Öz

The aim of this study is to investigate the relationship between organizational justice perceptions of teachers working at secondary schools and their perceptions of work engagement and to determine the extent to which teachers' perceptions of justice predicted their perceptions of work engagement. The relational survey model was used in this study. The universe of the study consists of 2250 teachers working in official secondary schools in the Çankaya district of Ankara province in 2017-2018 academic year. The universe related sample was determined by cluster sampling method. With this method, 12 secondary schools were included in the sample and 353 teachers were reached. Data were collected with “Organizational Justice Scale” developed by Niehoff and Moorman (1993) and adapted by Polat (2007), “Utrecht Work Engagement Scale” developed by Schaufeli, Bakker and Salanova (2003) and adapted by Eryılmaz and Doğan (2012). Descriptive statistics (frequency, mean and standard deviation), correlation and regression analyses were used to analyze the data. According to the findings of the study, it was found that teachers' perceptions of organizational justice and work engagement were at the level of undecided. However, a significant positive relationship was found between teachers' perception of organizational justice and work engagement. The results of the regression analysis show that the perception of distributive justice and procedural justice predict the perception of work engagement. With the findings of the study, it can be suggested to the principals and assistant principals that they should be fair in the distribution of work and procedures in the school and to give importance to inform the teachers about the decisions or practices taken in order to increase the engagement of teachers with their works.

Anahtar Kelimeler

• Teacher,perception of organizational justice,perception of work engagement

Ortaokullarda Öğretmenlerin Örgütsel Adalet Algıları ile İşle Bütünleşme Algıları Arasındaki İlişki

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaokullarda görevli öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile işle bütünleşme algıları arasındaki ilişkiyi incelemek ve öğretmenlerin adalet algılarının, işle bütünleşme algılarını ne derecede yordadığını saptamaktır. Araştırma, ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim-öğretim yılı Ankara ili Çankaya ilçesinde resmi ortaokullarda görevli 2250 öğretmen oluşturmaktadır. Evrene ilişkin örneklem küme örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu yöntemle örneklem kapsamına 12 ortaokul alınmış ve 353 öğretmene ulaşılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerden (frekans, ortalama ve standart sapma), korelasyon ve regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile işle bütünleşme algılarının kararsızım düzeyinde olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte öğretmenlerin örgütsel adalet algısı ile işle bütünleşme algısı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonuçları dağıtım adaleti algısı ve işlem adaleti algısının işle bütünleşme algısını yordadığını göstermektedir. Çalışmanın bulgularıyla okullarda görevli müdür ve müdür yardımcılarına, öğretmenlerin işleri ile bütünleşmelerinin artması için okuldaki iş ve işlemleri dağıtımında adil olunması ve öğretmenleri alınan kararlar yada uygulamaların süreçleri hakkında bilgilendirmelerin önemli olduğu konularında öneride bulunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Örgütsel Adalet Algısı,İşle Bütünleşme Algısı,öğretmen

Kaynakça

1. Altıntaş, F. Ç. (2006). Bireysel değerlerin örgütsel adalet ve sonuçları ilişkisinde yönlendirici etkisi: Akademik personel üzerinde bir analiz. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 7(2), 19-40.
2. Ankara İl Millî Eğitim Müdürlüğü (2017). Eğitim istatistikleri. http://ankara.meb.gov.tr/www/egitim-istatistikleri/icerik/24 sayfasından erişilmiştir.
3. Arı, S. (2011). Örgütsel iklimin işle bütünleşme üzerine etkisi ve bir uygulama. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
4. Arslantaş, C., & Pekdemir, I. (2007). Dönüşümcü liderlik, örgütsel vatandaşlık davranış ve örgütsel adalet arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik görgül bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 261-286
5. Atar, B. (2017). Sınıf öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile psikolojik şiddet algıları arasındaki ilişki. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
6. Aydın, K. (2015). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile işe yabancılaşma algıları arasındaki ilişki (Uşak ili örneği). (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
7. Bakker, A. B., & Bal, P. M. (2010). Weekly work engagement and performance: A study among starting teachers. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 83, 189-206. http://dx.doi.org/10.1348/096317909X402596
8. Büyüköztürk, S. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (22.b.). Ankara: Pegem.

