The Impact of Social Loafing Behavior on Organizational Citizenship Behavior in Hotel Enterprises: Bolu Province Sample

Öz

Purpose: The aim of this study is to examine the social loafing behaviors of employees working in hotel enterprises and to determine the impact of these behaviors on their Organizational Citizenship Behaviors (OCB). Specifically, the research investigates how perceived "slacking off" by colleagues influences an individual employee's voluntary contributions to the organization. Method: A quantitative research design was employed, utilizing face-to-face surveys to collect data from 387 hotel employees operating in Bolu, Turkey. The participants were selected using the convenience sampling method. Data analysis was conducted using the SPSS statistical software package, involving descriptive statistics, correlation, and regression analyses. Findings: The results indicate that hotel employees perceive a high level of social loafing among their colleagues. Regarding OCB, participants exhibited a moderate overall level of citizenship behavior. Specifically, while courtesy scores were low and civic virtue and conscientiousness were moderate, employees displayed high levels of altruism and sportsmanship. Furthermore, a significant negative correlation was identified between perceived social loafing and OCB, particularly within the dimensions of civic virtue, conscientiousness, and sportsmanship. Conclusion: The study demonstrates that social loafing behaviors among employees act as a deterrent to the organizational citizenship behaviors of their peers. The findings suggest that when employees perceive their coworkers are not contributing their fair share, they tend to reduce their own discretionary efforts and extra-role behaviors. This highlights the critical need for hotel management to address social loafing to maintain a high-performing and collaborative workforce.

Anahtar Kelimeler

• Social Loafing
• Organizational Citizenship
• Hotel Businesses

Etik Beyan

Ethical approval for the survey study was obtained from the Karabük University Social and Human Sciences Research Ethics Committee with the decision dated 13.10.2021 and numbered 2021/09. Artificial intelligence (Google Gemini) was utilized for the English translation of this research

Otel İşletmelerinde Sosyal Kaytarma Davranışının Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Üzerindeki Etkisi: Bolu İli Örneği

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, otel işletmelerinde çalışan işgörenlerin sosyal kaytarma davranışlarını incelemek ve bu davranışların Örgütsel Vatandaşlık Davranışları (ÖVD) üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma, özellikle iş arkadaşları tarafından algılanan "kaytarma" davranışının, bireysel çalışanın organizasyona olan gönüllü katkılarını nasıl etkilediğini araştırmaktadır. Yöntem: Araştırmada nicel araştırma deseni benimsenmiş; Bolu ilinde faaliyet gösteren otel işletmelerindeki 387 çalışandan yüz yüze anket tekniğiyle veri toplanmıştır. Katılımcılar kolayda örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Verilerin analizi; betimsel istatistikler, korelasyon ve regresyon analizlerini içerecek şekilde SPSS istatistik paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Araştırma sonuçları, otel çalışanlarının iş arkadaşları arasında yüksek düzeyde bir sosyal kaytarma algısına sahip olduklarını göstermektedir. ÖVD açısından bakıldığında, katılımcıların genel vatandaşlık davranışı düzeylerinin orta seviyede olduğu görülmektedir. Spesifik olarak; nezaket puanları düşük, sivil erdem ve vicdanlılık düzeyleri orta seviyede iken; çalışanların yüksek düzeyde özgecilik ve centilmenlik sergiledikleri belirlenmiştir. Ayrıca, algılanan sosyal kaytarma ile ÖVD arasında, özellikle sivil erdem, vicdanlılık ve centilmenlik boyutlarında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışma, çalışanlar arasındaki sosyal kaytarma davranışlarının, iş arkadaşlarının örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde engelleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bulgular, çalışanların iş arkadaşlarının sorumluluklarını tam olarak yerine getirmediğini algıladıklarında, kendi isteğe bağlı çabalarını ve rol ötesi davranışlarını azaltma eğiliminde olduklarını göstermektedir. Bu durum, yüksek performanslı ve iş birliğine dayalı bir iş gücünü sürdürebilmek için otel yönetimlerinin sosyal kaytarma sorunuyla mücadele etmesinin kritik önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Kaytarma
• Örgütsel Vatandaşlık
• Otel işletmeleri

Etik Beyan

Uygulanan anket çalışması için Karabük Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu'ndan 13.10.2021 tarih ve 2021/09 sayılı kararı ile etik onay alınmıştır. Bu araştırmanın İngilizce çevirisinde yapay zeka Google Gemini kullanılmıştır.

