Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği
Öz
ve hassas ekosistemlerdir. Ancak, son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar lagün ekosistemlerinin
antropojenik etkiler nedeniyle ekolojik risk sorunları yaşadığını göstermektedir. Bu çalışmanın
amacı; Edremit ilçesi (Balıkesir, Türkiye) sınırlarında yer alan Edremit Lagünü’nde potansiyel toksik
element (PTE) kaynaklı ekolojik risk seviyesinin zamansal değişimini analiz etmektir. Çalışma
kapsamında; lagünden 1 adet 28 cm uzunluğunda karot alınmıştır. Sediment örnekleri kullanılarak
klorofil bozunma ürünleri, toplam organik karbon ve PTE konsantrasyonları analiz edilmiştir.
Zenginleşme faktörü ve jeoakümülasyon indeksi ile PTE’lerin doğal-antropojenik kaynakları tespit
edilmiştir. Modifiye ekolojik risk indeksi ve modifiye potansiyel ekolojik risk indeksiyle ekolojik risk
seviyesi belirlenmiştir. Toksik risk seviyesi toksik risk indeksi ile analiz edilmiştir. PTE’lerin muhtemel
kaynakları çok değişkenli istatistiksel analizlerle belirlenmiş, Arc – Map 10.5 yazılımıyla haritalama
işlemleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen bulgulara göre; Mo ve Mn dışında hiçbir
PTE zenginleşmemiştir. Cd hariç hiçbir PTE ekolojik risk yaratmamaktadır. Lagünde düşük seviyede
ekolojik ve toksik risk bulunmaktadır. Hg, As ve Mn gelecekte ekolojik ve toksik riski arttırabilecek
PTE’ler olarak tanımlanmıştır. Bu nedenle; Hg, As, Mn’nin lagün ekosistemine deşarjının sınırlandırılması
için gerekli önlemlerin alınması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Accornero, A., Gnerre, R., & Manfra, L. (2008). Sediment concentrations of trace metals in the Berre Lagoon (France): An assessment of contamination. Archives of Environmental Contamination and Toxicology, 54, 372-385, https://link. springer.com/article/10.1007/s00244-007-9049-6
- Alevkayalı Ç., & Tağıl Ş. (2020). Edremit Körfezi’nde tarımsal arazi kullanımı uygunluk düzeylerinin değerlendirilmesi, Coğrafya Dergisi, 40, 135 – 147. https://doi.org/10.26650/JGEOG2019-0028
- Ali, M.M., Ali, L.M., Proshad, R., Islam, S., Rahman, Z., Tusher, T.R., & Kormoker, T. (2020). Heavy metal concentrations in commercially valuable fishes with health hazard inference from Karnaphuli River, Bangladesh, Human and ecological risk assessment, 26, 2646–2662, https://doi,org/10,1080/10807039,2019,1676635
- Bat, L., Özkan, E. Y., Büyükışık, H. B., & Öztekin, H. C. (2017). Assessment of metal pollution in sediments along Sinop peninsula of the Black Sea. International Journal of Marine Science, 7, (22), 205 - 213. https://doi.org/10.5376/ijms.2017.07.0022
- Botello, A.V., Villanueva, F.S., & Rivera, R.F. (2018). Analysis and tendencies of metals and POPs in a sediment core from the Alvarado Lagoon system (ALS), Veracruz, Mexico, Archive Environmental Contamination Toxicology, 75, 157–173, https://doi, org/10,1007/s00244-018-0516-z
- Brady, J.P., Ayoko, G.A., Martens, W.N., & Goonetilleke, A. (2015). Development of a hybrid pollution index for heavy metals in marine and estuarine sediments. Environmental Monitoring and Assessment, 187, https://doi.org/10.1007/s10661-015-4563-x
- Coordination of Information on the Environment (2018). https:// land.copernicus.eu/pan-european/corine-land-cover
- Cürebal, İ., Efe, R., Soykan, A., & Sönmez, S. (2014) Ecogeography of Kaz Mountain ecosystem, Elsevier Procedia - Social and Behavioral Sciences, 120, 167 – 175.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Beşeri Coğrafya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Dilek Aykır
*
0000-0002-2748-4055
Türkiye
Şakir Fural
0000-0002-1603-2424
Türkiye
Serkan Kükrer
0000-0001-6924-3199
Türkiye
Yunus Emre Mutlu
0000-0003-0421-4535
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
29 Ekim 2022
Kabul Tarihi
7 Aralık 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Sayı: 81