Suriye İç Savaşı Esnasında Türkiye’nin Suriyeli Öğrencilere Yönelik Eğitim Politikaları

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1 , 1 - 21 , 31.03.2026

Fırat Demirkol , Nazmiye Atasever

https://izlik.org/JA54KC85YK

Öz

Türkiye, komşusu Suriye’den yaşanan göç sürecini yaşarken, sadece çocukların temel ihtiyaçlarının karşılanmasının, mülteci çocukların kayıp nesiller olarak yaşamadan geleceğe umutla bakabilmeleri için yeterli olmayacağının farkındadır. Mülteci çocukların eğitim hakkını korumak ve onların gelecekte toplumun kökeninden uzaklaşmadan becerikli bireyler olarak yaşamlarına devam edebilmelerini sağlamak için eğitimin vurgulanması gereken önemli bir konu olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, mülteci çocukların okullaşma çabaları desteklenmekte ve sürece sivil toplum kuruluşlarının etkisi gözlemlenmektedir. Bu çalışma, Suriye iç savaşı sonucunda Türkiye’ye gelen Suriyeli öğrencilere yönelik uygulanan eğitim politikaları ile uluslararası kurum ve kuruluşlarla yürütülen iş birliklerini ele almaktadır. Derleme tasarımına sahip olan bu çalışma, Suriye iç savaşı sırasında Türkiye’nin Suriyeli öğrencilere yönelik eğitim politikalarını ortaya koyarak mültecilerin Türkiye’ye entegrasyonunda eğitimin önemine dikkat çekmektedir. Araştırma sonucunda, Türkiye’nin göç ve eğitim politikaları arasında entegrasyon eksikliği olduğu, geçici çözümler olarak sunulan projelerin kalıcı hâle gelmesinin önemli zorluklarla karşılaştığı ve sivil toplum kuruluşlarının [STK] bu süreçlerde daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu önerilerin uygulanması, Suriyeli mülteci öğrencilerin uzun vadeli ihtiyaçlarını karşılayabilecek ve Türk toplumunda sosyal uyumu destekleyecek, daha kapsayıcı, adil ve sürdürülebilir bir eğitim sistemine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim politikası , göç , uluslararası eğitim , kamu politikası.

Türkiye’s Education Policies Towards Syrian Students During the Syria Civil War

https://izlik.org/JA54KC85YK

Öz

Türkiye, while experiencing migration from neighboring Syria, is aware that meeting only the basic needs of children will be insufficient for refugee children to look to the future with hope without lost generations. Education is an important issue that needs to be emphasized in order to protect refugee children’s right to education and to ensure that they can continue their lives as skilled individuals in the future without moving away from the origin of the society. In doing so, efforts to school refugee children are supported and the impact of civil society organizations on the process is observed. This study deals with the educational policies implemented for Syrian students who came to Türkiye as a result of the civil war and the cooperation with international institutions and organizations. This study, which employs a review design, reveals Türkiye’s educational policies toward Syrian students during the Syrian civil war and draws attention to the importance of education in the integration of refugees into Türkiye. It has been concluded that there is a lack of integration between Türkiye’s migration and education policies, that projects introduced as temporary solutions face significant challenges in becoming permanent, and that non-governmental organizations [NGOs] need to assume a more active role within these processes. Implementing these recommendations would contribute to a more inclusive, equitable, and sustainable education system capable of addressing the long-term needs of Syrian refugee students and promoting social cohesion within Turkish society.

Anahtar Kelimeler

Education policy , migration , international education , public policy.

