halde faaliyet gösteren komisyoncuların genellikle orta yaş grubunda, genellikle lise mezunu oldukları, pazarlama konusunda herhangi bir eğitim almadıkları, mesleki deneyimlerinin ise 16-30 yıl arasında değiştiği belirlenmiştir. Komisyoncuların çoğunluğunun ikinci kuşak olduğu, bazılarının farklı meslek gruplarında olup ek gelir sağlamak amacı ile komisyonculuk yaptıkları belirlenmiştir. Komisyoncuların faaliyet gösterdikleri işyerlerinin hepsinin aynı boyutlarda olduğu, soğuk hava depolarının bulunmadığı, çoğunun bu sebeple ürün kayıpları yaşadıkları ve belediye yönetimi ile ilgili sorunları olduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan, Uşak Toptancı Halindeki komisyoncuların pazarladıkları tüm ürünleri genellikle il dışından temin ettikleri, bu ürünlerin büyük bir bölümünü semt pazarlarına sattıkları, toptancı Haller dışındaki kaçak satışların genellikle denetimsizlikten kaynaklandığını belirttikleri anlaşılmıştır.

Özgünlük/Değer: Bu araştırma, Uşak ilinde, Toptancı Haller ve hal yasasının değerlendirilmesi konusunda yapılan ilk çalışma olup, komisyoncuların (yeni) hal yasası kapsamıyla ilgili sorunlara çözüm önerileri sunmaları anlamında önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Toptancı halleri,
• Mevzuat,
• Yaş Meyve ve Sebze,

Investigation of Fresh and Vegetable Wholesalers Marketplace in Uşak within the Application of Legislative Changes

Öz

Purpose: In this research, it is aimed to investigate the socio-economic characteristics of the wholesaler operating in the Wholesaler State in Uşak province, their opinions about the Law of the Law (Law No. 5957), the problems experienced and suggestions

Design/Methodology/Approach: In study, interviews were made with 29 brokers operating in the Wholesale Market of Usak province. When evaluating the obtained data, simple averages, percentage calculations, etc. statistical techniques were used.

Findings: In this study, face-to-face interviews were conducted with all 29 current brokers currently operating in the Wholesale Zone of Uşak province. As a result, the socio- demographic characteristics, physical structures of the shops and the knowledge of the wholesalers about the Law of State were examined. It has been determined that the wholesalers operating in the Wholesale Market are generally in the middle age group, the majority are high school graduates and do not receive any training in marketing, and their professional experience generally varies between 16-30 years. It is determined that the majority of the brokers are the second generation engaged in this business, some of them are in different professions and they are brokerage in order to provide additional income. It has been determined that all the shops where the brokers operate are of the same size and their various technical materials are insufficient, there are no cold stores, and most of them have product losses and problems with the municipal administration. On the other hand, it was observed that Uşak Wholesaler Marketplace wholesalers generally supplied all the products they marketed from outside the province, they sold a large part of these products to local markets, and they stated that illegal sales other than wholesalers were generally caused by uncontrolled sales.

Originality/Value: This research is the first study on wholesalers and Market Law in Uşak. In this context, the problems of the wholesaler related to the scope of the (new) Market Law and their contribution to it have been examined deeply.

Anahtar Kelimeler

• Wholesaler Market,
• Legislation,
• Fresh Fruits and Vegetables,

Kaynakça

1. Albayrak, M. 2009. Yaş Meyve ve Sebze Pazarlama Merkezleri: Toptancı Haller Pazarlar: Dünya, Avrupa Birliği ve Türkiye’ den Örneklerle Yapısı ve İşleyişi Ankara.
2. Alpkent, N. 1995. Türkiye Tarımsal Ürünler Pazarlaması Üzerine Bir İnceleme. Milli Prodüktivite Yayınları: 547, 5s, 31s, Ankara.
3. Anonim, 1960. www.mevzuat.gov.tr .Erişim:19.04.2020
4. Anonim, 1982. www.mevzuat.gov.tr .Erişim:19.04.2020
5. Bayram, K. 2014. Türkiye’ de Kayıt Dışı Ekonominin İktisat Sosyolojisi Açısından Analizi: Yaş Meyve ve Sebze Toptancı Hal Uygulamaları. Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı, Kütahya.
6. Can B.A., Engindeniz S. 2018. Tarım Ürünlerinin Pazarlanmasında Toptancı Hallerinin Rolü ve Önemi: Kocaeli Merkez İlçe Toptancı Hali Örneği. Selçuk Üniversitesi Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 32(3): 266-273.
7. Coşkun, M.H. 2014. Aydın İlinde Yaş Sebze ve Meyve Toptancı Hallerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
8. Coşkun, M.H., Tunalıoğlu, R. 2015. Aydın İlinde Yaş Sebze ve Meyve Toptancı Hallerinin İncelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 12(2):83-92. FAO. 2019. (Çeşitli Yıllar). Bilgisayar Kayıtları. (http//: faostat.fao.org)

9. Kahraman, E. 2012. Türkiye’de Yaş Meyve-Sebze Pazarlamasında Toptancı Hallerinin Etkinliği, Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri: İzmir İli Örneği. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
10. Niyaz, Ö.C., Demirbaş, N. 2011. Türkiye Yaş Meyve Üretim ve İhracatının Son On Yıllık Döneminin Değerlendirilmesi. Tarım Ekonomisi Dergisi, 17(1): 37-45.
11. Polat, Ö. 2010. Adana İli Yaş Sebze ve Meyve Toptan Fiyatlarının Analizi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Adana.
12. Sayılı, M., Civelek, O. 2012. Tokat İli Merkez İlçede Yaş Sebze ve Meyve Toptancı Halinin Yapısı, Sorunları Ve Çözüm Önerileri. Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (TEBGE). Ankara.
13. TÜİK, 2019. (Çeşitli Yıllar). Bilgisayar Kayıtları. (http://www.tuik.go.tr)