Pandemic and Adult Education: Reflections from the Covid-19 Experience

Öz

The Covid-19 pandemic has spread to many countries around the world more rapidly than previous pandemics experienced by humanity. In this process, while the strategies of countries and health systems to deal with the pandemic are formed the upper part of the iceberg, the possible effects of the pandemic in various areas, predictions and discussions on the post-pandemic world are carried out in the rest of the larger part. The aim of this study is to outline the emergence and effects of the Covid-19 pandemic and to discuss the conclusions that can be drawn from this experience in the field of adult learning and education. The importance of adult education emerges in the pandemic process, where the relationship between the individual's attitude and behavior and the community is redefined. The Covid-19 pandemic shows that, in addition to health literacy as part of lifelong learning, education has a key role in managing potential disaster processes. As a result, the field of adult education should be utilized in raising citizens' knowledge and awareness about health literacy; adult education and learning should be a part of the national disaster strategy and the national disaster action plan.

Anahtar Kelimeler

• Pandemic
• Adult Education
• Adult Learning
• Covid-19
• Health Literacy

Pandemi ve Yetişkin Eğitimi: Covid-19 Deneyiminden Yansıyanlar

Öz

Covid-19 pandemisi, insanlığın yaşadığı önceki pandemiler ile karşılaştırıldığında daha hızlı biçimde, dünyada pek çok ülkeye yayılmıştır. Bu süreçte ülkelerin ve sağlık sistemlerinin pandemi ile beş etme stratejileri buzdağının üst kısmını oluştururken, geri kalan daha geniş kısımda ise pandeminin çeşitli alanlardaki olası etkileri, pandemi sonrası dünya üzerine öngörüler ve tartışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Covid-19 pandemisinin ortaya çıkışını, etkilerini ana hatlarıyla ele almak ve bu deneyimden yetişkin öğrenmesi ve eğitimi alanında çıkarılabilecek sonuçları tartışmaktır. Bireyin tutum ve davranışı ile topluluk arasındaki ilişkinin yeniden tanımlandığı pandemi sürecinde, yetişkin eğitiminin önemi ortaya çıkmaktadır. Covid-19 pandemisi, yaşam boyu öğrenmenin bir parçası olarak sağlık okuryazarlığına ek olarak olası afet süreçlerinin yönetilmesinde eğitimin kilit bir role sahip olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak vatandaşlara sağlık okuryazarlığı konusunda bilgi ve farkındalık kazandırılmasında, yetişkin eğitimi alanından yararlanılmalı; yetişkin eğitimi ve öğrenmesi, ulusal afet stratejisinin ve ulusal afet eylem planının bir parçası olmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Yetişkin Eğitimi
• Pandemi
• Yetişkin Öğrenmesi
• Covid-19
• Sağlık Okuryazarlığı

Kaynakça

1. Abacıoğlu, H. & Badur, S. (2020). COVID-19 etkeni SARS-CoV-2’nin virolojik özellikleri. O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 165-184). İstanbul: Ayrıntı.
2. Bakan, A. B. & Yıldız, M. (2019). 21-64 yaş grubundaki bireylerin sağlık okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesine ilişkin bir çalışma. Sağlık ve Toplum, 29(3), 33-40. https://app.trdizin.gov.tr/makale/TXpRMk1EZzVPUT09/21-64-yas-grubundaki-bireylerin-saglik-okuryazarlik-duzeylerinin-belirlenmesine-iliskin-bir-calisma sayfasından erişilmiştir.
3. Bakırcı, Ç. M. (2020). Evrim, evrim, evrim: Her yerde işliyor. O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 46-74). İstanbul: Ayrıntı.
4. Balcı, C. (2020). İçimizdeki yabancı: Virüs. İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
5. Bravo, I. B. (2020). Dayanışma ve yardımlaşma değerlerini gözeten dünya bilinci. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 19-23). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
6. Candansayar, S. (2020). Salgınlar ve ruh sağlığı. O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 347-370). İstanbul: Ayrıntı.
7. Çarık, Ş. (2020). COVID-19’un çalışma yaşamına ve basına etkileri üzerine bir inceleme. Ş. Çarık (Der.), Koronavirüs sonrası dünyanın sonu mu yoksa yeni bir başlangıç mı? içinde (s. 171-187). İstanbul: Halk Kitabevi.
8. Çatı, K., Karagöz, Y., Yalman, F. & Öcel, Y. (2018). Sağlık okuryazarlığının hasta memnuniyeti üzerine etkisi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1), 67-88. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/529390#:~:text=Sa%C4%9Fl%C4%B1k%20okuryazarl%C4%B1k%20d%C3%BCzeyi%20y%C3%BCksek%20olan,de%20hasta%20memnuniyetini%20etkileyece%C4%9Fi%20d%C3%BC%C5%9F%C3%BCn%C3%BClebilir. sayfasından erişilmiştir.

