Türkiye’de Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Eğitim Politikası Belgelerinde Kapsayıcı Eğitim Perspektifi

Öz

Günümüz teknolojik gelişmelerinin bir yansıması olan yapay zekânın eğitim sistemine entegrasyonunun, potansiyel faydaları ve riskleriyle birlikte ele alınması büyük önem taşımaktadır. Özellikle kapsayıcı eğitim bağlamında, tüm öğrencilere eşit ve adil bir öğrenme ortamı sunma misyonu, bu teknolojilerin kullanımını daha da kritik hâle getirmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, 2022-2025 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan yedi temel politika belgesinde yapay zekânın eğitimde kullanımına dair kapsayıcı eğitim ilkelerinin nasıl ele alındığını incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analiziyle yürütülen bu çalışma, belgelerin içeriğini önceden belirlenmiş kapsayıcı eğitim ilkeleri temelinde analiz edilmiştir. Bulgular, yapay zekâ politikalarının zamanla olgunlaşarak çok boyutlu bir kapsayıcılık yaklaşımı benimsediğini göstermektedir. Belgelerde, yapay zekânın bireyselleştirilmiş öğrenme süreçlerini destekleme, erişilebilirliği artırma ve özel politika gerektiren gruplara yönelik çözümler sunma potansiyeli vurgulanmaktadır. Özellikle 2024 yılı ve sonrasında yayımlanan belgelerde etik, güvenlik ve algoritmik adalet gibi konulara daha fazla önem verildiği görülmüştür. Ancak, öğretmenlerin dijital yeterlikleri ve uzman insan kaynağı eksikliği gibi zorluklar da belirtilmiştir. Bu doğrultuda, yapay zekânın kapsayıcı eğitim hedeflerine etkili bir şekilde hizmet edebilmesi için politikaların sürekli güncellenmesi ve somut eylem planlarıyla desteklenmesi gerektiği önerilmektedir. Özellikle yapay zekânın potansiyel risklerini denetleyen ve öğretmenlerin mesleki gelişimine odaklanan projelere öncelik verilmesi gerektiği tavsiye edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yapay zekâ
• Kapsayıcı eğitim
• Eğitim politikaları

Inclusive Education Perspective in Education Policy Documents for the Use of Artificial Intelligence in Türkiye

Öz

The integration of artificial intelligence, a reflection of current technological developments, into the education system, along with its potential benefits and risks, is of great importance. Especially in the context of inclusive education, the mission of providing an equal and fair learning environment for all students makes the use of these technologies even more critical. In this context, the aim of this study is to examine how inclusive education principles regarding the use of artificial intelligence in education are addressed in seven key policy documents published by the Ministry of National Education between 2022 and 2025. Conducted using document analysis, one of the qualitative research methods, this study analyzed the content of the documents based on predetermined inclusive education principles. The findings showed that artificial intelligence policies had matured over time, adopting a multidimensional approach to inclusivity. The documents emphasized artificial intelligence's potential to support individualized learning processes, to increase accessibility, and to offer solutions for groups requiring special policies. It was observed that documents published in 2024 and beyond had given more importance to issues such as ethics, safety, and algorithmic justice. However, challenges such as teachers' digital competencies and the lack of expert human resources were also noted. Accordingly, it is suggested that policies should be continuously updated and supported by concrete action plans for artificial intelligence to effectively serve inclusive education goals. In particular, it is recommended that priority be given to projects that monitor the potential risks of artificial intelligence and focus on the professional development of teachers.

Anahtar Kelimeler

• Artificial intelligence
• Inclusive education
• Education policies

Kaynakça

1. Abbas, I. (2025). Fundamentals of artificial intelligence. International Journal of Innovative Science and Research Technology (IJISRT), 10(2), 1140-1144. https://doi.org/10.5281/zenodo.14959355
2. Adigun, O. T. & Ojomo, O. T. (2025). Application of artificial intelligence for inclusive education. E. Charamba & S. Ndhlovana (Ed.), Enablers, barriers, and challenges for inclusive curriculum içinde (s. 147-166). IGI Global Scientific. https://doi.org/10.4018/979-8-3373-1000-8.ch007
3. Akyel, Y. & Tur, E. (2024). Yapay zekanın potansiyelinin ve eğitim bilimlerindeki uygulamalarının araştırılması ve araştırmalarda beklentiler, zorluklar ve gelecek yönelimleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 645-711.
