Tarımsal Verimliliğin Ekonomik Büyüme ve Kentleşme Üzerindeki Etkisi: BRICS-T Ülkeleri Örneği

Fatma Fehime Aydın; Özlem Eştürk; Cemalettin Levent

doi:10.61513/tead.1373430

TR EN

Tarımsal Verimliliğin Ekonomik Büyüme ve Kentleşme Üzerindeki Etkisi: BRICS-T Ülkeleri Örneği

Öz

Tarım ekonomik büyümenin ve kalkınmanın temelini oluşturmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde ve geri kalmış ülkelerde yoksulluğu ortadan kaldıran ve refahı artıran temel unsur tarım sektöründeki gelişme ve bu gelişmenin diğer sektörlere sıçramasıdır. Dolayısıyla bu çalışmanın temel amacı; tarımsal verimliliğin ekonomik büyüme ve kentleşme üzerindeki etkisini BRICS-T ülkelerinde 1992-2022 dönemine ait veri setinden hareketle panel veri analiz yöntemiyle araştırmaktır. Çalışmada uygulanan panel nedensellik (Dumitrescu & Hurlin) testine göre; tarımsal verimlilik ile ekonomik büyüme veya kentleşme arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi olmadığı görülmektedir. Çalışmada uygulanan En Küçük Kareler yöntemi analiz bulgularına göre, tarımsal verimliliğin hem ekonomik büyüme hem de kentleşme üzerinde istatistiki olarak anlamlı pozitif yönde bir etkisinin olduğu görülmektedir. Bu çalışmada elde edilen bu bulgu beklentilere uygundur. Nitekim tarımsal verimlilik sonucu tarım sektörü gelişmekte, tarım sektörü geliştikçe zamanla yerini sanayi ve hizmet sektörüne bırakmakta, nüfus kırsal kesimden kentlere doğru yayılmakta ve ekonomik büyüme gerçekleşmektedir.

Anahtar Kelimeler

Tarımsal verimlilik , Kentleşme , Büyüme , Panel veri analizi

The Impact of Agricultural Productivity on Economic Growth and Urbanization: The Example of BRICS-T Countries

Abstract

Agriculture is the basis of economic growth and development. The main factor that eliminates poverty and increases welfare in developing and underdeveloped countries is the development of the agricultural sector and the spread of this development to other sectors. Therefore, the main objective of this study is to investigate the effect of agricultural productivity on economic growth and urbanization in BRICS-T countries by using a panel data analysis method based on the data set for the period 1992-2022. According to the panel causality (Dumitrescu & Hurlin) test applied in the study, there is no causality relationship between agricultural productivity and economic growth or urbanization. According to the results of the Least Squares method, agricultural productivity has a statistically significant positive effect on both economic growth and urbanization. This finding obtained in this study is in line with the expectations. As a matter of fact, the agricultural sector develops as a result of agricultural productivity, the agricultural sector is replaced by the industrial and service sectors over time as it develops, the population spreads from rural areas to urban areas and economic growth is realized.

Keywords

Agricultural productivity , Urbanization , Growth , Panel data analysis

Kaynakça

Annez, P.C. & Buckley, R.M. (2009). Urbanization and Growth: Setting the Context. Urbanization and Growth, 1, 1-45, https://siteresources.worldbank.org/extpremnet/resources/489960-1338997241035/growth_commission_vol1_urbanization_growth.pdf/ Erişim Tarihi: 08.08.2023.
Bayraktutan, Y. & Alancıoğlu, E. (2019). Kentleşme-Büyüme İlişkisi: BRICS-T için Bir Analiz. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18 (72), 1824-1831. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/47063/561654
Bayramoğlu, Z. (2010). Tarımsal Verimlilik ve Önemi, Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 24(3), 52-61. http://sjafs.selcuk.edu.tr/sjafs/article/view/158/75
Behun, M., Gavurova, B., Tkacova, A. & Kotaskova, A. (2018). The Impact of the Manufacturing Industry on the Economic Cycle of European Union Countries. Journal of Competitiveness, 10(1), 23-39. https://doi.org/10.7441/joc.2018.01.02
Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and its Applications to Model Specifications in Econometrics. Review of Economic Studies, 47(1), 239. https://doi.org/10.2307/2297111
Dumitrescu, E.-I., & Hurlin, C. (2012). Testing for Granger Non-Causality in Heterogeneous Panels. Economic Modelling, 29(4), 1450–1460. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2012.02.014
Eddine Chebbi, H. (2010). Agriculture and Economic Growth in Tunisia. China Agricultural Economic Review, 2(1), 63-78. https://doi.org/10.1108/17561371011017504
Ege, H. (2011). Tarım Sektörünün Ekonomideki Yeri ve Önemi, Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü Tepgebakış, 7, 1-4.
Firebaugh, G. (1979). Structural Determinants of Urbanization in Asia and Latin America, 1950–1970. American Sociological Review, 44(2), 199–215. https://doi.org/10.2307/2094505
Gardner, B.L. (2005). Causes of Rural Economic Development. Agricultural Economics, 32(S1), 21-41. https://doi.org/10.1111/j.0169-5150.2004.00012.x