Kaynakça

• Anadolu Agency [AA]. (2022, March 14). The civil war in Syria passes its 11th year. Retrieved May 2, 2024, from https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suriyedeki-ic-savas-11-yilini-geride-birakti/2534367
• Arık Akyüz, B., Aksoy, B., Madra, D., & Polat, E. (2018). Evolution of national policy in Turkey on integration of Syrian children into the national education system. Global Education Monitoring Report. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000266069
• Dağ, A. E. (2013). Suriye Bilad-i Şam’ın hazin öyküsü [The tragic story of Bilad al-Sham, Syria]. İHH İnsani Yardım Vakfı.
• Delegation of the European Union to Türkiye [EEAS]. (2020, October 1). Türkiye’deki mülteciler için mali yardım programı (FRİT): AB’nin bugüne kadarki en büyük insani yardım programını güçlendirmek için 127 milyon Avro [Facility for refugees in Turkey: €127 million to boost EU’s largest ever humanitarian programme]. https://www.eeas.europa.eu/delegations/t%C3%BCrkiye/facility-refugees-turkey-%E2%82%AC127-million-boost-eus-largest-ever-humanitarian-programme_en?s=230
• Dereli, B. (2018). Refugee integration through higher education: Syrian refugees in Turkey. Policy Report, UNU Institute on Globalization, Culture and Mobility (UNU-GCM). https://i.unu.edu/media/gcm.unu.edu/publication/4405/Final_Begu%CC%88m-Dereli_Policy-Report.pdf
• Dursun, S. (2017, July 7). Suriyeli çocuklar artık devlet okullarında [Syrian children are now in public schools]. Gerçek Hayat. Retrieved April 20, 2024, from https://www.gercekhayat.com.tr/yasam/suriyeli-cocuklar-artik-devlet-okullarinda/
• Emin, M. N. (2016). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi: Temel eğitim politikaları [Education of Syrian children in Türkiye: Basic education policies]. Seta, (153), 7-25.
• International Organization for Migration [IOM]. (2009). Glossary on migration. International Organization for Migration.
• Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar-ilkeler-teknikler [Scientific research method: Concepts-principles-techniques]. Nobel.
• Kömürcü, M. C. (2024). Suriye’de neden iç savaş çıktı? [Why did the civil war break out in Syria?]. Milliyet. Retrieved April 25, 2024, from https://www.milliyet.com.tr/molatik/dunya/suriyede-neden-ic-savas-cikti-70300
• Milliyet. (2021, December 11). Pictes nedir, Açılımı ne demek? Piktes öğretmeni nasıl olunur? [What is PIKTES? What does it mean? How to become a PIKTES teacher?]. Retrieved May 1, 2024, from https://www.milliyet.com.tr/egitim/pictes-nedir-acilimi-ne-demek-piktes-ogretmeni-nasil-olunur-6659204
• Ministry of National Education (MoNE). (2019, October 14). PİKTES kapsamında açılan uyum sınıfları yerinde incelendi [On-site review of integration classes opened within the scope of PIKTES]. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı. Retrieved April 25, 2024, from https://orhangazi.meb.gov.tr/www/piktes-kapsaminda-acilan-uyum-siniflari-yerinde-incelendi/icerik/1605
• Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2020). Education policy outlook in Turkey. OECD Education Policy Perspectives, (23), 3-19.
• Özdemir, M., & Aypay, A. (2022). Türkiye’de bulunan geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilere yönelik eğitim politikaları: Retrospektif bir değerlendirme. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 577-602. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1100730
• Özer, Y. Y., Komsuoğlu, A., & Ateşok, Z. Ö. (2016). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi: Sorunlar ve çözüm önerileri [Education of Syrian children in Türkiye: Problems and suggestions]. The Journal of Academic Social Science, 4(37), 76-110. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.11696
• Rowley, J., & Slack, F. (2004). Conducting a literature review. Management Research News, 27(6), 31-39. https://doi.org/10.1108/01409170410784185
• Tunç, A. Ş. (2015). Mülteci davranışı ve toplumsal etkileri: Türkiye’deki Suriyelilere ilişkin bir değerlendirme [Refugee behaviour and its social effects: An assessment of Syrians in Türkiye]. Turkish Journal of TESAM Academy, 2(2), 29-63.
• Uman, L. S. (2011). Systematic reviews and meta-analyses. Journal of the Canadian Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 20(1), 57-59.
• United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR). (2016). Regional refugee and resilience plan (3RP). Retrieved May 2, 2024, https://globalcompactrefugees.org/good-practices/regional-refugee-and-resilience-plan-3rp
• United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR). (2018). Key information for Syrians. Retrieved May, 2, 2024, from https://help.unhcr.org/turkiye/tr/information-for-syrians/?_gl=1*qwiqwn*_up*MQ..&gclid=EAIaIQobChMI947Jpo3xhQMVNkx_AB2j5wYPEAAYASAAEgJcK_D_BwE
• United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR). (2020). Bölgesel mülteci ve dayanıklılık planı Türkiye ülke bölümü 2021-2022 [Regional refugee and resilience plan: Turkey country section 2021–2022]. Retrieved May 2, 2024 https://www.3rpsyriacrisis.org/wp-content/uploads/2022/03/3RP-2022-Document-Turkish-Version-v3.pdf
• United Nations International Children’s Emergency Fund (UNICEF). (2019). Education of children under temporary protection in Turkey: Statistical report [Türkiye’de geçici koruma altındaki çocukların eğitimine ilişkin istatistik raporu]. https://www.unicef.org/turkiye/en/reports/education-children-under-temporary-protection-turkey-statistical-report
• United Nations International Children’s Emergency Fund (UNICEF). (2018). UNICEF Turkey annual report 2018 – Turkey–UNICEF country cooperation program 2016–2020. UNICEF. https://www.unicef.org/turkiye/en/reports/turkey-unicef-country-programme-cooperation-2016-2020-annual-report-2018