Kaynakça

1. Akgül, A., & Çevik, O. (2003). *İstatistiksel analiz teknikleri*. Emek Ofset.
2. Akgündüz, Y., ve Çakıcı, A. C. (2016). Algılanan örgütsel desteğin örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisinde örgütsel stresin aracılık rolü: beş yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma. *Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 7*(2), 29–41.
3. Akgündüz, Y., Akdağ, G., Güler, O., Sünnetçioğlu, S., (2014). İşten ayrılma niyeti ve aşırı rol yükünün otel çalışanlarının sosyal aylaklık davranışlarına etkisi. *Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16*(4), 515–536.
4. Alghamdi, A., Baquero, A., Khairy, H. A., & Salama, W. M. E. (2024). Social loafing and job performance in hotels: Does transactional leadership matter? *African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 13*(1), 192–197. doi:10.46222/ajhtl.19770720.497
5. Arıkan, E., Kılıç, G., ve Becerikli, G. (2017). Karizmatik liderlik ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki: Kuşadası’ndaki beş yıldızlı otel işletmelerinde bir uygulama. *Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 1*(4), 1–19.
6. Avcı, A. (2015). The role of leadership and organizational citizenship behaviour in efficient management. *African Journal of Business Management, 9*(20), 717–724.
7. Avcı, S. (2020). Küçük ölçekli yiyecek ve içecek işletmelerinde sosyal kaytarma davranışı ve çalışan performansı analizi: Balıkesir ilinde bir uygulama [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
8. Aydemir, K. (2019). Algılanan liderliğin sosyal kaytarma üzerindeki etkisi: Antalya’daki beş yıldızlı otel işletmelerinin mutfak departmanları çalışanları üzerinde bir araştırma [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.