4. Alam, S. & Usama, M. (2023). Does e-feedback impact minimizing ESL writing errors? An experimental study. International Journal of Emerging Technologies in Learning, 18(4), 156-169. https://doi.org/10.3991/ijet.v18i04.36349 Angwaomaodoko, E. A. (2025). The role of artificial intelligence in addressing global education inequality. Path of Science: International Electronic Scientific Journal, 11(4), 1001-1008. http://dx.doi.org/10.22178/pos.116-1
5. Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zeka ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88.
6. Arslan, S. (2021). Challenging ableism in EFL and ESL classrooms: Suggestions for teachers. Dünya Dilleri, Edebiyatları ve Çeviri Çalışmaları Dergisi, 2(2), 127-138.
7. Aruğaslan, E. & Çivril, H. (2021). Türkiye’de eğitim alanında yapılan veri madenciliği ve yapay zeka çalışmaları. UTBD, 13(2), 81-89.
8. Ayala-Pazmiño, M. (2023). Inteligencia artificial en la educación: Explorando los beneficios y riesgos potenciales. Digital Publisher CEIT, 8(3), 892-899. https://doi.org/10.33386/593dp.2023.3.1827

9. Bagger, A. (2022). Opportunities to display knowledge during national assessment in mathematics: A matter of access and participation. European Journal of Special Needs Education, 37(1), 104-117. https://doi.org/10.1080/08856257.2020.1853970
10. Baglieri, S. & Lalvani, P. (2020). Undoing ableism: Teaching about disability in K-12 classrooms. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781351002868
11. Bahşi, N. & Gençer, G. (2024). Dil bilgisi öğretiminde kullanılabilecek yapay zeka araçları. N. Bahşi (Ed.), Dijital çağda Türkçe eğitimi içinde (s. 203-208). Eğitim.
12. Bajpai, P. (2024). Artificial intelligence and its use in the field of education. International Journal for Research in Applied Science & Engineering Technology, 12(5), 1952-1957. https://doi.org/10.22214/ijraset.2024.61986
13. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
14. Baranov, O. A. (2023). Definition of the term “artificial intelligence”. Information and Law, 1(44), 32-49. https://doi.org/10.37750/2616-6798.2023.1(44).287537
15. Barua, P. D., Vicnesh, J., Gururajan, R., Oh, S. L., Palmer, E., Azizan, M. M., Kadri, N. A., & Acharya, U. R. (2022). Artificial intelligence enabled personalised assistive tools to enhance education of children with neurodevelopmental disorders-a review. Int. J. Environ Res. Public Health, 19(3), 1-26. https://doi.org/10.3390/ijerph19031192
16. Berg, B. L. & Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (H. Aydın, Çev. Ed.). Eğitim.
17. Bhutoria, A. (2022). Personalized education and artificial intelligence in the United States, China, and India: A systematic review using a human-in-the-loop model. Computers and Education: Artificial Intelligence, 3, 1-18. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2022.100068
18. Biran, M. (2023). Collaboration in inclusive education. Jurnal Penelitian dan Pengembangan Pendidikan Luar Biasa, 10(1), 5-8. http://dx.doi.org/10.17977/um029v10i12023p5-8
19. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
20. Bulathwela, S., Pérez-Ortiz, M., Holloway, C., Cukurova, M., & Shawe-Taylor, J. (2024). Artificial intelligence alone will not democratise education: On educational inequality, techno-solutionism and inclusive tools. Sustainability, 16(2), 2-20. https://doi.org/10.3390/su16020781
21. Chen, B. (2019). Smart Sparrow: Adaptive learning and intelligent tutoring systems. K. Al-Samarraie (Ed.), Technology in higher education içinde (s. 56-77). Springer.
