Araştırma Makalesi

Geyik Dağı Güncel Buzulları ve Morfometrik Özeliklleri

Sayı: 84 31 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Geyik Dağı Güncel Buzulları ve Morfometrik Özeliklleri

Öz

Geyik Dağları, Geç Kuvaterner boyunca yoğun ve tekrarlanan buzullaşmalara maruz kalmıştır. Güncel bir buzulun varlığı bölgede yapılan daha önceki çalışmalarda doğrulanmamış veya tespit edilememiştir. Bölgede yerel gezgin olan Hasan Hüseyin Kahrıman’nın 27 Ekim 2023 tarihinde buzul varlığını sosyal medya aracılığı ile aktarması üzerine buzulları tanımlamak ve yerlerini belirlemek için uzaktan algılama yöntemleri kullanılmış ve Geyik Dağı’na yapılan arazi çalışması ile güncel buzulların varlıkları doğrulanmıştır. Bu çalışma aynı zamanda bilimsel olarak Geyik Dağı’nda güncel bir buzulun varlığını tanımlayan ve doğrulayan ilk çalışmadır. Belirlenen yayılış alanları üzerinden buzul modellemesi, ELA (Equilibrium Line Altitude) hesaplama araçları, bakı ve eğim intersect (kesiştirme) analizleri ile sirk morfometrisi yöntemleri kullanılarak buzulların ve içerisinde yer aldıkları sirkler ile yakın çevresinin özellikleri nicel verilerle ortaya konulmuştur. Buzul modellemesi neticesinde Geyik Orta Buzulu’nun toplam 6000 (±300) m2, Doğu Buzulu’nun 2030 (±100) m2 toplamda ise Geyik Dağı’ndaki buzulların 8030 (±480) m2 alana sahip olduğu tespit edilmiştir. Buzulların ortalama olarak uzunlukları 95 m (metre), ELA değeri ise 2619 m olarak hesaplanmıştır. Buzulların 12-30˚ eğim değerleri arasında ve tamamen kuzey bakılı alanlarda bulundukları tespit edilmiştir. Buzullar ve sirklerin morfolojik özellikleri, yüksek rakım, bakı özellikleri ve yüksek kar birikimi Geyik Dağı’ndaki buzulların bu kesimlerde korunmasına pozitif olarak etki etmiştir. Buzullar üzerinde yapılan karşılaştırmalı uydu görüntülerinde 06.09.2010 tarihinden günümüze kadar buzulların alansal olarak %50’sinden fazlasının erdiği ve önümüzdeki yıllarda etkisini giderek arttıran küresel ısınma ile beraber 5 yıl içerisinde tamamen ortaya kalkacağı tahmin edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tübitak

Proje Numarası

122Y360

Teşekkür

Bu çalışma, TÜBİTAK destekli 122Y360 numaralı 1001 Projesi ile desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Almazroui, M., Awad, A. M., Islam, M. N., Al-Khalaf, A. K. (2015). A climatological study: wet season cyclone tracks in the East Mediterranean region. Theoretical and Applied Climatology, 120, 351-365. https://doi.org/10.1007/s00704-014-1178-z
  2. Anderson, R. S. (2000). A model of ablation-dominated medial moraines and the generation of debris-mantled glacier snouts. Journal of Glaciology, 46(154), 459-469. DOI: https://doi.org/10.3189/172756500781833025
  3. Anderson, L. S., Anderson, R. S. (2016). Modeling debris-covered glaciers: response to steady debris deposition. The Cryosphere, 10(3), 1105-1124. https://doi.org/10.5194/tc-10-1105-2016
  4. Arkel, N. A. (1973). Die gegenwärtige Vergletscherung des Ararat. Zeitschrift für Gletscherkunde und Glazialgeologie, 9(1–2), 89-103.
  5. Arpat, E., Özgül, N. (1972). Geyikdağ’da kaya buzulları, Orta Toroslar.
  6. Barr, I.D., Spagnolo, M. (2015). Glacial cirques as palaeoenvironmental indicators: Their potential and limitations. EarthScience Reviews,151, 48-78. https://doi.org/10.1016/j.earscirev.2015.10.004
  7. Bayrakdar, C. (2012). Akdağ Kütlesi’nde (Batı Toroslar) karstlaşma-buzul ilişkisinin jeomorfolojik analizi (Yayın no. 314839) [Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
  8. Bayrakdar, C., Cilgin, Z., Doker, M. F., Canpolat, E., (2015). Evidence of an active glacier in the Munzur Mountains, eastern Turkey. Turkısh Journal Of Earth Scıences, 24(1), 56-71. DOI: 10.3906/yer-1403-7