9. Çopurlar, C. K. & Kartal, M. (2016). Sağlık okuryazarlığı nedir? Nasıl değerlendirilir? Neden önemli? Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 10(1), 42-47. https://doi.org/10.5455/tjfmpc.193796 sayfasından erişilmiştir.
10. Diamond, J. (2013). Tüfek, mikrop ve çelik insan topluluklarının yazgıları. (Ü. İnce, Çev.). Ankara: TÜBİTAK.
11. Doster, B. (2020). Daha korumacı, daha ketum, daha kuşkucu devlet yapılanması. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 25-30). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
12. Durmuş, M. (2020). Kapitalist sistemi bütünüyle değiştirmek için tarihi fırsat. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 31-42). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
13. Erdem, H. (2020a). Önsöz. H. Erdem (Ed.), Corona sonrası dünyaya bakış içinde (s. 11-12). Bursa: Sentez Yayıncılık.
14. Erdem, H. (2020b). Çatışmalar yerine uzlaşı. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 43-46). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
15. Erdoğdu, S. (2020). İstihdam krizinin sosyal krize dönüşmesi. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 47-64). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
16. EAEA. (2019). EAEA Policy Paper Life Skills and Participation in Adult Learning. https://eaea.org/wp-content/uploads/2020/01/Life-skills-and-participation-in-adult-learning_December-2019.pdf sayfasından erişilmiştir.
17. Freire, P. (2014). Ezilenlerin pedagojisi. (D. Hattatoğlu & E. Özbek, Çev.). İstanbul: Ayrıntı.
18. Gül, H. (2020). İleri teknoloji kullanan sektörler, siber ve sanal dünya. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 65-70). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
19. Gümüş, A. (2020). Toplumsuz küreselleşmeye doğru. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 71-74). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
20. Günay, D. & Şişman, B. (2020). Bilgi ve iletişim teknolojileri okuryazarlığı. D. Öğretir-Çelik & M. N. Tuğluk (Ed.), Eğitimde ve endüstride 21. yüzyıl becerileri (4. b.) içinde (s. 257-275). Ankara: Pegem Akademi.
21. Günay, M. (2020). Küreselciliğin sonu. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 75-82). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
22. Gürer, A. & Gemlik, H. N. (2020). Covid-19 pandemisi sürecinde sahada olan sağlık çalışanlarının yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri üzerine nitel bir araştırma. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi, 4(2), 45-52. https://doi.org/10.29228/JOHSE.3 sayfasından erişilmiştir.
23. Heper, G. (2020). Sağlıkta sosyalizasyon nasıl başarılır? Ş. Çarık (Der.), Koronavirüs sonrası dünyanın sonu mu yoksa yeni bir başlangıç mı? içinde (s. 43-78). İstanbul: Halk Kitabevi.
24. IHLA. (2021). Global Health Literacy Summit. http://www.ihlasummit2021.org/program.asp sayfasından erişilmiştir.
25. Karatepe, Y. (2020). Küresel ekonomik etki alanını genişletme mücadelesi. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 83-90). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
26. Kartoğlu, Ü. (2020). Sağlıkta toplumsal cehalet ve risk algılaması üzerine: Bitmeyen yolculuk ve 5C. O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 262-274). İstanbul: Ayrıntı.
27. Kılıç, T. (2020). “Sahip olma” kültüründen “yaşamdaşlık” kültürüne dönüşümün önemli bir kavşağı olarak COVID-19 salgını. O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 315-323). İstanbul: Ayrıntı.
28. Kuruç, B. (2020). Sakin güç bilim (önsöz). H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 7-18). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
29. Lopes, H. & McKay, V. (2020). Adult learning and education as a tool to contain pandemics: The COVID-19 experience. International Review of Education, 66, 575-602. https://doi.org/10.1007/s11159-020-09843-0. sayfasından erişilmiştir.
30. McCaffery, K. J., Morony, S., Muscat, D. M., Hayen, A., Shepherd, H. L., Dhillon, H. M., … & Nutbeam, D. (2019). Evaluation of an Australian health literacy program delivered in adult education settings. HLRP: Health Literacy Research and Practice, 3(3), 42-57. https://doi.org/10.3928/24748307-20190402-01 sayfasından erişilmiştir.
31. Okçabol, R. (2006). Halk eğitimi (Yetişkin eğitimi) (3. b.). Ankara: Ütopya.
32. Ortaylı, N. (2020). Dünya sağlık örgütü nasıl çalışır, pandemideki rolü nedir? O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 151-164). İstanbul: Ayrıntı.
33. Özdemir, S. (2020). Emeğin dönüşümü ve tekno-burjuvanın doğuşu. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 91-96). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