22. Choez-Calderón, C. J. & Miranda-Bajaña, R. S. (2024). El rol de la inteligencia artificial en la educación inclusiva: Oportunidades y retos para la enseñanza personalizada. Revista Científica Multidisciplinar G-Nerando, 5(2), 1-12. https://doi.org/10.60100/rcmg.v5i2.303
23. Clark, A. & Chalmers, D. (1998). The extended mind. Oxford University Press, 58(1), 7-19. https://www.jstor.org/stable/3328150 sayfasından erişilmiştir.
24. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five traditions (2. B.). Sage.
25. Damyanov, K. (2025). The ethics of difference and the philosophical foundations of inclusive education. Philosophical Alternatives, 25(3), 7-31. http://dx.doi.org/10.58945/MPNW4294
26. Dehen, M., Harari, R., & Aharony, N. (2026). Teachers’ artificial intelligence (AI) literacy: An exploratory study. Smart Learn. Environ, 13(7) 1-27. https://doi.org/10.1186/s40561-026-00433-5
27. Delanoy, N. (2026). Leveraging strategic partnerships to enhance digital and AI literacy among preservice and in-serviceteachers. Journal of Digital Life and Learning, 6(1), 204-225. https://doi.org/10.51357/jdll.v6i1.362
28. Demir, E. (2025). Nitel veri analiz yöntemleri: Tema analizi, betimsel analiz ve içerik analizi. Tanım Tenkit Teori(5), 38-53. https://doi.org/10.5281/zenodo.17418406
29. Denzin, N. K. (1978). The research act: A theoretical introduction to research methods. Aldine Transaction.
30. El Naggar, A., Gaad, E., & Inocencio, S. A. M. (2024). Enhancing inclusive education in the UAE: Integrating AI for diverse learning needs. Research in Developmental Disabilities, 147, 104685. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2024.104685
31. Ersoy, C. (2025). Inclusive transformation with artificial intelligence: Ethical aspects, policies, and strategic approaches for equitable education. M. Garcia, J. Rosak-Szyrocka, & A. Bozkurt (Ed.), Pitfalls of AI integration in education: Skill obsolescence, misuse, and bias içinde (s. 271-292). IGI Global Scientific. https://doi.org/10.4018/979-8-3373-0122-8.ch012
32. European Agency for Special Needs and Inclusive Education. (2024). Building resilience through inclusive education systems: Methodology and theoretical background (M. Bilgeri & A. Lecheval, Ed). European Commission.
33. European Commission. (2018). A definition of artificial intelligence: Main capabilities and scientific disciplines. Report High-Level Expert Group on Artificial Intelligence. https://shorturl.at/EJ55O sayfasından erişilmiştir.
34. European Commission. (2020). What is the digital education action plan? https://education.ec.europa.eu/focus-topics/digital-education/action-plan sayfasından erişilmiştir.
35. Florian, L. (2017). The heart of inclusive education is collaboration. Pedagogika/Pedagogy, 126(2), 248-253. http://dx.doi.org/10.15823/p.2017.32
36. Forster, N. (1994). The analysis of company documentation. C. Cassell & G. Symon (Ed.), Qualitative methods in organizational research, a practical guide içinde (s. 147-166). Sage.
37. Friedman, L., Blair-Black, N., Walker, E., & Roschelle, J. (2021) Safe AI in education needs you. Association of Computing Machinery blog [ACM]. https://l24.im/yKHY sayfasından erişilmiştir.
38. Garg, S. & Sharma, S. (2020). Impact of artificial intelligence in special need education to promote inclusive pedagogy. International Journal of Information and Education Technology, 10(7), 523-527. http://dx.doi.org/10.18178/ijiet.2020.10.7.1418
39. Gay, G. (2018). Culturally responsive teaching: Theory, research, and practice (3. b.). Teachers College.
40. Global Alliance. (2025). Global alliance responsible AI principles for the PR and communication profession. https://tinyurl.com/bdx3xeeu sayfasından erişilmiştir.