Gollin, G., Parente, S. & Rogerson, R. (2002). The Role of Agriculture in Development. American Economic Review, 92(2), 160–164. https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2006.04.002
Günaydın, G. (2006). Türkiye Tarım Sektörü. Tarım ve Mühendislik, 76-77, 12-27. Harris, J.R., & Todaro, M.P. (1970). Migration, Unemployment and Development: A Two-Sector Analysis. American Economic Review, 60(1), 126–142.
Izuchukwu, O.O. (2011). Analysis of the Contribution of Agricultural Sector on the Nigerian Economic Development. World Review of Business Research, 1(1), 191-200.
İmrohoroğlu, A., İmrohoroğlu, S. & Üngör, M. (2014). Agricultural Productivity and Growth in Turkey. Macroeconomic Dynamics, 18(5), 998-1017. https://doi.org/10.1017/S1365100512000727
İnan İ.H. (2006). Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
Jatuporn, C., Chien, L.H., Sukprasert, P. & Thaipakdee, S. (2011). Does A Long-Run Relationship Exist Between Agriculture and Economic Growth in Thailand. International Journal of Economics and Finance, 3(3), 227-233. www.ccsenet.org/ijef
Johnston, B.F. & Mellor, J.W. (1961). The Role of Agriculture in Economic Development. The American Economic Review, 51(4), 566–593. https://www.jstor.org/stable/1812786
Kamerschen, D.R. (1969). Further Analysis of Overurbanization. Economic Development and Cultural Change, 17(2), 235–253. https://doi.org/10.1086/450351
Katircioglu, S.T. (2006). Causality Between Agriculture and Economic Growth in a Small Nation under Political Isolation: A Case from North Cyprus. International Journal of Social Economics, 33(4), 331–343. https://doi.org/10.1108/03068290610651643
Kaya, O., Kaya, I. & Gunter, L. (2012). Development Aid to Agriculture and Economic Growth. Review of Development Economics, 16(2), 230-242, https://doi.org/10.1111/j.1467-9361.2012.00658.x
Kopuk, E. & Meçik, O. (2020). Türkiye’de İmalat Sanayi ve Tarım Sektörlerinin Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: 1998-2020 Dönemi Analizi. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(2), 263-274. https://doi.org/10.18657/yonveek.693387
Köseoğlu, M. & Ünal, H. (2019). Türkiye’nin Sürdürülebilir Ekonomik Büyümesinde Tarım, Kentleşme ve Yenilenebilir Enerjinin Etkisi: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 400-415. https://doi.org/10.17218/Hititsosbil.590338
Lewis, W.A. (1954). Economic Development with Unlimited Supplies of Labour. The Manchester School, 22(2), 139–191. https://doi.org/10.1111/J.1467-9957.1954.Tb00021.X
Li, X., Florax, R. & Waldorf, B.S. (2014). Agricultural Productivity, Openness and Urbanization: A Smooth Coefficient Regression Analysis. Paper Presented in The 2014 Annual Meeting of the Agricultural and Applied Economics Association, Minneapolis. Http://Rri.Wvu.Edu/Wp-Content/Uploads/2013/07/Fullpaper_2.C.3.Pdf
Matsuyama, K. (1992). Agricultural Productivity, Comparative Advantage and Economic Growth. Journal of Economic Theory, 58(2), 317–334. https://doi.org/10.1016/0022-0531(92)90057-O
Mayawala, D. (2008). Analysis of the Impact of Agricultural Sector on Economic Growth, Thesis for Master of Science in Agricultural and Resource Economics, University of Delaware.
Motamed, M.J., Florax, R.J.G.M. & Masters, W.A. (2014). Agriculture, Transportation and the Timing of Urbanization: Global Analysis at the Grid Cell Level. Journal of Economic Growth, 19(3), 339–368. https://doi.org/10.1007/S10887-014-9104-X
Olajide, O.T., Akinlabi, B.H. & Tijani, A.A. (2012). Agriculture Resource and Economic Growth in Nigeria. European Scientific Journal, 8(22), 103-115.
Ozkan, B. & Ceylan, R.F. (2013). Agricultural Value Added and Economic Growth in the European Union Accession Process. New Medit: Mediterranean Journal of Economics, Agriculture and Environment, 12(4), 62-71.
Pandey, S.M. (1977). Nature and Determinants of Urbanization in a Developing Economy: The Case of India. Economic Development and Cultural Change, 25(2), 265–278. https://doi.org/10.1086/450946
Pesaran, M. H. (2004). ‘General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels’. Cambridge Working Papers in Economics, Article 0435. https://ideas.repec.org//p/cam/camdae/0435.html
Pesaran, M. H. (2007). A Simple Panel Unit Root Test in the Presence of Cross-Section Dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265–312. https://doi.org/10.1002/jae.951
Pesaran, M. H., Ullah, A., & Yamagata, T. (2008). A Bias-Adjusted LM Test of Error Cross-Section Independence. The Econometrics Journal, 11(1), 105–127
Pesaran, MH., Yamagata, T. (2008). Testing Slope Homogeneity in Large Panels. J. Econometrics, 142, 50–93.
Sağlam, S. (2006). Türkiye'de İç Göç Olgusu ve Kentleşme. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (5), 33-44. https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkiyat/issue/16667/330762
Sarker, S., Khan, A. & Mannan, M.M. (2016). Urban Population and Economic Growth: South Asia Perspective. European Journal of Government and Economics, 5(1), 64-75. https://doi.org/10.17979/ejge.2016.5.1.4316
Sertoglu, K., Ugural, S., & Bekun, F.V. (2017). The Contribution of Agricultural Sector on Economic Growth of Nigeria. International Journal of Economics and Financial Issues, 7(1), 547-552. https://dergipark.org.tr/en/pub/ijefi/issue/32002/353237?
Singariya, M. & Sinha, N. (2015). Relationships Among Per Capita GDP, Agriculture and Manufacturing Sectors in India. Journal of Finance and Economics, 3(2), 36-43. https://doi.org/10.12691/jfe-3-2-2
The World Bank, (2023). Agriculture, forestry, and fishing, value added, https://databank.worldbank.org/reports.aspx?source=2&series=NV.AGR.TOTL.ZS&country
The World Bank, (2023). GDP Per Capita Growth, https://databank.worldbank.org/Reports.Aspx?Source=2&Series=NY.GDP.PCAP.KD.ZG&Country
The World Bank, (2023). Urban Population Growth, https://databank.worldbank.org/Reports.Aspx?Source=2&Series=SP.URB.GROW&Country
Tolley, G.S. & Kripalani, G.K. (1974). Stages of Development and Urbanization. In A. A. Brown, J.A. Licori, & E. Neuberger (Eds.), Urban and Social Economics in Market and Planned Economies. New York: Praeger.
Tripathi S. & Rani, C. (2018). The Impact of Agricultural Activities on Urbanization: Evidence and Implications for India, International Journal of Urban Sciences, Volume 22, 123-144. https://doi.org/10.1080/12265934.2017.1361858
Uddin, M.M.M. (2015). Causal Relationship Between Agriculture, Industry and Services Sector for GDP Growth in Bangladesh: An Econometric Investigation. Journal of Poverty, Investment Development, 8, 124-129. https://core.ac.uk/download/pdf/234695164.pdf
Usman, M. (2016). Contribution of Agriculture Sector in The GDP Growth Rate of Pakistan. Journal of Global Economics, 4(2), 1-3. https://doi.org/10.4172/2375-4389.1000184
Yalçın, E.G. & Kara, Ö.F. (2016). Kırsal Göç ve Tarımsal Üretime Etkileri. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 20(2), 154-158. https://doi.org/10.29050/harranziraat.259106
Yetiz, F. & Özden, C. (2017). Analysis of Causal Relationship Among GDP, Agricultural, Industrial and Services Sector Growth in Turkey. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(3), 75-84. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.305729

