Araştırma Makalesi

Sınıf İçi Değerlendirme Uygulamalarında Adalet Algısı: Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması

Cilt: 24 Sayı: 1 29 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Sınıf İçi Değerlendirme Uygulamalarında Adalet Algısı: Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması

Öz

Bu çalışmada, sınıf içi değerlendirme süreçlerinde adalet algısını ölçmeyi hedefleyen Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanarak ortaokul öğretmenleri örnekleminde geçerlik ve güvenirlik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Adalet, çağdaş ölçme ve değerlendirme uygulamalarının temel ilkelerinden biri olarak öne çıkmakta; ancak alanyazında bu kavramı bütüncül şekilde ele alan ölçme araçlarının sayısı sınırlı kalmaktadır. Sosyal adalet psikolojisi ve örgütsel adalet kuramına dayanan bu ölçek, dağıtımsal, prosedürel ve etkileşimsel adaleti kapsayan beş faktörlü bir yapıya sahiptir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim öğretim yılında bir ilin merkez ilçesinde görev yapan 712 ortaokul branş öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanmış formu kullanılmıştır. Ölçeğin Türkçe uyarlaması, çeviri–tersine çeviri, uzman görüşü ve dil geçerliği uygulamalarını içeren çok aşamalı bir süreç izlenerek gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach alfa iç tutarlılık katsayıları, madde-toplam korelasyonları ve %27’lik alt-üst grup karşılaştırmaları yapılmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları, ölçeğin özgün beş faktörlü yapısının Türkçe formda da geçerli olduğunu göstermiş ve modelin uyum indekslerinin yeterli düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ölçekteki faktörlerin iç tutarlılığına ilişkin hesaplanan Cronbach alfa katsayıları .76 ile .84 arasında değişmiş ve tüm alt boyutlar açısından kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçe formu geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak değerlendirilmiştir. Ölçek, öğretmen eğitimi, değerlendirme farkındalığı ve okul temelli politika geliştirme süreçlerinde kullanılabilecek işlevsel bir araç niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alkharusi, H. A. (2011). An analysis of the internal and external structure of the teacher assessment literacy questionnaire. The International Journal of Learning, 18(1), 515–528. https://doi.org/10.18848/1447-9494/CGP/v18i01/47461
  2. Alm, F. & Colnerud, G. (2015). Teachers’ experiences of unfair grading. Educational Assessment, 20(2), 132–150. https://doi.org/10.1080/10627197.2015.1028620
  3. Bazvand, A. D. & Rasooli, A. (2022). Students’ experiences of fairness in summative assessment: A study in a higher education context. Studies in Educational Evaluation, 72, 101118. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2021.101118
  4. Bies, R. J. & Moag, J. F. (1986). Interactional justice: Communication criteria of fairness. R. Lewicki, B. Sheppard, & M. Bazerman (Ed.), Research on negotiation in organizations (c. 1, s. 43–55).
  5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (25. b.). Pegem.
  6. Brookhart, S. M. (2011). Educational assessment knowledge and skills for teachers. Educational Measurement: Issues and Practice, 30(1), 3–12. https://doi.org/10.1111/j.1745-3992.2010.00195.x
  7. Brown, G. T. L. (2017). Assessment of student achievement. Routledge.
  8. Brown, G. T. L. (2021). Classroom assessment: Concepts and applications. Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kültürlerarası Ölçek Uyarlama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

12 Nisan 2026

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

11 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

21 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Baygül, A., & Buldur, S. (2026). Sınıf İçi Değerlendirme Uygulamalarında Adalet Algısı: Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 24(1), 550-576. https://doi.org/10.37217/tebd.1762846
AMA
1.Baygül A, Buldur S. Sınıf İçi Değerlendirme Uygulamalarında Adalet Algısı: Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. TEBD. 2026;24(1):550-576. doi:10.37217/tebd.1762846
Chicago
Baygül, Abdulkadir, ve Serkan Buldur. 2026. “Sınıf İçi Değerlendirme Uygulamalarında Adalet Algısı: Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 (1): 550-76. https://doi.org/10.37217/tebd.1762846.
EndNote
Baygül A, Buldur S (01 Nisan 2026) Sınıf İçi Değerlendirme Uygulamalarında Adalet Algısı: Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 1 550–576.
IEEE
[1]A. Baygül ve S. Buldur, “Sınıf İçi Değerlendirme Uygulamalarında Adalet Algısı: Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”, TEBD, c. 24, sy 1, ss. 550–576, Nis. 2026, doi: 10.37217/tebd.1762846.
ISNAD
Baygül, Abdulkadir - Buldur, Serkan. “Sınıf İçi Değerlendirme Uygulamalarında Adalet Algısı: Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24/1 (01 Nisan 2026): 550-576. https://doi.org/10.37217/tebd.1762846.
JAMA
1.Baygül A, Buldur S. Sınıf İçi Değerlendirme Uygulamalarında Adalet Algısı: Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. TEBD. 2026;24:550–576.
MLA
Baygül, Abdulkadir, ve Serkan Buldur. “Sınıf İçi Değerlendirme Uygulamalarında Adalet Algısı: Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 24, sy 1, Nisan 2026, ss. 550-76, doi:10.37217/tebd.1762846.
Vancouver
1.Abdulkadir Baygül, Serkan Buldur. Sınıf İçi Değerlendirme Uygulamalarında Adalet Algısı: Adil Sınıf Değerlendirmesi Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. TEBD. 01 Nisan 2026;24(1):550-76. doi:10.37217/tebd.1762846

                                                                                                    Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Gazi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayınlanmaktadır.

                                                                                                                                      Creative Commons Lisansı