Türkçeyi İkinci Dil Olarak Öğrenen Öğrencilerin Konuşma Motivasyonlarının Belirlenmesi

Öz

Araştırmada, Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin konuşma motivasyonlarını belirlemek ve derinlemesine incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin konuşma motivasyonları incelenmiş; cinsiyet, kur düzeyi, yaş değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık oluşturup oluşturmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda nitel ve nicel yöntemin birlikte kullanıldığı karma yöntemden yararlanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutu için Dölek ve Arıcı’nın (2021) “Türkçeyi İkinci Dil Olarak Öğrenenler için Geliştirilen Konuşma Motivasyonu Ölçeği” kullanılmıştır. Konuşma motivasyonlarını detaylı bir şekilde incelemek için ise araştırmacılar tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Bu araştırmanın katılımcıları Türkiye’nin doğusunda yer alan dört farklı üniversitenin Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerdir. Araştırmanın nicel bulguları dikkate alındığında öğrencilerin konuşma motivasyonlarının orta düzeyde olduğu; cinsiyet, yaş değişkeni, kur düzeyi değişkenlerine göre konuşma motivasyonlarının anlamlı bir farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir. Yapılan görüşmelerde de öğrencilerin konuşma motivasyonlarını orta düzey olarak açıkladıkları tespit edilmiştir. Yapılan görüşme sonucunda öğrencilerin konuşma motivasyonlarını etkileyen durumların olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Konuşma
• Motivasyon
• Türkçenin ikinci dil olarak öğrenimi
• Uluslararası öğrenciler

Determination of Speaking Motivations of Students Learning Turkish as a Second Language

Öz

In this study, it was aimed to determine and analyze in depth the speaking motivation of students who learn Turkish as a second language. Within the scope of this purpose, the speaking motivation of students who learned Turkish as a second language was examined, and it was tried to determine whether there is a significant difference in terms of gender, level and age variables. In line with the objectives of the research, mixed methodology, in which qualitative and quantitative methods are used together, was utilized. For the quantitative dimension of the study, the "Speaking Motivation Scale Developed for Learners of Turkish as a Second Language" developed by Dölek and Arıcı (2021) was used. In order to examine their motivation to speak in detail, a personal information form and a semi-structured interview form created by the researchers were used. The participants of this study consisted of students who learned Turkish as a second language at the Turkish Language Teaching Application and Research Centers of four different universities located in eastern Türkiye. Considering the quantitative findings of the study, it was determined that the students' speaking motivation was at a medium level and that there was no significant difference in their speaking motivation based on gender, age and course level variables. In the interviews with the students, it was seen that the students explained their speaking motivation as medium level. As a result of the interviews with the students, it was determined that there were situations affecting their speaking motivation.

Anahtar Kelimeler

• Speaking
• Motivation
• Learning Turkish as a second language
• International student

Kaynakça

1. Akbaba, S. (2006). Eğitimde motivasyon. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13, 343-361.
2. Aktaş, E. & Karakuş, S. (2023). Voki uygulamasının Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin konuşma motivasyonlarına ve konuşma öz yeterlik algılarına etkisi. International Journal of Languages, Education and Teaching, 11(3), 1-28.
3. Arıkıl, G. & Yorgancı, B. (2012). Öğretmenlerin, öğretmen adaylarının ve öğrencilerin motivasyonu algılama farklılıkları. X. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi içinde (s. 1-15). 27-30 Haziran 2012, Niğde.
4. Arslan, M. & Gürsoy, A. (2008). Rol yapma ve drama etkinlikleriyle yabancılara Türkçe öğretiminde motivasyonun sağlanması. Ege Eğitim Dergisi, 9(2), 109-127.
5. Aslan, M. & Doğan, S. (2020). Dışsal motivasyon, içsel motivasyon ve performans etkileşimine kuramsal bir bakış. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(26), 291-301.
6. Aşık, N. A. & Gökçe, F. (2019). Yabancı dil konuşma kaygısını etkileyen faktörler: Turizm lisans öğrencileri üzerinde bir araştırma. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(2), 202-219.
7. Atay, D. (2004). İngilizce öğretmenlerinin motivasyon stratejileri. Hayef Journal of Education, 1(1), 99-108.
8. Ayhan, Y. Z. (2021). Üniversite öğrencilerinin yabancı dil öğrenme stratejileri kullanımları ve akademik öz yeterlik inançları arasındaki ilişki. The Journal of Social Sciences, 52(52), 287-312.