9. Chughtai, A., & Buckley, F. (2009). Linking trust in the principal to school outcomes: The mediating role of organizational identification and work engagement. International Journal of Educational Management, 23(7), 574-589.
10. Constant D. B., & Robert A. B. (2001). Perceptions of systemic justice: The Effects of distributive, procedural and ınteractional justice. Journal of Applied Social Psychology, 31, 2-324.
11. Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. New York: Harper Perrenial. https://www.researchgate.net/publication/224927532 sayfasından erişilmiştir.
12. Cüce, H., Güney, S., & Tayfur, Ö. (2013). Örgütsel adalet algılarının örgütsel özdeşleşme üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 31(1), 1-30.
13. Çağ, A. (2011). Algılanan örgütsel adaletin, örgütsel sinizme ve işten ayrılma niyetine etkisinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
14. Çakır, Ö. (2001). İşe bağlılık olgusu ve etkileyen faktörler. Ankara: Seçkin.
15. Çavuş, B. (2016). Öğretim elemanlarının örgütsel adalet algılarıyla umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişki. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
16. Çırak, S. (2013). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel adalet algısı (Ankara/Yenimahalle). (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
17. Demirbaş, H. T. (2008). İş özellikleri algısının iş bütünleşmesi üzerindeki etkisi (İDO A.Ş.’de bir uygulama). (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
18. Demirbolat-Ottekin, A. (1999). Yönetici ve empatik yaklaşım, Eğitim ve Bilim, 14(114), 82-85.
19. Dündar, T. (2011). Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişki. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
20. Eker, G. (2006). Örgütsel adalet algısı boyutları ve iş doyumu üzerindeki etkileri. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
21. Eryılmaz, A., & Doğan, T. (2012). İş yaşamında öznel iyi oluş: Utrecht işe bağlılık ölçeğinin psikometrik niteliklerinin incelenmesi. Klinik Psikiyatri, 15, 49-55.
22. Goffman, E. (1959). The presentation of self in everday life. New York: Doubleday Anchor.
23. Gök, D. (2014). İlkokul ve ortaokullarda görevli öğretmenlerin örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
24. Güleryüz, İ. (2016). Öğretmenlerde işten ayrılma niyetinin yordayıcısı olarak, iş-yaşam dengesi ve çalışmaya tutkunluk. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
25. Gün, F. (2017). Öğretmenlerin eğitime inanma ve işle bütünleşme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi, Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 10(4), 408-431 http://dx.doi.org/10.5578/keg.10401
26. Gürbüz, S. & Şahin, F. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe, yöntem ve analiz. (4.b.) Ankara: Seçkin.
27. İmamoğlu, G. (2011). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeyleri ve örgütsel adalet algıları arasındaki ilişki. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
28. Kahn, W. A. (1990). Psychological conditions of personal engagement and disengagement at work. The Academy of Management Journal, 33(4), 692-724.
29. Kahraman, Z. (2017). Okul yöneticileri ile öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
30. Karaman, P. (2009). Örgütsel adalet algısı ile tükenmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesine yönelik öğretmenler üzerinde bir uygulama. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
31. Kasapoğlu, S. (2015). İlköğretim okulu öğretmenlerinin işe yabancılaşma düzeyleri ile örgütsel adalet algıları arasındaki ilişki (Yüksel Lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
32. Kavgacı, H. (2014). İlköğretim kurumu öğretmenlerinin işle bütünleşme düzeylerinin bireysel ve örgütsel değişkenlerle ilişkisi. (Doktora tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
33. Kızılkaya, G. (2016). İlkokul öğretmenlerinin örgütsel adalet algısı (İstanbul ili Şişli ilçesi örneği). (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
34. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3.b.). New York: The Guilford.
35. Lind, E. A. (2001). Fairness heuristic theory: Justice judgments as pivotal cognitions in organizational relations. Stanford University.
36. May, D. R., Gilson, R. L., & Harter, L. M. (2004). The psychological conditions of meaningfulness, safety and availability and the engagement of the human spirit at work. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 77(1), 11-37.
37. Niehoff, B. P., & Moorman, R. H. (1993). Justice as a mediator of the relationship between methods of monitoring and organizational citizenship behavior. Academy of Management Journal, 36, 527-556.
38. Öncel, L. (2007). Öğretmenlerin işleriyle bütünleşme düzeylerinin performansları ve iş yerlerinden ayrılma niyetleriyle ilişkisi. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
39. Polat, S. (2007). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları, örgütsel güven düzeyleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki. (Doktora tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
40. Shirom, A. (2010). Feeling energetic at work: On vigor's antecedents. New York: Psychology.
41. Shraga, O., & A. Shırom (2009). The construct validity of vigor and ıts antecedents: A qualitative study. Human Relations, 62 (2), s. 271-291.
42. Kasapoğlu, S. (2015). İlköğretim okulu öğretmenlerinin işe yabancılaşma düzeyleri ile örgütsel adalet algıları arasındaki ilişki. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
43. Schaufeli, W. B., & Bakker, A. B. (2003). Utrecht work engagement scale (UWES). http://www.wilmarschaufeli.nl/publications/Schaufeli/Test%20Manuals/Test_manual_UWES_English.pdf sayfasından erişilmiştir.
44. Schaufeli, W. B., Salanova, M., Gonzàlez-Romà, V., & Bakker, A. B. (2002). The measurement of burnout and engagement: A two sample confirmative analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3(1), 71-92. doi:10.1023/A:1015630930326
45. Schott, W. E. (1976). The effects of exttrinsic rewards on intrinsic motivation. Organizational Behavior and Human Performans, 15(1).
46. Sezen, G. (2014). Öğretmenlerin işle bütünleşme ve iş yaşamında yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
47. Sylvia, G. R., & Shanock L. R. (2006). Organizational justice in an exchange framework: Clarifying organizational justice distinctions. Journal of Management, 32(2).
48. Tan, İ. H. (2015). İlkokul ve ortaokul müdürlerinin ruhsal liderlik davranışları ile öğretmenlerin işe tutkunlukları arasındaki ilişki. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
49. Uysal, M. (2015). Genel liselerde görev yapan öğretmenlerin örgütsel adalet konusundaki algıları. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
50. Ünlü, Y. (2015). İlköğretim ve ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ve örgütsel sessizlik düzeyleri arasındaki ilişki. (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
51. Yazıcıoğlu, Ş., & Topaloğlu, I. G. (2009). Örgütsel adalet ve bağlılık ilişkisi: Konaklama işletmelerinde bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 1(1), 3-16.
52. Yıldırım, F. (2007). İş doyumu ile örgütsel adalet ilişkisi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 62(1), 253-278.
53. Yılmaz, G. (2004). İnsan kaynakları uygulamalarına ilişkin örgütsel adalet algısının çalışanların tutum ve davranışları üzerindeki etkisi. (Doktora tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
54. Yürür, S. (2005). Ödüllendirme sistemleri ile örgütsel adalet arasındaki ilişkilerin analizi ve bir uygulama. (Doktora tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.