41. Goldman, S. R., Taylor, J., Carreon, A., & Smith, S. J. (2024). Using AI to support special education teacher workload. Journal of Special Education Technology, 39(3), 434-447. https://doi.org/10.1177/01626434241257240
42. Guba, E. G. & Lincoln, Y. S. (1989). Fourth generation evaluation. Sage.
43. Haider, M. H., Majeed, M. A., & Irfan, M. (2025). Needs of digital literacy in the era of artificial intelligence: A comprehensive review. Inverge Journal of Social Sciences, 4(4), 396-409. https://doi.org/10.63544/ijss.v4i4.214
44. Hong, Q. N., Fàbregues, S., Bartlett, G., Boardman, F., Cargo, M., Dagenais, P., …, & Pluye, P. (2018). The mixed methods appraisal tool (MMAT) version 2018 for information professionals and researchers. Education for Information, 34(4), 285-291. https://doi.org/10.3233/EFI-180221
45. Hopcan, S., Polat, E., Öztürk, M. E., & Öztürk, L. (2022). Artificial intelligence in special education: A systematic review. Interactive Learning Environments, 31(10), 7335-7353. https://doi.org/10.1080/10494820.2022.2067186
46. Hülür, H. & Ölçer, H. (2025). Yapay zekâ ve algoritma diktatörlüğü. H. Hülür & C. Yaşın (Ed.), Yapay zekâ, toplum ve kültür içinde (s. 135-152). Ütopya.
47. International Organization for Standardization. (2025). Building a responsible AI: How to manage the AI ethics debate. ISO. https://tinyurl.com/3cm3ebtm sayfasından erişilmiştir.
48. İncemen, S. & Öztürk, G. (2024). Farklı eğitim alanlarında yapay zekâ: Uygulama örnekleri. International Journal of Computers in Education, 7(1), 27-49.
49. Julien, G. (2025). The significance of artificial intelligence (ai) and inclusive education. S. Taukeni & M. Mollaoğlu (Ed.), Integrating the biopsychosocial model in education içinde (s. 421-442). IGI Global Scientific. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-3707-3.ch018
50. Jun, H. (2024). Disablism/ableism. H. Jun (Ed.), Social justice, multicultural counseling, and practice içinde (s. 271-302). Springer. http://dx.doi.org/10.1007/978-3-031-50361-0_9
51. Ke, F. & Moon, J. (2018). Virtual collaborative gaming as social skills training for high-functioning autistic children: Virtual gaming for autistic children. British Journal of Educational Technology, 49(4), 728-741. https://doi.org/10.1111/bjet.12626
52. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189.
53. Kim, J. & Lee, S. S. (2022). Are two heads better than one? The effect of student-AI collaboration on students' learning task performance. TechTrends, 67(4), 365-375. http://dx.doi.org/10.1007/s11528-022-00788-9
54. Kurniawati, F. (2021). Exploring teachers’ inclusive education strategies in rural Indonesian primary schools. Educational Research, 63(2), 198-211. https://doi.org/10.1080/00131881.2021.1915698
55. Leonard, N. (2021). Emerging artificial intelligence, art and pedagogy: Exploring discussions of creative algorithms and machines for art education. Digital Culture & Education, 13(1), 20-41. https://rb.gy/kgh8yr sayfasından erişilmiştir.
56. Lindner, K. T. & Schwab, S. (2020). Differentiation and individualisation in inclusive education: a systematic review and narrative synthesis. International Journal of Inclusive Education, 29(12)1-21. https://doi.org/10.1080/13603116.2020.1813450
57. Linqi, Z. (2025). Using artificial intelligence in education. Humanitarian Vector, 20(1), 105-112. http://dx.doi.org/10.21209/1996-7853-2025-20-1-105-112
58. Luan, H., Geczy, P., Lai, H., Gobert, J., Yang, S. J. H., Ogata, H., …, & Tsai C. C. (2020). Challenges and future directions of big data and artificial intelligence in education. Educational Psychology, 11, 1-11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.580820
59. MacArthur, C. A., Ferretti, R. P., Okolo, C. M., & Cavalier, A. R. (2001). Technology applications for students with literacy problems: A critical review. Elementary School Journal, 101(3), 273-301. https://doi.org/10.1086/499669
60. Mampane, M. R. & Mampane, N. S. (2024). Inclusive education: Human rights, ethical concerns, challenges, and solutions. M. Maguvhe, N. Mpya, & M. Sadiki (Ed.), Handbook of research on inclusive and accessible education içinde (s. 104-126). IGI Global Scientific. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-1147-9.ch008
61. McCarthy, T., Rosenblum, L. P., Johnson, B. G., Dittel, J., & Kearns, D. M. (2016). An artificial intelligence Tutor: A supplementary tool for teaching and practicing Braille. Journal of Visual Impairment & Blindness, 110(5), 309-322. https://doi.org/10.1177/0145482X1611000503
62. MEB. (2022a). Elektronik eğitim içerikleri rehberi. Elektronik Eğitim İçerikleri Daire Başkanlığı. https://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/2122.pdf sayfasından erişilmiştir.
