06 Şubat 2023 Kahramanmaraş (Pazarcık 7.7 Mw. Ve Elbistan 7.6 Mw.) Depremleri Sonrası Kahramanmaraş Şehrinde Yaşanan Partikül Madde Kirliliğinin İncelenmesi

Öz

Depremler dünya genelinde sıkça yaşanan doğal afetlerdir ve genellikle büyük zararlara yol açarlar. Sadece bina yıkımlarıyla sınırlı kalmazlar, aynı zamanda çevresel sorunların kaynağı olabilirler. Özellikle büyük depremlerde, yıkılan binaların enkazı zararlı partiküllerin atmosfere salınmasına neden olur. Bu partikül maddeler, çevresel sorunlara yol açar ve hava kalitesinde değişiklikler çevresel bozulmanın bir göstergesi olarak kabul edilir. Solunabilir partikül madde yüksek konsantrasyonları, insan sağlığı ve çevre için ciddi bir tehdit oluşturur. Ayrıca, depremlerin sonucunda oluşan partikül maddeler içerisindeki ağır metaller, toksik etkilere yol açabilir.6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında, etkilenen bölgelerde oluşan partikül madde miktarının belirlenmesi, kentsel iyileştirme çalışmalarına rehberlik edebilir ve yaşam kalitesini koruma çabalarına katkı sağlayabilir. Bu araştırma, Kahramanmaraş şehrinin farklı bölgelerinde atmosferdeki partikül madde seviyelerini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Özellikle 6 Şubat tarihli depremlerin ardından farklı bölgelerde ve zaman dilimlerinde partikül madde ölçümleri yapıldı. Bu yaklaşım, depremin çevresel etkilerini ve partikül madde dağılımını daha ayrıntılı bir şekilde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Hassas bir "CEM DT-9880" cihazı kullanılarak yapılan partikül madde ölçümleri, ArcGIS yazılımıyla Ters Mesafe Ağırlıklı Enterpolasyon (IDW) yöntemiyle analiz edildimiştir. Sonuçlar, depremin çevresel etkilerini anlamamıza ve potansiyel riskleri değerlendirmemize yardımcı olacak önemli bilgiler sunmaktadır. Şazi Bey, Hacı Bayram Veli ve Yunus Emre mahallelerinde yüksek partikül madde kirliliği gözlemlendi, yeşil alanlar ise daha düşük kirlilik seviyelerine sahipti. Bu çalışma, depremin çevresel etkilerini vurgulayarak benzer çalışmalara katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bu tür araştırmalar, depremin çevresel etkilerini anlama ve deprem sonrası önlemler konusunda büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• Hava Kirliliği
• Partikül Madde
• Kahramanmaraş.

06 february 2023 Kahramanmaraş (marketcık 7.7 mw. and elbistan 7.6 mw.) earthquakes and investigation of particulate matter pollution in Kahramanmaraş city

Abstract

Earthquakes are frequent natural disasters worldwide and often result in significant damage. They not only lead to building collapses but can also be a source of environmental problems. Especially in large earthquakes, the debris from collapsed buildings can release harmful particles into the atmosphere. These particulate matter materials contribute to environmental issues and changes in air quality are considered indicators of environmental degradation. High concentrations of breathable particulate matter pose a serious threat to human health and the environment. Additionally, heavy metals within the particulate matter generated as a result of earthquakes can have toxic effects.Following the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, determining the quantity of particulate matter in the affected areas can guide urban improvement efforts and contribute to efforts to maintain the quality of life. This research was conducted to examine the levels of particulate matter in the atmosphere in different regions of Kahramanmaraş city, particularly in the aftermath of the earthquakes on February 6. Particulate matter measurements were taken in different areas and time periods. This approach aims to analyze the environmental effects of the earthquake and the distribution of particulate matter in more detail.Particulate matter measurements, conducted using a sensitive "CEM DT-9880" device, were analyzed using the Inverse Distance Weighted (IDW) interpolation method with ArcGIS software. The results provide valuable information that can help us understand the environmental effects of the earthquake and assess potential risks. High levels of particulate matter pollution were observed in Şazi Bey, Hacı Bayram Veli, and Yunus Emre neighborhoods, while green areas had lower pollution levels. This study aims to emphasize the environmental impacts of earthquakes and contribute to similar research efforts. Such studies are of great importance in understanding the environmental effects of earthquakes and taking post-earthquake measures.

