LAFZIN DEĞERİ ÇERÇEVESİNDE افتعل KALIBINDA KULLANILAN GÜÇLÜ /ص /, /ط/, /ض/ SESLERİNİN KUR’AN BAĞLAMINDA SES- ANLAM İLİŞKİSİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Bu çalışma ile ses bilimi esas alınarak güçlü
özelliklere sahip seslerin anlama etkisinin olup olmadığı sorusunun cevabının
bulunması hedeflenmiştir. Bunun için güçlü bir lafzın değerinin telaffuza,
işitmeye ve anlama etkisi, ses-anlam ilişkisi eşliğinde ele alınmıştır. Lafzın
değerinin örneklemi olarak seçilen Kur’an’da افتعل
kalıbında /ط/, /ض/,
/ص/ sesleri içeren kelimelerde, kalıptaki /ت/’nin /ط/’ya
dönüştüğü örnekler tespit edilmiştir. Söz konusu ses olayı, Kur’an’da bulunan
sadece اصطبر ıãùabır, اصطرخ ıãùaraò, اصطلى ıãùala, اصطفى ıãùfa, اصطاد ıãùad, ٱضْطُرَّ ıêùurra, اطّلَع ıùùla’a
kelimelerinde izlenmiştir. Bu kelimeler, ıùbaú, isti’la’,
ıãmat, ãafir, cehr,
hems, inficar kelimelerindeki ses özellikleri eşliğinde ses-anlam
ilişkisi açısından analiz edilmiş ve bir lafzın güzelliğinin veya yerinde
kullanıldığının delilleri dilbilimsel açıdan ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- - ‘EBBĀS, Fâêel Taósìn, “Maharici’l-Aãwat we eifâtuhâ beyne’l-Kudemâ’ we’l –Muhdeṯìn”, Mecellet külliyyeti’Terbiye li-LUlûmi’l-İslâmiyye, Irak, No. 10. 2012.
- - ‘EBDU’L-KERÌM, SÀcide, “el-Eṯeru’ã-eawtì fì tewcihi’d- DelÀle -DirÀse Uslūbiyye eawtiyye-”, Mecelletü CÀmi’eti Tekrìt, C.17, S.3, Irak, 2010.
- - ‘ULWÁNÌ, Nesrìn, “el-İbdâli’s-Savtî Fİ Sıygati ifta’ala fi macma’i’l-Beyân Dirasa fi Menheci’-Sarfi’l-‘Arabiyy”, mecelleti’-Lugati’l-ararabiyyet ve Adabuha, C.1, S.9, 2010.
- - ‘UMAR, Eómed Muòtar, fi’l-Lehecet elarabiyye, Kahira, 2003.
- - ARPA, Serbülend, “Musikinin Temeli Olan “Ses” İle İlgili Kur’an-ı Kerim’de Geçen Bazı Kavramların Tespit ve Tahlili”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2016, (2)).
- - b. CİNNÌ, Ebü'l-Feth Osmân b. Cinnî, el-Muhtesib fi Tebyìn Wucuhi’ş- ŞewÀḏi’l-Kıra’at we’l İêah ‘anha, tah. Ennecdì Alì ve arkadaşları, elmeclis el-‘ala li’ş-Şu’ûni’l-İslÀmiyye, vezâretü’l-Avkâf, kahire: 1994.
- - b. YE'ÌŞ, Ye'ìş b. 'elì, Şerói’l-Mufaããal, tah. YA'KŪB, İmìl, Beyrut, 2001.
- -BİŞÌR, KemÀl, ‘ilm’i’l-Aãwât, kahire, 2000.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dilbilim
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gülhan Altürk
ANKARA ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ
0000-0001-7387-7370
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Haziran 2017
Gönderilme Tarihi
10 Ekim 2017
Kabul Tarihi
22 Kasım 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 2 Sayı: 1