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme , Tarım Ekonomisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Fehime Aydın ^*
0000-0002-7026-6889
Türkiye

Özlem Eştürk
0000-0003-4324-0912
Türkiye

Cemalettin Levent
0000-0001-7147-1027
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

28 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

9 Ekim 2023

Kabul Tarihi

16 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 10 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.61513/tead.1373430

IZ

https://izlik.org/JA27TE56JF

APA

Aydın, F. F., Eştürk, Ö., & Levent, C. (2024). Tarımsal Verimliliğin Ekonomik Büyüme ve Kentleşme Üzerindeki Etkisi: BRICS-T Ülkeleri Örneği. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 10(1), 1-12. https://doi.org/10.61513/tead.1373430

Cited By

Tarımsal verimlilik, ekonomik büyüme ve karbon emisyonu arasındaki ilişki: Türk Cumhuriyetlerinden kanıtlar

Tarım Ekonomisi Dergisi

https://doi.org/10.24181/tarekoder.1686846

The Productivity Paradox in Turkish Agriculture: Can AI-Supported Thematic Analysis Provide a Solution?/ Türk Tarımında Verimlilik Paradoksu: Yapay Zekâ Destekli Tematik Analiz Bir Çözüm Sağlayabilir mi?

Nitel Sosyal Bilimler

https://doi.org/10.47105/nsb.1825526

Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi CC BY-NC-ND 4.0 lisansı kullanmaktadır.

Tarımsal Verimliliğin Ekonomik Büyüme ve Kentleşme Üzerindeki Etkisi: BRICS-T Ülkeleri Örneği

Öz

Anahtar Kelimeler

The Impact of Agricultural Productivity on Economic Growth and Urbanization: The Example of BRICS-T Countries

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Tarımsal verimlilik, ekonomik büyüme ve karbon emisyonu arasındaki ilişki: Türk Cumhuriyetlerinden kanıtlar

The Productivity Paradox in Turkish Agriculture: Can AI-Supported Thematic Analysis Provide a Solution?/ Türk Tarımında Verimlilik Paradoksu: Yapay Zekâ Destekli Tematik Analiz Bir Çözüm Sağlayabilir mi?