Pandemi Döneminde Okul Öncesi Dönem Çocukları ve Annelerinin Psikososyal Açıdan Etkilenme Durumunun Anne Görüşleri Doğrultusunda İncelenmesi
Öz
Amaç: Tüm dünyada yaşanan COVID-19 pandemisi nedeniyle ülkeler çeşitli önlemler almıştır. Bu kapsamda uygulanan; sokağa çıkma kısıtlamaları, okulların kapatılması, sosyal yaşamın kısıtlanması, ekonomik zorluklar ve maske takma zorunluluğu gibi önlemler bireyleri psikolojik açıdan büyük ölçüde etkilemektedir. Pandemi süreci gibi beklenmedik ve hayatı olumsuz etkileyen durumların özellikle küçük çocuklar üzerinde stres ve endişe yaratabileceği bilinmektedir. Çocukların yaşadığı endişe ve stres durumlarını en aza indirmek amacı ile süreçte onları yakından gözlemleme olanağı bulunan ebeveynlerinin görüşlerine başvurmanın önemli olduğu düşünülmektedir. Alan yazın incelendiğinde okul öncesi dönem çocukları ve ebeveynlerinin pandemi döneminde psikososyal etkilenme durumunu inceleyen çalışmalar sürecin yeni olması nedeniyle sınırlıdır.
Bu çalışmada pandemi döneminde okul öncesi dönem çocukları ve ebeveynlerinin psikososyal açıdan etkilenme durumunun ebeveyn görüşleri doğrultusunda incelenmesi amaçlanmıştır. Psikososyal boyut; günlük rutin yaşamdaki değişikliklere bağlı olarak çocuk ve ebeveynlerin yaşadığı duygular ve ebeveyn-çocuk iletişimi ile sınırlandırılmıştır.
Yöntem ve Araçlar: Araştırmada nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu Kars ili, Merkez ilçesinde yaşayan ve 48-72 ay arası çocukları bulunan 32 ebeveynden oluşmaktadır. Araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı-yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiş, sonuçlar yorumlanmıştır.
Sonuçlar: Bu araştırmada, pandemi sürecinde okul öncesi dönem çocukları ve ebeveynlerinin psikososyal etkilenme durumu, değişen yaşam koşulları, çocuk ve ebeveyn duyguları ve ebeveyn çocuk ilişkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgulara göre pandemi sürecinin çocuklar ve ebeveynleri üzerinde psikososyal açıdan etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu etkiler, ebeveynlerin ve çocukların günlük rutin yaşamlarında, ebeveyn çocuk iletişiminde ve duygusal tepkilerinde farklılıklar olduğu yönündedir.
Anahtar Kelimeler
Ebeveyn, Okul öncesi dönem çocukları, Pandemi süreci, Psiko-sosyal gelişim
Kaynakça
- Akat, M. ve Karataş, K. (2020). Psychological effects of covıd-19 pandemic on society and ıts reflections on education. Journal of Turkish Studies.1-13.
- Alisinanoğlu, F., Türksoy, E., Karabulut, R. (2020). Pandemi Sürecinde Çocukluk Dönemi Korkuları. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 6 (14), 447-568.
- Alvarez, J. ve Hunt, M. (2005). Risk and resilience in canine search and rescue handlers after 9/11. Trauma Stress 2005; 18: 497–505.
- Amakiri, P. C., Ezeoke, A., Chude, C. F. & Anoka, K. (2020). Psychological effect of pandemic COVID-19 on families of health care professionals. British Journal of Psychology Research, 8(2), 1-7.
- Aral, N, Aysu, B ve Kadan, G. (2020). Covid 19 sürecinde çocuklar: gelişimsel ihtiyaçlar ve öneriler. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11 (2), 360-379.
- Başaran, M., Aksoy, A.B. (2020), Anne babaların korona virüs (covid-19) salgını sürecinde aile yaşantılarına ilişkin görüşleri, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13 (71), 667-681.
- Başkale, Hatice (2016). Nitel Araştırmalarda Geçerlik, Güvenirlik ve Örneklem Büyüklüğü .Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, DEUHFED, 9(1), 23-28.
- Baysal, E, A., Ocak, G. ve Ocak, İ. (2020). Covid-19 salgını sürecinde okul öncesi çocuklarının eba ve diğer uzaktan eğitim faaliyetlerine ilişkin ebeveyn görüşleri. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 6 (2), 185-214.
- Brown S.M., Doom, J., Watamura, S.E., Lechuga-Pena, S. Ve Koppels, T. (2020). stress and parenting during the global COVID-19 pandemic. Child abuse & neglect, 104699.
- Budak, F ve Korkmaz, Ş. (2020). Covıd-19 pandemi sürecine yönelik genel bir değerlendirme: Türkiye örneği. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, (1), 62-79 .
