Milli parklar arasında farklı bir örnek: İstiklâl Yolu Tarihi Milli Parkı

Öz

Artan tabii ve kültürel değerlere yönelik koruma / koruma – kullanma bilinci ile çeşitli tedbirler alınmaktadır. Bunlar içerisinde ise milli parklar en geniş çaplı ve de kompleks koruma şekillerinden birisidir. Türkiye’de de bu anlamda kayda değer başarılar elde edilmiş olup 2020’ye gelindiğinde ülkedeki milli park sayısı 43 olmuştur. Bunlar içerisinde ise gerek tarihi, gerekse tabii şartlar bakımından en dikkat çekici ve de benzerlerinden farklı olanı, aynı zamanda Türkiye’nin en yeni milli parklarından İstiklâl Yolu Tarihi Milli Parkı’dır. Esasında tarihte çok önemli bir yer işgal eden İstiklâl Yolu, İnebolu Limanı’ndan başlayıp Ankara (Mamak)’daki askeri fabrikaya uzanan 344 km.’lik bir hattı ifade etmektedir. Milli Mücadele yıllarında söz konusu hat vasıtasıyla Kurtuluş Savaşı’nın en önemli lojistik desteği sağlanmıştır. Ayrıca yol boyunca gösterilen kahramanlıklar, gösterilen fedakarlıklar da söz konusu hattı sadece bir ulaşım hizmeti olmaktan çıkartıp manevi açıdan değerli bir ziyaret yeri haline getirmiştir. Kasım 2018’de milli park ilan edilen hattın geçmiş olduğu yerlerin turistik açıdan değerleri bir bütün halinde ele alındığında Türkiye’nin sayılı yerlerinden biri olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada da İstiklâl Yolu’nun tarihteki önemi, İnebolu’dan başlayarak milli park sınırları dahilinde turizme konu olabilecek değerler Turizm Coğrafyası prensipleri çerçevesinde ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Milli Park,Milli Mücadele,Ulaşım,İstiklal Yolu,İnebolu,Kastamonu,Çankırı

A different example between national parks:İstiklâl Road of Historical National Parks

Öz

Various precautions are taken with the awareness of protection / protection – use in the matter of increasing natural and cultural values. Among these, national parks are one of the most extensive and complex forms of protection. In this sense, either the remarkable successes have been obtained also in Turkey and the number of national parks in the country increased to 43 when came by 2020. Among them, both its history, and the most remarkable in terms of natural conditions and what is different from the like, Historical National Park of İstiklâl Road is also one of Turkey's newest national park. In fact, Istiklal Road, which occupies a very important place in history, reperesents the line having the length of 344 km. starting from Inebolu Port and reaching to the military factory in Ankara (Mamak). During the National Struggle years, the most important logistic support of the War of Independence was provided through the line in question. In addition, heroism and sacrifices shown along the way have made this line not only a transportation service but also a spiritually valuable place to visit. The line, declared as national park where it was installed by November 2018, is emerged that it is as one of the few places in Turkey when the point of touristic values taken as a whole. In this study, the importance of the İstiklâl Road in history, the values that may be subject to tourism within the boundaries of the national park are discussed within the framework of the principles of Tourism Geography starting from Inebolu.

Anahtar Kelimeler

• National Park,National Struggle,Transportation,İstiklâl Road,İnebolu,Kastamonu,Çankırı

Kaynakça

1. Altundal Öncü, M., Güney, İ., Göközkut, B., (2018). “Ilgaz Dağı Milli Parkı ve Kış Sporları Turizm Merkezinin Sürdürülebilirlik Kriterlerine Göre Değerlendirilmesi”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 11, Sayı: 59, s. 320 – 328.
2. Anonim, (2017). “İstiklal Yolu Tarihi Milli Parkı (Öneriler)”, T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, s. 69, Ankara.
3. Aydınözü, D., İbret, B.Ü., Aydın, M., (2012). “Kastamonu Ilgaz Dağı Milli Parkında Arazi Kullanımının Analizi”, Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı: 26, s. 108 – 123, İstanbul.
4. Baykal, F., (2019). “Türkiye Turizm Coğrafyası”, Türkiye Beşeri ve İktisadi Coğrafyası, (Ed. Nuran Taşlıgil ve Güven Şahin), s. 349 – 421, Ankara.
5. Cebeci, D., (2016). “Türkiye Cumhuriyeti İnkılâp Tarihi Ve Atatürkçülük Derslerinde “İstiklâl Yolu”Nun Öğretimi: (Mevcut Ders Kitapları, Öğretmen Ve Öğrenci Görüşleri Ve Çağdaş Yayınlar Işığında Yeni Bir Etkinlik Paketi Tasarımı)”, Çankırı Karatekin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enst., Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, s. 178, Çankırı.
6. Chapuis, R., Lanneaux, M.A., (1993). Annales de Geographie. No: 573, 102e, Anneeseptembre – Octobre, p. 519.
7. Çiçek, R., (1997). “Ankara Hükümeti’nin Dünya’ya Açılan Kapısı İnebolu – Ankara Yolu”, Atatürk Yolu Dergisi, Cilt: 5, Sayı: 20, s. 399 – 413.
8. Doğanay, S., (2003). “Coğrafi Özellikleri Açısından Altındere Vadisi Milli Parkı”, Doğu Coğrafya Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 10, s. 43 – 64, Erzurum.

