Araştırma Makalesi

Ortaokul Öğrencilerinin Ekrandan Okuma Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi

Cilt: 23 Sayı: 2 31 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

Ortaokul Öğrencilerinin Ekrandan Okuma Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin ekrandan okuma kavramına yönelik metaforik algılarını belirlemek ve bu metaforları incelemektir. Bu amaç doğrultusunda “Ortaokul öğrencilerinin ekrandan okumaya ilişkin metaforik algıları nelerdir?” sorusuna yanıt aranmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu 267 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerden ekrandan okumaya ilişkin metaforik anlamlandırmalar oluşturmaları istenmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan metafor belirleme formları aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Metaforlar beş aşamada çözümlenmiştir: (1) Ayıklama aşaması, (2) Kodlama ve metafor belirleme aşaması, (3) Ulam belirleme aşaması, (4) Verilerin bilgisayar ortamına aktarılması ve çözümlenmesi, (5) Geçerlik ve güvenirlik. Belirlenen üç ana ulama göre toplam 205 metafor çeşidi tespit edilmiştir. Öğrencilerin en çok ifade ettiği metaforlar dünya, insan, uzay, yıldızlar, ansiklopedi, dağ, gözlük, kaydıraktan kaymak, güneş, oyun, yağmur, lunapark, araba, arı, dünyanın dönmesi, meteor, roket, rüzgâr, su, trambolin, toprak kayması, uçak imgeleridir. Ayrıca öğrencilerin sınıf düzeyleri ve cinsiyetleri ile metaforların ana ulamlara dağılımı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Öğrencilerin okuma tercihlerine bakıldığında ise katılımcıların yarısından fazlasının ekrandan okumayı tercih ettiği görülmüştür. Öğrencilerin oluşturdukları metaforlarda; eğlence, beğeni, zengin içerik sunma, farklı kullanım imkânları sağlama, hızlı ekran kullanımı, ışık ve renk unsurları gibi noktalara dikkat çektikleri görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alshaali, S. & Varshney, U. (2005). On the usability of mobile commerce. International Journal of Mobile Communications, 3(1), 29-37. https://doi.org/10.1504/IJMC.2005.005872
  2. Andriessen, D. & Gubbins, C. (2009). Metaphor analysis as an approach for exploring theoretical concepts: The case of social capital. Organization Studies, 30(8), 845–863. https://doi.org/10.1177/0170840609334952
  3. Baker, R. (2005). The effects of multiple column online text on reading speed, reading comprehension, and satisfaction. (Doktora Tezi). ProQuest Dissertations and Theses Database. (UMI No. 3189236)
  4. Barreto, N. G. (2006). The electronic text and a new nature of literacy. Colombian Applied Linguistics Journal(8), 203-215. https://doi.org/10.14483/22487085.10512
  5. Ben-Peretz, M., Mendelson, N., & Kron, F. W. (2003). How teachers in different educational context view their roles. Teaching and Teacher Education, 19, 277-290. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(02)00100-2
  6. Blatner, A. (2000). Foundations of psychodrama. Springer.
  7. Burke, A. & Rowsell, J. (2008). Screen pedagogy: Challenging perceptions of digital reading practice. Changing English, 15(4), 445-456. https://doi.org/10.1080/13586840802493092
  8. Burnett, C. (2009). Research into literacy and technology in primary classrooms: An exploration of understandings generated by recent studies. Journal of Research in Reading, 32(1), 22-37. https://doi.org/10.1111/j.1467-9817.2008.01379.x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

3 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aşcı, A. U., İltar, L., & Yeşil, Y. (2025). Ortaokul Öğrencilerinin Ekrandan Okuma Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(2), 1185-1212. https://doi.org/10.37217/tebd.1690915
AMA
1.Aşcı AU, İltar L, Yeşil Y. Ortaokul Öğrencilerinin Ekrandan Okuma Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi. TEBD. 2025;23(2):1185-1212. doi:10.37217/tebd.1690915
Chicago
Aşcı, Ali Umut, Latif İltar, ve Yılmaz Yeşil. 2025. “Ortaokul Öğrencilerinin Ekrandan Okuma Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 (2): 1185-1212. https://doi.org/10.37217/tebd.1690915.
EndNote
Aşcı AU, İltar L, Yeşil Y (01 Ağustos 2025) Ortaokul Öğrencilerinin Ekrandan Okuma Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 2 1185–1212.
IEEE
[1]A. U. Aşcı, L. İltar, ve Y. Yeşil, “Ortaokul Öğrencilerinin Ekrandan Okuma Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi”, TEBD, c. 23, sy 2, ss. 1185–1212, Ağu. 2025, doi: 10.37217/tebd.1690915.
ISNAD
Aşcı, Ali Umut - İltar, Latif - Yeşil, Yılmaz. “Ortaokul Öğrencilerinin Ekrandan Okuma Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23/2 (01 Ağustos 2025): 1185-1212. https://doi.org/10.37217/tebd.1690915.
JAMA
1.Aşcı AU, İltar L, Yeşil Y. Ortaokul Öğrencilerinin Ekrandan Okuma Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi. TEBD. 2025;23:1185–1212.
MLA
Aşcı, Ali Umut, vd. “Ortaokul Öğrencilerinin Ekrandan Okuma Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 2, Ağustos 2025, ss. 1185-12, doi:10.37217/tebd.1690915.
Vancouver
1.Ali Umut Aşcı, Latif İltar, Yılmaz Yeşil. Ortaokul Öğrencilerinin Ekrandan Okuma Kavramına Yönelik Metaforik Algılarının İncelenmesi. TEBD. 01 Ağustos 2025;23(2):1185-212. doi:10.37217/tebd.1690915

                                                                                                    Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Gazi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayınlanmaktadır.

                                                                                                                                      Creative Commons Lisansı