9. Balcı, O. (2016). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenler ve yöneticilerin örgütsel sinizm, kendini işe verememe (presenteizm) ve sosyal kaytarma arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Arel Üniversitesi.
10. Barnard, C. I. (1938). *The functions of the executive*. Harvard University Press.
11. Bateman, T. S., ve Organ, D. W. (1983). Job satisfaction and the good soldier: The relationship between affect and employee citizenship. *Academy of Management Journal, 26*, 587–595.
12. Bayrak, Ö. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel bağlılıkları ve örgütsel vatandaşlık davranışları [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya Üniversitesi.
13. Bayram Candan, D. (2017). Ankara ili kamu ortaokullarında görev yapan öğretmenlerin sosyal kaytarma davranışları [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi.
14. Baytok, A., & Ergen, F. D. (2013). Hizmetkâr liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi: İstanbul ve Afyonkarahisar’daki beş yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma. *İşletme Araştırmaları Dergisi, 5*(4), 105–132.
15. Benligiray, S., ve Demirci, U. (2019). Örgütsel sosyalleşme ile örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisine teorik eğitimin etkisi. *Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 4*(1), 76–98.
16. Biroğlu, E. (2018). Örgütsel sinizm ve sosyal kaytarma ilişkisi: Otel işletmelerinde bir araştırma [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
17. Bolat, O. İ., ve Bolat, T. (2008). Otel işletmelerinde örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisi. *Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11*(19), 75–94.
18. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. *Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32*, 470–483.
19. Carney, M., Gedajlovic, E. R., Heugens, P. M., Van Essen, M., & Van Oosterhout, J. (2011). Business group affiliation, performance, context, and strategy: A meta analysis. *Academy of Management Journal, 54*(3), 437–460.
20. Çeliker, N., & Güzeller, C. O. (2024). Predicting organizational citizenship behaviour in hospitality businesses with decision tree method. *International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 25*(2), 436–474. doi:10.1080/15256480.2022.2120942
21. Danaei, A., & Iranbakhsh, F. (2016). Key drivers of innovative behavior in hotel industry: Evidence from a developing country. *Iran Journal of Management Studies, 9*(3), 599–625.
22. Davis, D., & Cosenza, R. M. (1998). *Business research for decision making*. Pws-Kent Publishing Company.
23. Deka, D., ve Kashyap, B. (2014). Social loafing-a perturb in human resource management. *Globsyn Management Journal, 8*(1–2), 88–95.
24. Doğan, A., Bozkurt, S., & Demir, R. (2012). Sosyal kaytarma davranışı ile algılanan görev görünürlüğü arasındaki ilişkinin incelenmesine yönelik bir araştırma. *Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 12*(24), 53–80.
25. Doğanay-Ergen, F. (2013). Hizmetkâr liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
26. Dönbak, R. E. (2020). Turizm alanındaki iş doyumu ve örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisinin meta analizi. *Journal of Recreation and Tourism Research, 7*(4), 787–807.
27. Encyclopedia of Social Psychology. (2007). Social compensation. In R. F. Baumeister, K. D. Vohs (Eds.), *Encyclopedia of social psychology* (pp. 890–891). SAGE Publications.
28. Ercan, İ., ve Kan, İ. (2004). Ölçeklerde güvenirlik ve geçerlik. *Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30*(3), 211–216.
29. Erdoğan, İ. (2003). *Pozitivist metodoloji: Bilimsel araştırma tasarımı istatistiksel yöntemler analiz ve yorum*. ERK.
30. Eryürek, H. E. (2010). Demografik değişkenlere göre çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Celal Bayar Üniversitesi.
31. George, J. M. (1992). Extrinsic and intrinsic origins of perceived social loafing in organizations. *Academy of Management Journal, 35*, 191–202.
32. Güçer, E., Pelit, E., Demirdağ, Ş. A., & Keleş, Y. (2017). Sosyal kaytarmanın işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi: Otel işletmelerinde bir araştırma. *İşletme Araştırmaları Dergisi, 9*(2), 14–36.
33. Hannay, M. (2014). Fairness in peer evaluations: Ensuring organizational justice in the classroom. *Journal of Higher Education Theory and Practice, 14*(2), 61–68.
34. Harcum, E. R., & Badura, L. L. (1990). Social loafing as response to an appraisal of appropriate effort. *The Journal of Psychology, 124*(6), 629–637.
35. Høigaard, R., & Ommundsen, Y. (2007). Perceived social loafing and anticipated effort reduction among young football players. *Psychological Reports, 100*, 857–875.
36. Hoon, H., & Tan, T. M. L. (2008). Organizational citizenship behavior and social loafing. *The Journal of Psychology, 142*(1), 89–108.
37. Ilgın, B. (2010). Örgütsel vatandaşlık davranışlarının oluşumunda sosyal kaytarma [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
38. Ilgın, B. (2013). Toplumsal bir hastalık: Sosyal kaytarma. *Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6*(3), 238–270.
39. Jones, G. W., Høigaard, R., & Peters, D. M. (2014). Athlete perceptions of social loafing in training contexts. *International Journal of Sports Science & Coaching, 9*(5), 1067–1082.
40. Kafes, M., ve Kaya, Ş. D. (2017). Sosyal kaytarma davranışı üzerine yapılmış çalışmaların incelenmesi. *Türk and İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4*(11), 227–245.
41. Kalaycı, Ş. (2010). *SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri*. Asil Yayın Dağıtım.
42. Kanten, P. (2014). İşyeri nezaketsizliğinin sosyal kaytarma davranışı üzerindeki etkisi. *Aksaray Üniversitesi İİBF Dergisi, 6*(1), 11–26.