63. MEB. (2022b). Elektronik eğitim içerikleri: Genel bakış. Elektronik Eğitim İçerikleri Daire Başkanlığı. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_12/07160301_elektronikegitimicerikleri_genelbakis.pdf sayfasından erişilmiştir.
64. MEB. (2023). Dijital içerik strateji belgesi. YEĞİTEK/İçerik Geliştirme ve Yönetimi Daire Başkanlığı. https://yegitek.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_03/11155832_dijitalicerikstratejibelgesi.pdf sayfasından erişilmiştir.
65. MEB. (2024a). 2024-2028 stratejik planı. Strateji Geliştirme Başkanlığı. https://sgb.meb.gov.tr/yayinlarimiz/yayin/112 sayfasından erişilmiştir.
66. MEB. (2024b). Eğitimde yapay zeka uygulamaları uluslararası forumu raporu. Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. https://yegitek.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_09/11104346_meb_egitimde_uyz_formu_raporu_web_28082024_tr.pdf sayfasından erişilmiştir.
67. MEB. (2025a). Eğitimde yapay zeka politika belgesi ve eylem planı (2025-2029). Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. https://yegitek.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_06/17092340_egitimdeyapayzekapolitikabelgesiveeylemplani202520291.pdf sayfasından erişilmiştir.
68. MEB. (2025b). Yapay zekâ ve eğitim: Öğretmenler için uygulamalı prompt mühendisliği ve üretken araçlarla yenilikçi öğrenme stratejileri. Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. https://yegitek.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_07/01154003_yz_promptrehberi.pdf sayfasından erişilmiştir.
69. MEB. (2026). Eğitimde yapay zekâ uygulamaları etik kılavuzu. MEB. https://tinyurl.com/dwj2j3u9 sayfasından erişilmiştir.
70. Melo-López, V.-A., Basantes-Andrade, A., Gudiño-Mejía, C.-B., & Hernández-Martínez, E. (2025). The impact of artificial intelligence on inclusive education: A systematic review. Education Sciences, 15(5), 1-25. https://doi.org/10.3390/educsci15050539
71. Mertkan, Ş. (2015). Karma araştırma tasarımı. Pegem.
72. Michopoulou, K. (2025). The principle of equality in education: Exploring the legal aspects of the right to inclusive and equitable quality education for achieving the development of a democratic citizenship. European Journal of Education and Pedagogy, 6(2), 64-69. https://doi.org/10.24018/ejedu.2025.6.2.940
73. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook: Qualitative data analysis (2. B.). Sage.
74. Morgan, D. L. (1996). Focus groups as qualitative research (c. 16). Sage.
75. Morrow, S. L. (2005). Quality and trustworthiness in qualitative research in counseling psychology. Journal of Counseling Psychology, 52(2), 250-260. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-0167.52.2.250 sayfasından erişilmiştir.
76. Muller, M., Chilton, L. M., Kantosalo, A., Liao, Q. V., Maher, M. L., Martin, C. P., & Walsh, G. (2023). GenAICHI 2023: Generative AI and HCI at CHI 2023. CHI EA '23: CHI Conference on Human Factors in Computing Systems içinde (s. 1-7). Association for Computing Machinery. http://dx.doi.org/10.1145/3544549.3573794
77. Nartgün, Z. & Kennedy, E. (2024). Artificial intelligence (AI) and education: Contributions opportunities and challenges. Political Economy and Management of Education, 5(2), 24-46.