9. Barın, E. (2004). Yabancılara Türkçe öğretiminde ilkeler. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları(1), 19-30.
10. Can, A. (2016). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi.
11. Chen, J., Warden, C. A., & Chang, H. T. (2005). Motivators that do not motivate: The case of Chinese EFL learners and the influence of culture on motivation. TESOL Quarterly, 39(4), 609-633.
12. Creswell, J. W. & Plano-Clark, V. L. (2014). Karma yöntem araştırmaları tasarımı ve yürütülmesi (Y. Dede & S. B. Demir, Çev.). Anı.
13. Çetin, Ç. (2020). Üniversite hazırlık öğrencilerinin bilişsel esneklik ve yabancı dil öğrenme motivasyonlarının yabancı dil kaygısını yordayıcı rolünün incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
14. Dölek, O. & Arıcı, M. A. (2021). Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenenler için konuşma motivasyonu ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Language Academy, 9(3), 190-206.
15. Dörnyei, Z. (2001). Motivational strategies in the language classroom. Cambridge University. https://www.cambridge.org/core/books/motivational-strategies-in-the-language-classroom/54 1ED85A5BA071C55E154FDA328D19BA sayfasından erişilmiştir.
16. Ekmekçi, Ö. (1983). Yabancı dil öğretimi ve sorunları: Yabancı dil öğretiminde psiko-sosyal etmenler. Türk Eğitim Derneği Bilim Dizisi. Şafak Matbaası.
17. Erdem, İ. (2013). Konuşma eğitimi esnasında karşılaşılan konuşma bozuklukları ve bunları düzeltme yolları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(11), 415-452.
18. Ergür, D. O. (2002). Yabancı dil öğreniminde motivasyon kaynakları. Eğitim ve Bilim, 27(126), 38-42.
19. Gagné, M. & Deci, E. L. (2005). Self‐determination theory and work motivation. Journal of Organizational Behavior, 26(4), 331-362.
20. Gardner, H. (2007). Geleceği inşa edecek beş zihin (F. Şar & A. H. Gül, Çev.). Optimist.
21. Göçer, A. (2011). Öğrencilerin yazılı anlatım çalışmalarının Türkçe öğretmenlerince değerlendirilmesi üzerine. On Dokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(2), 71-97.
22. Güney, S. (2013). Davranış bilimleri. Nobel Akademi.
23. Johnson, B. & Christensen, L. (2004). Educational research: Quantitative, qualitative, and mixed approaches (2. b.). Allyn & Bacon.
24. Johnson, R. B. & Onwuegbuzie, A. J. (2004). Mixed methods research: a research paradigm whose time has come. Educational Researcher, 33(7), 14-26. https://doi.org/10.3102/0013189x033007014
25. Kan, M. O., Sülüşoğlu, B., & Demirel, Ö. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi programı ile ilgili okutman ve öğrenci görüşlerinin değerlendirilmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(24), 29-42.
26. Karagöl, İ. & Başbay, A. (2018). The relationship among attitude, anxiety and English speaking performance. Journal of Theoretical Educational Science, 11(4), 809-821.
27. Keser, S. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde konuşma becerisinin geliştirilmesinde karşılaşılan güçlükler (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
28. Köçeri, K. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin yabancı dilde konuşma motivasyonlarını etkileyen faktörler (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
29. Kurudayıoğlu, M. & Güngör, H. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin konuşma öz yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 6(2), 1105-1121.
30. Kuşçu, S. (2014). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde öğretmen bilişi ve öğrenci inanışları. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi, 1, 111-120.
31. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2. b.). Sage.
32. Örücü, E. & Kambur, A. (2008). Örgütsel-yönetsel motivasyon faktörlerinin çalışanların performans ve verimliliğine etkilerini incelemeye yönelik ampirik bir çalışma: Hizmet ve endüstri işletmesi örneği. Yönetim ve Ekonomi, 15(1), 85-97.
33. Pintrich, P. R. & Schunk, D. H. (1996). Motivation in education: Theory, research, and applications. Merrill.
34. Ryan, R. M. & Deci, E. L. (2000). The darker and brighter sides of human existence: basic psychological needs as a unifying concept. Psychological Inquiry, 11(4), 319-338.
35. Sabuncuoğlu, Z. (1984). Çalışma psikolojisi (2. b.). Uludağ Üniversitesi.
36. Sallabaş, M. E. (2012). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin konuşma kaygılarının değerlendirilmesi. Electronic Turkish Studies, 7(3), 2199-2218.
37. Schmidt, R., Boraie, D., & Kassabgy, O. (1996). Foreign language motivation: Internal structure and external connections. R. Oxford (Ed.), Language learning motivation: Pathways to the new century içinde (s. 9–70). University of Hawai, Second Language Teaching & Curriculum Center.
38. Topçuoğlu-Ünal, F. & Bursalı, H. (2013). Türkçe öğretmenlerinin motivasyon faktörlerine ilişkin görüşleri. Middle Eastern & African Journal of Educational Research, 5, 7-22.
39. Tunçel, H. (2014). Yabancı dil olarak Türkçeye yönelik motivasyon algısı. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(28), 177-198.
40. Ünal, K. (2023). Yabancı dil öğrenimi ve öğretiminde motivasyon ve motivasyonu etkileyen yöntem ve sistem sorunları (Türkiye örneği). Turkish Studies, 18, 2043-2064.
41. Varışoğlu, M. C. (2018). Sosyal-duygusal dil öğrenme stratejileri ve Türkçenin yabancı dil olarak öğretimindeki yeri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(1), 379-396.
42. Williams, M. & Burden, R. L. (1997). Psychology for language teachers. Cambridge University.
43. Yağmur, Ş. K. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen uluslararası öğrencilerin motivasyon durumları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(3), 1628-1639.
44. Yayla, M. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerde ideal ikinci dil (d2) benliği ve iletişim kurma istekliliği (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.