9. Dündar, A., (2005). “Çankırı’daki Türk İslam Yapıları”, Geçmişten Geleceğe Çankırı, Çankırı Valiliği III. Çankırı Kültürü Bilgi Şöleni Bildirileri, 28 – 29 Eylül 2005, s. 245 – 272.
10. Eğdirici, N., (2014). “Beşik”, Şahsi Baskı, İnebolu Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği’ne Armağan, s. 80, Ankara.
11. Eski, M., (1997), “İnebolu Limanının Tarihçesi ve Önemi”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı: 39, Cilt: XIII, Kasım 1997, s. 929 – 940, Ankara.
12. Fakazlı, M.S., (2006). “9 Haziran’dan Bugüne ‘İnebolu’”, Yeni İnebolu Ofset, s. 79, İnebolu.
13. Gürsoy, C.R., (1975). “Türkiye’nin Tabiî Yolları”, Türk Coğrafya Dergisi, Cumhuriyetimizin 50. Yıl Özel Sayısı, Sayı: 26, s. 24 – 33, İstanbul.
14. Halilova, H., (2008). “Çankırı Tuz Mağarası ile Kaplıcaların Sağlık Üzerine Etkileri”, 100. Yıla Doğru Çankırı – Çankırı Valiliği IV. Çankırı Kültürü Bilgi Şöleni Bildirileri, 13 – 15 Kasım 2008, 165 – 170, Ankara.
15. İbret, B. Ü., Aydınözü, D., Bekdaş, F., (2010). “Karadeniz Kıyısında Stratejik Bir Liman: İnebolu Limanı”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü – Coğrafya Dergisi, Sayı: 20, s. 15 – 33, İstanbul.
16. Kuter, N., (2007). “Çankırı Kenti Ve Çevresinin Turizm Açısından Değerlendirilmesi”, ZKÜ Bartın Orman Fakültesi Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 11, s. 71 – 77.
17. Öztürk, S., Aydoğdu, A., (2012). “Ilgaz Dağı Milli Parkı’nın Rekreasyonel Olanakları”, I. Rekreasyon Araştırmaları Kongresi, 12 – 15 Nisan 2012, s. 611 – 628, Antalya.
18. Palaşoğlu, E., (1985). “Milli Parklar Dairesi Başkanlığı Çalışmalarının Önemi, Gelişimi ve Kanuni Mevzuat”, Milli Parklar ve Yaban Hayatı Semineri – 1985, s. 16, Muğla.
19. Resmi Gazete, (2018). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/11/20181102-7.pdf (Son erişim: 22.10.2019).
20. Şahin, G., (2019). Türkiye’nin Coğrafi İşaretleri ve Bunların Türkiye Ekonomisinde Etkin Kullanımları, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Doktora Tezi, s. 2551, İstanbul.
21. Şahin, İ., (1993). “Çankırı”, İslam Ansiklopedisi, Cilt: 8, s. 216 – 218, İstanbul.
22. Şahin, İ., (2001). “Kastamonu”, İslam Ansiklopedisi, Cilt: 24, s. 585 – 588, İstanbul.
23. Şen, G., Erkan Buğday, S., (2015). “Kastamonu İlinde Çeşitli Statülerde Koruma ve Kullanma Amaçlı Belirlenmiş Alanlar”, Kastamonu Üniv., Orman Fakültesi Dergisi, 15 (2), s. 214 – 230, Kastamonu.
24. Taşlıgil, N., (1994). “Spil Dağı Milli Parkı”, Türk Coğrafya Dergisi, Sayı: 29, s. 257 – 268.
25. Taşlıgil, N., (2010). “Türkiye’nin Ulaşım Coğrafyası”, Çantay Kitabevi, II. Baskı, s. 224, ISBN: 978-975-9060-76-3.
26. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü: http://www.milliparklar.gov.tr/ (Son erişim: 22.10.2019).
27. Yılmaz, İ., (1989). “Milli Mücadelede Ulaşım”, Atatürk Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 3, s. 101 – 120, Erzurum.
28. http://www.kastamonugazetesi.com.tr/ionopolisten-ineboluya/
29. https://cultureroutesinturkey.com/tr/istiklal-yolu/
30. https://cankiri.ktb.gov.tr/TR-70695/yildiztepe-turizm-merkezi.html
31. http://www.kastamonu.gov.tr/ilgaz-dagi-milli-parki-kis-sezonu-hazirlik-toplantisi-yapildi
32. https://www.kdmp.gov.tr/kdmp-hakkinda/kure-daglari-milli-parki E.T: 14.01.2020