78. Nzuza, Z. D. (2023). Strategies for creating inclusive learning for learners experiencing barriers to learning. Research and Evaluation in Education, 9(2), 130-140. https://doi.org/10.21831/reid.v9i2.64913
79. OECD. (2019). Artificial intelligence in society. OECD. https://doi.org/10.1787/eedfee77-en sayfasından erişilmiştir.
80. O’Leary, Z. (2017). The essential guide to doing your research project. Sage.
81. Pagliara, S. M., Bonavolontà, G., Pia, M., Falchi, S., Zurru, A. L., Fenu, G., & Mura, A. (2024). The Integration of artificial intelligence in inclusive education: A scoping review. Information, 15, 1-17. https://doi.org/10.20944/preprints202410.1386.v1
82. Parveen, A., Ganie, A. N., Bashir, F., Jan, S., & Phayaolazimik. (2024). Building digital literacy: Preparing teachers for AI integration. M. A. Dar (Ed.), Teaching in the artificial intelligence era: Empowering educators for the future içinde (s. 43-48). IIP. https://www.doi.org/10.58532/nbennurtach5
83. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (M. Bütün & S. B. Demir, Çev. Ed.). Pegem.
84. Pham, S. T. & Sampson, P. M. (2022). The development of artificial intelligence in education: A review in context. Journal of Computer Assisted Learning, 38(5), 1408-1421. https://doi.org/10.1111/jcal.12687
85. Rane, N., Choudhary, S., & Rane, J. (2024). Education 4.0 and 5.0: Integrating artificial intelligence (AI) for personalized and adaptive learning. Journal of Artificial Intelligence and Robotics, 1(1), 29-43. https://doi.org/10.61577/jaiar.2024.100006
86. Reyes, J. I. & Meneses, J. (2024). Is artificial intelligence an opportunity for inclusive education? A case study in a fully online university. European Distance and E-Learning Network (EDEN) 2024 Annual Conference içinde (s. 1-7). Graz, Austria. https://eden2024.exordo.com/ sayfasından erişilmiştir.
87. Sağdıç, A., Elumar-Efe, E., & Sani-Bozkurt, S. (2024). GenAI, robots, and inclusive special education: Autism spectrum disorder in the age of generative AI. R. Sharma & A. Bozkurt (Ed.), Transforming education with generative AI: Prompt engineering and synthetic content creation içinde (s. 309-326). IGI Global. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-1351-0.ch015
88. Sak, R., Şahin-Sak, İ. T., Öneren-Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
89. Sakız, H. (2024). Eğitimde bir kalite modeli olarak kapsayıcı eğitim (3. b.). Nobel.
90. Salhab, R. A. (2025). Inclusive education in the artificial intelligence era: Opportunities and challenges. M. Sanmugam, B. Edwards, N. Mohd-Barkhaya, & Z. Khlaif (Ed.), Fostering inclusive education with ai and emerging technologies içinde (s. 1-24). IGI Global Scientific. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-7255-5.ch001
91. Sharma, A. (2024). Contribution of AI in making inclusive learning a reality. Prep AI. https://www.prepai.io/blog/ai-in-inclusive-learning/ sayfasından erişilmiştir.
92. Shew, A. (2020). Ableism, technoableism, and future AI. IEEE Technology and Society Magazine, 39(1), 40-85. https://doi.org/10.1109/mts.2020.2967492
93. Smith, A. & Jones, B. (2020). Inclusive education in the digital age: The role of artificial intelligence. Journal of Educational Technology, 25(3), 112-129.
94. Tanaka, M. (2024). Technoableism and the pursuit of conscientious design. WDO. https://tinyurl.com/2pc4xdhk sayfasından erişilmiştir.
95. Temur, S. (2024a). Yapay zekânın eğitim sistemine entegrasyonunun potansiyel faydaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(3), 2621-2656. https://doi.org/10.51460/baebd.1541524
96. Temur, S. (2024b). Yapay zekânın etik boyutu ve hukuki düzenlemeler: Güncel durum ve gelecek perspektifleri. F. Ayaz & H. Ayaz (Ed.), Yapay zekâ denkleminde “sorgulananlar” (medya, iletişim ve eğitim çalışmaları) içinde (s. 145-172). Eğitim.