34. Paakkari, L. & Okan, O. (2020). COVID-19: health literacy is an underestimated problem. The Lancet Public Health, 5(5), E249-E250. https://doi.org/10.1016/S2468-2667(20)30086-4 sayfasından erişilmiştir.
35. Pala, K. (2020a). İklim krizi bulaşıcı hastalıklar bakımından ne vaat ediyor? O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 84-97). İstanbul: Ayrıntı.
36. Pala, K. (2020b). Halk sağlığı: salgınlar ve sosyal sınıflar. O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 249-261). İstanbul: Ayrıntı.
37. Rittersberger-Tılıç, H. & Tılıç, L. M. (2020). COVID-19 sosyolojisi. O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 296-313). İstanbul: Ayrıntı.
38. Rüegg, R. & Abel, T. (2019). The relationship between health literacy and health outcomes among male young adults: exploring confounding effects using decomposition analysis. International Journal of Public Health, 64, 535–545. https://doi.org/10.1007/s00038-019-01236-x sayfasından erişilmiştir.
39. Saltık, A. (2020). Yeni koronavirüs-19 salgını ve tıbbi-ekonomi-politik seyir defteri. Ş. Çarık (Der.), Koronavirüs sonrası dünyanın sonu mu yoksa yeni bir başlangıç mı? içinde (s. 11-41). İstanbul: Halk Kitabevi.
40. Sever, M. (2020). Eğitim alanında sosyolojik, psikolojik ciddi derinlikler. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 97-102). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
41. Sezgin, D. (2013). Sağlık okuryazarlığını anlamak. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi[Özel Sayı], 73-92. http://iletisimdergisi.gsu.edu.tr/en/download/article-file/82916#:~:text=Sa%C4%9Fl%C4%B1k%20okuryazarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1%2C%20sa%C4%9Fl%C4%B1kla%20ilgili%20kararlar,tan%C4%B1mlamaktad%C4%B1r%20(2011%3A%20120) sayfasından erişilmiştir.
42. Stassen, G., Grieben, C., Sauzet, O., Froböse, I. & Schaller, A. (2020). Health literacy promotion among young adults: a web-based intervention in German vocational schools. Health Education Research, 35(2), 87–98. https://doi.org/10.1093/her/cyaa001 sayfasından erişilmiştir.
43. Şenol, E. (2020). COVID-19: Nasıl bir hastalık? O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 185-197). İstanbul: Ayrıntı.
44. Taluğ, C. (2020). Serbest piyasaya dayalı küresel tarım-gıda sisteminin derinleştirdiği eşitsizlik. H. Erdem & I. Kansu (Yay. Haz.), Salgın sonrası yeni dünya düzeni içinde (s. 103-110). İstanbul: Cumhuriyet Kitapları.
45. Tarhan, Ç. (2020). Virüslerin insan evrimindeki rolü. O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 75-83). İstanbul: Ayrıntı.
46. TEDMEM. (2020). COVID-19 Sürecinde Eğitim: Uzaktan Öğrenme, Sorunlar ve Çözüm Önerileri (TEDMEM Analiz Dizisi 7). Ankara: Türk Eğitim Derneği.
47. Uğurlu, Z. & Akgün, H. S. (2019). Sağlık kurumlarına başvuran hastaların sağlık okuryazarlığının ve kullanılan eğitim materyallerinin sağlık okuryazarlığına uygunluğunun değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 96-106. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.449973 sayfasından erişilmiştir.
48. Verney, S. P., Gibbons, L. E., Dmitrieva, N. O., Kueider, A. M., Williams, M. W., Meyer, O. L., … & Marsiske, M. (2018). Health literacy, sociodemographic factors, and cognitive training in the active study of older adults. International Journal of Geriatric Psychiatry, 34(4), 563-570. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/gps.5051 sayfasından erişilmiştir.
49. WHO. (2020). Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public: When and how to use masks. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/when-and-how-to-use-masks sayfasından erişilmiştir.
50. Worldometer. (t.y.). COVID-19 Coronavirus Pandemic. https://www.worldometers.info/coronavirus/ sayfasından erişilmiştir.
51. Yenen, O. Ş. (2020). Epidemi ve pandemi. O. Ş. Yenen & S. Badur (Ed.), Pandemi ve COVID-19 içinde (s. 98-128). İstanbul: Ayrıntı.
52. Yılmaz, M. & Tiraki, Z. (2016). Sağlık okuryazarlığı nedir? Nasıl ölçülür? Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(4), 142-147. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/752999#:~:text=.%2C%202012).-,Sa%C4%9Fl%C4%B1k%20okuryazarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1%20okuma%2Dyazma%20becerilerinin%20%C3%B6tesinde%20sa%C4%9Fl%C4%B1kl%C4%B1%20davran%C4%B1%C5%9Flar%2C%20ila%C3%A7lar%C4%B1n%20do%C4%9Fru,t%C4%B1bbi%20cihazlar%C4%B1%20do%C4%9Fru%20kullanabilmek%2C%20bak%C4%B1m sayfasından erişilmiştir.
53. Yılmazel, G. & Çetinkaya, F. (2016). Sağlık okuryazarlığının toplum sağlığı açısından önemi. TAF Preventive Medicine Bulletin, 15(1), 69-74. https://doi.org/10.5455/pmb.1-1448870518 sayfasından erişilmiştir.