43. Karataş, A. (2015). Örgütsel iklimin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi. *Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi, 19*(1), 47–58.
44. Karau, S., & Williams, K. D. (1993). Social loafing: A meta-analytic review. *Journal of Personality and Social Psychology, 65*(4), 681–706.
45. Katz, D., & Kahn, R. L. (1966). *The social psychology of organizations*. Wiley.
46. Keleş, Y. (2009). İşgörenlerin eğitim düzeylerinin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
47. Keleş, Y. (2019). Algılanan örgütsel adaletin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi. *İşletme Araştırmaları Dergisi, 11*(1), 612–624.
48. Keleş, Y., ve Pelit, E. (2009). Otel işletmesi işgörenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışları. *Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5*(2), 24–45.
49. Kılınçarslan Önder, Ö. (2018). Öğretmenlerin sosyal kaytarma davranışları [Yüksek Lisans Tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
50. Koys, D. J. (2001). The effects of employee satisfaction and OCB. *Personnel Psychology, 54*, 101–114.
51. Kravitz, D. A., & Martin, B. (1986). Ringelmann rediscovered. *Journal of Personality and Social Psychology, 50*(5), 936–941.
52. Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size. *Educational and Psychological Measurement, 30*, 607–610.
53. Kurnaz, G. (2016). Sosyal kaytarmanın çalışan performansına etkisi. *Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9*(44), 1143–1150.
54. Latané, B., Williams, K., & Harkins, S. (1979). Social loafing. *Journal of Personality and Social Psychology, 37*(6), 822–832.
55. Liden, R. C., Wayne, S. J., Jaworski, R. A., & Bennett, N. (2004). Social loafing: A field investigation. *Journal of Management, 30*(2), 285–304.
56. MacKenzie, S. B., Podsakoff, P. M., & Ahearne, M. (1998). Sales performance and citizenship behavior. *Journal of Marketing, 62*, 87–98.
57. Naktiyok, S. (2019). Örgütsel vatandaşlık davranışlarının iş performansı üzerine etkisi. *Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7*(2), 1057–1076.
58. Organ, D. W. (1988). *Organizational citizenship behavior*. Lexington Books.
59. Organ, D. W. (1990). The motivational basis of OCB. *Research in Organizational Behavior, 12*, 43–72.
60. Organ, D. W., & Konovsky, M. (1989). Determinants of OCB. *Journal of Applied Psychology, 74*(1), 157–164.
61. Organ, D. W., Podsakoff, P. M., & MacKenzie, S. B. (2006). *Organizational citizenship behavior*. Sage.
62. Organ, D. W. (1997). OCB construct cleanup. *Human Performance, 10*(2), 85–97.
63. Özgüven, E. (2017). Kadının çalışmasına yönelik tutum ve sosyal kaytarma [Doktora Tezi]. Batman Üniversitesi.
64. Padem, H., Göksu, A., ve Konaklı, Z. (2012). *Araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı*. International Burch University.
65. Pieterse, V., & Thompson, L. (2010). Social loafers in student teams. *Teaching in Higher Education, 15*(4), 355–367.
66. Podsakoff, N. P., et al. (2009). Meta-analysis of OCB outcomes. *Journal of Applied Psychology, 94*(1), 122–141.
67. Podsakoff, P. M., & MacKenzie, S. B. (1994). OCB and sales effectiveness. *Journal of Marketing Research, 31*, 351–363.
68. Ringelmann, M. (1913). Work of man. *Annales de l’Institut National Agronomique, 12*, 1–40.
69. Sevim, L. (2011). Tükenmişlik ve OCB ilişkisi [Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
70. Smith, C. A., Organ, D. W., & Near, J. P. (1983). OCB antecedents. *Journal of Applied Psychology, 68*, 653–663.
71. Surroca, J., Tribó, J. A., & Waddock, S. (2010). CSR and financial performance. *Strategic Management Journal, 31*(5), 463–490.
72. Sünnetçioğlu, S., Korkmaz, H., ve Koyuncu, M. (2014). Örgüt kültürü ve sosyal kaytarma. *Mustafa Kemal Üniversitesi SBE Dergisi, 11*(28), 17–34.
73. Şeşen, H., ve Kahraman, Ç. A. (2014). Sosyal kaytarma ve iş tatmini. *İş ve İnsan Dergisi, 1*(1), 43–51.
74. Şimşek, A. (2012). Evren ve örneklem. *Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemi*, 108–133.
75. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). *Using multivariate statistics*. Pearson.
76. Turnipseed, D., & Murkison, G. (2000). OCB and work environment. *North American Journal of Psychology, 2*(2), 281–302.
77. Walter, C. B., et al. (2001). Personality and citizenship performance. *International Journal of Selection and Assessment, 9*(1–2), 52–69.
78. Wijaya, O. Y. A. (2020). OCB as mediator in hospitality. *Jurnal Aplikasi Manajemen, 18*(1), 130–141.
79. Williams, K. D., & Karau, S. J. (1991). Social loafing and social compensation. *Journal of Personality and Social Psychology, 61*(4), 570–581.
80. Yacouel, N., & Fleischer, A. (2012). Cybermediaries in hotel market. *Journal of Travel Research, 51*(2), 219–226.
81. Yalçın-Kayıkçı, M. (2019). Liderlik ve sosyal kaytarma [Doktora Tezi]. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi.
82. Yamane, T. (2001). *Temel örnekleme yöntemleri*. Literatür Yayıncılık.
83. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Faktör analizi ve geçerlilik. *İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46*(Özel Sayı), 74–85.
84. Yeşilyurt, H. (2013). İş doyumu ve OCB ilişkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
85. Yıldırım, U. (2018). Örgütsel bağlılık ve sosyal kaytarma ilişkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya Üniversitesi.
86. Yurcu, G. (2014). Örgütsel vatandaşlık davranışı ve iş doyumu [Doktora Tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
87. Yurdakul, G. (2019). Sosyal kaytarma ve işe yabancılaşma [Yüksek Lisans Tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
88. Yurdakul, G., ve Öneren, M. (2020). Social loafing and work alienation. *Journal of Administrative Sciences, 19*(39), 179–202.