97. Temur, S. (2025a). 2000-2024 yılları arasında eğitim alanında yapılan yapay zekâ konulu lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(63), 1181-1218. https://doi.org/10.53444/deubefd.1600146
98. Temur, S. (2025b). Türkiye yüzyılı maarif modeli öğretim programları ortak metninin kapsayıcı ölçme ve değerlendirme ilkeleri açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 50[ek sayı 1], 19-41. https://doi.org/10.15390/eb.2025.13988
99. Temur, S. (2025c). Yapay zeka ve eğitim: Güncel uygulamalar ve gelecek perspektifleri. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 162-178. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1539210
100. Temur, S. (2026). AI ethics and techno-ableism: Practical recommendations and strategies for a more ınclusive future. S. Pasupuleti & U. Yadav (Ed.), Safeguarding social justice and human rights in the age of AI içinde (s. 139-168). IGI Global Scientific. https://doi.org/10.4018/979-8-3373-6598-5.ch008
101. Toyokawa, Y., Horikoshi, I., Majumdar, R., & Ogata, H. (2023). Challenges and opportunities of AI in inclusive education: A case study of data-enhanced active reading in Japan. Smart Learning Environments, 10, 12-15. https://doi.org/10.1186/s40561-023-00286-2
102. Tripodi, S. & Bender, K. (2010). Descriptive studies. B. A. Thyer (Ed.), The handbook of social work research methods (2. b.) içinde (s. 131-141). Sage. https://doi.org/10.4135/9781544364902
103. Ul Haq, A. (2025). Innovating education: The impact of artificial intelligence and technology on teaching. Inverge Journal of Social Sciences, 4(2), 52-68. https://doi.org/10.63544/ijss.v4i2.125
104. UN. (2017). Toolkit on disability for Africa: Inclusive education. UN. https://www.un.org/esa/socdev/documents/disability/Toolkit/Inclusive-Education.pdf sayfasından erişilmiştir.
105. UNESCO. (2024). Ensure inclusive and equitable quality education and promote lifelong learning opportunities for all. https://tinyurl.com/ydtr695t sayfasından erişilmiştir.
106. Venz de Souza,I. S., Barbosa-Ataídes, S. S., & da Silva, J. M. (2025). Flexibilização curricular como estratégia para a educação inclusiva. Humanidades & Tecnologia, 58, 133-142. https://doi.org/10.5281/zenodo.15084516
107. Vivekanantharasa, R., Asvino, N., & Weerasinghe, P. (2025). Navigating artificial intelligence in the successful implementation of inclusive education practices. Journal of Sustainable Community Development, 7(1), 61-68. http://dx.doi.org/10.32924/jscd.v7i1.133
108. Weber, A., Elsner, A., Wolf, D., Rohs, M. & Turner-Cmuchal, M. (Ed.). (2022). Inclusive digital education. European Agency for Special Needs and Inclusive Education. https://www.european-agency.org/resources/publications/inclusive-digital-education sayfasından erişilmiştir.
109. Ydo, Y. (2020). Inclusive education: Global priority, collective responsibility. PROSPECTS, 49(3-4), 97- 101. https://doi.org/10.1007/s11125-020-09520-y
110. Yılmaz, A. & Kaleci, D. (2025). Türkiye’de eğitim alanında yapılan yapay zekâ uygulamaları: İçerik analizi. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(23), 72-82. https://doi.org/10.29129/inujgse.1626282
111. Yılmaz, O., Sart, Z. H., Sakız, H., & Albayrak-Kaymak, D. (2023). School counselors’ microaggressions towards students with disabilities in inclusive schools. Current Psychology, 43, 9583-9597. https://doi.org/10.1007/s12144-023-05124-9
112. Young, J. (2024). The rise of artificial intelligence in education. Internatıonal Journal of Innovative Research & Development, 13(2), 74-83. https://doi.org/10.24940/ijird/2024/v13/i2/FEB24019
113. Zahurin, K., Mamat, N., wan Ali, W. N. H., & Abas, H. (2024). The influence of robotic process automation on the administrative workload of teachers. Open International Journal of Informatics, 12, 47-56. https://doi.org/10.11113/oiji2024.12n1.296