Keywords

• Earthquke
• Air Pollution
• Particulate Matter
• Kahramanmaraş.

Kaynakça

1. Altınok, A., & Eskiocak, M. (2020). Trakya’da partiküler madde kirliliği ve mortalite ilişkisinin değerlendirilmesi. Turkish Journal of Public Health, 18(3), 124-132.
2. Batur, A., & Aksu, G. A. (2021). Partikül madde (PM10) konsantrasyonunun kentsel yeşil alan sisteminin değerlendirilmesinde ekolojik İndikatör olarak kullanımı: İstanbul-Beşiktaş örneği. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 27, 125-134.
3. Dowlati, M., Moslehi, S., Seyedin, H., & Sakhaei, F. S. (2020). Health effects of air pollution in the aftermath of earthquake. Journal of Air Pollution and Health, 5(3), 201-202.
4. Dündar, M. Ş., & Pala, M. F. (2022). 17 Ağustos 1999 depremi sonrası Adapazarı cadde tozlarında ağır metal kirliliği. Sakarya University Journal of Science, 6(3), 63-68.
5. Efstathiou, M., Tzanis, C., Varotsos, C., & Deligiorgi, D. (2012). The gutenberg-richter law for earthquakes in air pollution episodes: A case study for Athens, Greece. Acta Geophysica(60), 280-290.
6. Gotoh, T., Nishimura, T., Takashi, M., Nakaguchi, Y., & Hiraki, K. (2002). Air pollution by concrete dust from the great hanshin earthquake. Journal of Environmental Quality, 31(3), 718-723.
7. Güleç Balbay, E. (2023). Earthquake and the Lung. Duzce Medical Journal, 25(1), 1-5.
8. Hsu, S.-C., Huang, Y.-T., Huang, J.-C., Tu, J.-Y., Engling, G., Lin, C.-Y., . . . Huang, C.-H. (2010). Evaluating real-time air-quality data as earthquake indicator. Science of the Total Environment, 408(11), 2299-2304.

9. Kalaycı, T., Aygün, Ü., & Sayir, F. (2023). Depremde çoklu travma yaklaşımı. Ağrı Medikal Journal, 1(2), 22-25.
10. Özbeyaz, A., Tufaner, F., & Demirci, Y. (2016). Partikül madde ile ilişkili görüntüleri kullanarak hava kirliliği tahminine ait bir model tasarımı. In 1st International Mediterranean Science and Engineering Congress (s. 969-975). Adana: Çukurova University.
11. Sarı, N., & Adıgüzel, F. (2023). Determining temporal and spatial changes in air quality in the city of Nevşehir. Advanced GIS, 3(2), 68-76.
12. T.C. Cumhurbaşkanlığı. (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu. 140 S. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023-Kahramanmaras-ve-Hatay-Depremleri-Raporu.pdf.
13. Taş, M., Taş, N., Payan, F., & Elmacı, A. (2000). 7 Ağustos İzmit ve 12 Kasım Düzce depremlerinde ortaya çıkan yapısal ve çevresel hasarların değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 6(1), 83-88.
14. Uprety, A., Ozaki, A., Higuchi, A., Leppold, C., & Tanimoto, T. (2019). The 2015 Nepal earthquake and worsening air pollution in Kathmandu. The Lancet Planetary Health, 3(1), e8-e9.
15. Uslu, G., & Uzun, B. (2014). Kentsel Dönüşüm Projelerinde Deprem Etkisi. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 6(2), 1-11.
16. Vural, E. (2021). Air quality change related to particulate matter in some selected green areas in sanliurfa. Kastamonu University Journal of Engineering and Sciences, 7(1), 19-26.
17. Yatkın, S., & Bayram, A. (2007). İzmir havasindaki partikül madde kirliliği: ölçüm ve değerlendirme. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 9(2), 15-27.
18. Zeydan, Ö. (2021). 2019 Yılında Türkiye’deki Partikül Madde (PM10) Kirliliğinin Değerlendirilmesi. Journal of the Institute of Science and Technology, 11(1), 106-118.