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Buzulbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

25 Kasım 2023

Kabul Tarihi

11 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 84

Kaynak Göster

APA
Keserci, F., Güngör, G., Bozdoğan, M., Canpolat, E., Çılğın, Z., & Bayrakdar, C. (2023). Geyik Dağı Güncel Buzulları ve Morfometrik Özeliklleri. Türk Coğrafya Dergisi, 84, 199-217. https://doi.org/10.17211/tcd.1395806
AMA
1.Keserci F, Güngör G, Bozdoğan M, Canpolat E, Çılğın Z, Bayrakdar C. Geyik Dağı Güncel Buzulları ve Morfometrik Özeliklleri. Türk Coğ. Derg. 2023;(84):199-217. doi:10.17211/tcd.1395806
Chicago
Keserci, Ferhat, Gülan Güngör, Mahsum Bozdoğan, Ergin Canpolat, Zeynel Çılğın, ve Cihan Bayrakdar. 2023. “Geyik Dağı Güncel Buzulları ve Morfometrik Özeliklleri”. Türk Coğrafya Dergisi, sy 84: 199-217. https://doi.org/10.17211/tcd.1395806.
EndNote
Keserci F, Güngör G, Bozdoğan M, Canpolat E, Çılğın Z, Bayrakdar C (01 Aralık 2023) Geyik Dağı Güncel Buzulları ve Morfometrik Özeliklleri. Türk Coğrafya Dergisi 84 199–217.
IEEE
[1]F. Keserci, G. Güngör, M. Bozdoğan, E. Canpolat, Z. Çılğın, ve C. Bayrakdar, “Geyik Dağı Güncel Buzulları ve Morfometrik Özeliklleri”, Türk Coğ. Derg., sy 84, ss. 199–217, Ara. 2023, doi: 10.17211/tcd.1395806.
ISNAD
Keserci, Ferhat - Güngör, Gülan - Bozdoğan, Mahsum - Canpolat, Ergin - Çılğın, Zeynel - Bayrakdar, Cihan. “Geyik Dağı Güncel Buzulları ve Morfometrik Özeliklleri”. Türk Coğrafya Dergisi. 84 (01 Aralık 2023): 199-217. https://doi.org/10.17211/tcd.1395806.
JAMA
1.Keserci F, Güngör G, Bozdoğan M, Canpolat E, Çılğın Z, Bayrakdar C. Geyik Dağı Güncel Buzulları ve Morfometrik Özeliklleri. Türk Coğ. Derg. 2023;:199–217.
MLA
Keserci, Ferhat, vd. “Geyik Dağı Güncel Buzulları ve Morfometrik Özeliklleri”. Türk Coğrafya Dergisi, sy 84, Aralık 2023, ss. 199-17, doi:10.17211/tcd.1395806.
Vancouver
1.Ferhat Keserci, Gülan Güngör, Mahsum Bozdoğan, Ergin Canpolat, Zeynel Çılğın, Cihan Bayrakdar. Geyik Dağı Güncel Buzulları ve Morfometrik Özeliklleri. Türk Coğ. Derg. 01 Aralık 2023;(84):199-217. doi:10.17211/tcd.1395806

Cited By

Yayıncı: Türk Coğrafya Kurumu