Araştırma Makalesi

SOVYET RUSYA DÖNEMİNDE KAZAKİSTAN

Cilt: 124 Sayı: 245 29 Nisan 2020
PDF İndir

SOVYET RUSYA DÖNEMİNDE KAZAKİSTAN

Öz

Uzun yıllar Rus hâkimiyeti altında yaşayan Kazakistan’da tatbik edilen yanlış ekonomi, kültür ve siyaset politikaları yüzünden karşı karşıya kalınan tahribatın izleri bugün dahi silinebilmiş değildir. Halen Türk Dünyasının en bakir ve zengin topraklarına sahip olan Kazak Türkleri geleneksel konar-göçer hayatlarını sürdürmeye kalkıştıklarında Sovyet-Rus döneminin hükümetleri tarafından çıkarılan birtakım kanunlar ile günden güne fakirleşmeleri sebebiyle sonucu zaman zaman çok kanlı bir şekilde neticelenen ayaklanmalar gerçekleştirdiler. Ne Rus çarlığının Bakir Topraklar projesi ne de Sovyet Rusya’nın kolhoz siyasetinin bu insanlara hiçbir yararı olmadı. Ekonomik, kültürel ve politik hayatın gerisinde kaldıkları gibi, bu topraklara Rus idareciler daima ham madde deposu şeklinde baktılar. Buna bağlı olarak ondokuzuncu asırdan itibaren görülmeye başlayan Slav göçmenlerin akınıyla kendi yurtlarında azınlık durumuna düştükleri bir yana, artık onlara ikinci sınıf vatandaş muamelesi yapılmaya da başlandı. Ellerinden mera arazileri alınması bir yana, sanıldığı üzere onlara modern bir eğitim de sunulmadı. Bu yüzden sosyal hayatın sürekli dışında bırakılan Kazak Türkleri, sanki kendi ülkelerine gelen Rus memurların hizmetkârları, en iyisinden onların işlerini çabuklaştıran yardımcılar gibi görüldüler. Bütün Kazak Türklerine Rusça mecbur tutulup, Rus edib ve şairleri öğretilip, okullarda onların eserleri okutulup, ezberletilirken; Kazak şair ve romancıları ancak kendi toplumları arasında itibar kazandılar. Bu hâl Sovyet vatandaşı kavramına ters gelince, zaman zaman kendi içlerinden çıkan birtakım milliyetçi aydınlar bu kötü gidişata bir dur demek isteyip, Rus yetkililerini uyarmaya yeltendiklerinde ise burjuva milliyetçiler veyahut da halk düşmanları oldukları ilan edilerek ya sürgünlere gönderildiler ya da kurşunlanmak suretiyle hayatlarına son verildi. İşte biz bu çalışmada özetle Kazakistan’da Çarlık Rusyası’nın mirasını devralan Sovyet hükümetleri döneminde uygulanan birtakım icraatlarla bunların sonuçlarının yansımalarını göstermeye gayret ettik.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. KAYNAKÇA
  2. “1916 Olaylarının 100. Yıldönümü Hakkında Kararname”, Çev. R.Abdiyeva, Ala Too Edebiyatı, Sayı 5, Ankara 2016
  3. Abazov, R., The Palgrave Concise Historical Atlas of Central Asia, New York 2008
  4. Adıgüzel, H., Azatlığın Köşe Taşları, İstanbul 2001
  5. Adıgüzel, H., Milli Komünizmin Öncüleri. Turar Rıskulov, İstanbul 2005
  6. Agacanov, S.G., Oğuzlar, Çev. E.Necef-A.Annaberdiyev, 2. Baskı, İstanbul 2003
  7. Alaşbek, M., “Kazakistan’da İsyan”, Türk Yurdu, C. 8, İstanbul 1987
  8. Arat, R.R., “Kazakistan”, İslâm Ansiklopedisi, C. 6, 5. Baskı, İstanbul 1988

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2020

Gönderilme Tarihi

9 Ocak 2020

Kabul Tarihi

10 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 124 Sayı: 245

Kaynak Göster

APA
Gömeç, S. (2020). SOVYET RUSYA DÖNEMİNDE KAZAKİSTAN. Türk Dünyası Araştırmaları, 124(245), 405-420. https://izlik.org/JA62GY52SJ
AMA
1.Gömeç S. SOVYET RUSYA DÖNEMİNDE KAZAKİSTAN. TDA. 2020;124(245):405-420. https://izlik.org/JA62GY52SJ
Chicago
Gömeç, Saadettin. 2020. “SOVYET RUSYA DÖNEMİNDE KAZAKİSTAN”. Türk Dünyası Araştırmaları 124 (245): 405-20. https://izlik.org/JA62GY52SJ.
EndNote
Gömeç S (01 Nisan 2020) SOVYET RUSYA DÖNEMİNDE KAZAKİSTAN. Türk Dünyası Araştırmaları 124 245 405–420.
IEEE
[1]S. Gömeç, “SOVYET RUSYA DÖNEMİNDE KAZAKİSTAN”, TDA, c. 124, sy 245, ss. 405–420, Nis. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62GY52SJ
ISNAD
Gömeç, Saadettin. “SOVYET RUSYA DÖNEMİNDE KAZAKİSTAN”. Türk Dünyası Araştırmaları 124/245 (01 Nisan 2020): 405-420. https://izlik.org/JA62GY52SJ.
JAMA
1.Gömeç S. SOVYET RUSYA DÖNEMİNDE KAZAKİSTAN. TDA. 2020;124:405–420.
MLA
Gömeç, Saadettin. “SOVYET RUSYA DÖNEMİNDE KAZAKİSTAN”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 124, sy 245, Nisan 2020, ss. 405-20, https://izlik.org/JA62GY52SJ.
Vancouver
1.Saadettin Gömeç. SOVYET RUSYA DÖNEMİNDE KAZAKİSTAN. TDA [Internet]. 01 Nisan 2020;124(245):405-20. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62GY52SJ