Araştırma Makalesi

Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği

Sayı: 81 31 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği

Öz

Kıyı oku gibi bir kum bariyeri ile denizden ayrılmış sığ su kütlesi olan lagünler, son derece zengin
ve hassas ekosistemlerdir. Ancak, son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar lagün ekosistemlerinin
antropojenik etkiler nedeniyle ekolojik risk sorunları yaşadığını göstermektedir. Bu çalışmanın
amacı; Edremit ilçesi (Balıkesir, Türkiye) sınırlarında yer alan Edremit Lagünü’nde potansiyel toksik
element (PTE) kaynaklı ekolojik risk seviyesinin zamansal değişimini analiz etmektir. Çalışma
kapsamında; lagünden 1 adet 28 cm uzunluğunda karot alınmıştır. Sediment örnekleri kullanılarak
klorofil bozunma ürünleri, toplam organik karbon ve PTE konsantrasyonları analiz edilmiştir.
Zenginleşme faktörü ve jeoakümülasyon indeksi ile PTE’lerin doğal-antropojenik kaynakları tespit
edilmiştir. Modifiye ekolojik risk indeksi ve modifiye potansiyel ekolojik risk indeksiyle ekolojik risk
seviyesi belirlenmiştir. Toksik risk seviyesi toksik risk indeksi ile analiz edilmiştir. PTE’lerin muhtemel
kaynakları çok değişkenli istatistiksel analizlerle belirlenmiş, Arc – Map 10.5 yazılımıyla haritalama
işlemleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen bulgulara göre; Mo ve Mn dışında hiçbir
PTE zenginleşmemiştir. Cd hariç hiçbir PTE ekolojik risk yaratmamaktadır. Lagünde düşük seviyede
ekolojik ve toksik risk bulunmaktadır. Hg, As ve Mn gelecekte ekolojik ve toksik riski arttırabilecek
PTE’ler olarak tanımlanmıştır. Bu nedenle; Hg, As, Mn’nin lagün ekosistemine deşarjının sınırlandırılması
için gerekli önlemlerin alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Ardahan Üniversitesi

Proje Numarası

2020-006

Teşekkür

Bu çalışma, Ardahan Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından 2020-006 nolu “Edremit ve Havran Lagünü Sedimentlerinde Metal Kaynaklı Ekolojik Risk Analizi” konulu proje kapsamında desteklenmiştir. Destekleri için Ardahan Üniversitesi BAP birimine teşekkürlerimizi sunarız. Edremit Lagünü’ne arazi çalışması düzenlenmesindeki önemli destekleri için Prof. Dr. Abdullah SOYKAN ve Uzman Furkan İNAN’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Accornero, A., Gnerre, R., & Manfra, L. (2008). Sediment concentrations of trace metals in the Berre Lagoon (France): An assessment of contamination. Archives of Environmental Contamination and Toxicology, 54, 372-385, https://link. springer.com/article/10.1007/s00244-007-9049-6
  2. Alevkayalı Ç., & Tağıl Ş. (2020). Edremit Körfezi’nde tarımsal arazi kullanımı uygunluk düzeylerinin değerlendirilmesi, Coğrafya Dergisi, 40, 135 – 147. https://doi.org/10.26650/JGEOG2019-0028
  3. Ali, M.M., Ali, L.M., Proshad, R., Islam, S., Rahman, Z., Tusher, T.R., & Kormoker, T. (2020). Heavy metal concentrations in commercially valuable fishes with health hazard inference from Karnaphuli River, Bangladesh, Human and ecological risk assessment, 26, 2646–2662, https://doi,org/10,1080/10807039,2019,1676635
  4. Bat, L., Özkan, E. Y., Büyükışık, H. B., & Öztekin, H. C. (2017). Assessment of metal pollution in sediments along Sinop peninsula of the Black Sea. International Journal of Marine Science, 7, (22), 205 - 213. https://doi.org/10.5376/ijms.2017.07.0022
  5. Botello, A.V., Villanueva, F.S., & Rivera, R.F. (2018). Analysis and tendencies of metals and POPs in a sediment core from the Alvarado Lagoon system (ALS), Veracruz, Mexico, Archive Environmental Contamination Toxicology, 75, 157–173, https://doi, org/10,1007/s00244-018-0516-z
  6. Brady, J.P., Ayoko, G.A., Martens, W.N., & Goonetilleke, A. (2015). Development of a hybrid pollution index for heavy metals in marine and estuarine sediments. Environmental Monitoring and Assessment, 187, https://doi.org/10.1007/s10661-015-4563-x
  7. Coordination of Information on the Environment (2018). https:// land.copernicus.eu/pan-european/corine-land-cover
  8. Cürebal, İ., Efe, R., Soykan, A., & Sönmez, S. (2014) Ecogeography of Kaz Mountain ecosystem, Elsevier Procedia - Social and Behavioral Sciences, 120, 167 – 175.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beşeri Coğrafya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

29 Ekim 2022

Kabul Tarihi

7 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 81

Kaynak Göster

APA
Aykır, D., Fural, Ş., Kükrer, S., & Mutlu, Y. E. (2022). Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği. Türk Coğrafya Dergisi, 81, 103-114. https://doi.org/10.17211/tcd.1196255
AMA
1.Aykır D, Fural Ş, Kükrer S, Mutlu YE. Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği. Türk Coğ. Derg. 2022;(81):103-114. doi:10.17211/tcd.1196255
Chicago
Aykır, Dilek, Şakir Fural, Serkan Kükrer, ve Yunus Emre Mutlu. 2022. “Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği”. Türk Coğrafya Dergisi, sy 81: 103-14. https://doi.org/10.17211/tcd.1196255.
EndNote
Aykır D, Fural Ş, Kükrer S, Mutlu YE (01 Aralık 2022) Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği. Türk Coğrafya Dergisi 81 103–114.
IEEE
[1]D. Aykır, Ş. Fural, S. Kükrer, ve Y. E. Mutlu, “Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği”, Türk Coğ. Derg., sy 81, ss. 103–114, Ara. 2022, doi: 10.17211/tcd.1196255.
ISNAD
Aykır, Dilek - Fural, Şakir - Kükrer, Serkan - Mutlu, Yunus Emre. “Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği”. Türk Coğrafya Dergisi. 81 (01 Aralık 2022): 103-114. https://doi.org/10.17211/tcd.1196255.
JAMA
1.Aykır D, Fural Ş, Kükrer S, Mutlu YE. Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği. Türk Coğ. Derg. 2022;:103–114.
MLA
Aykır, Dilek, vd. “Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği”. Türk Coğrafya Dergisi, sy 81, Aralık 2022, ss. 103-14, doi:10.17211/tcd.1196255.
Vancouver
1.Dilek Aykır, Şakir Fural, Serkan Kükrer, Yunus Emre Mutlu. Kıyı ekosistemlerinde ekolojik riskin zamansal değişiminin izlenmesi: Edremit Lagünü (Balıkesir) örneği. Türk Coğ. Derg. 01 Aralık 2022;(81):103-14. doi:10.17211/tcd.1196255

Cited By

Yayıncı: Türk Coğrafya Kurumu