Araştırma Makalesi

TİCARİ SIRRIN İFŞASINDAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TÜRK VE ALMAN HUKUK SİSTEMLERİNDEKİ GÜNCEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Haziran 2022
PDF İndir
DE TR EN

TİCARİ SIRRIN İFŞASINDAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TÜRK VE ALMAN HUKUK SİSTEMLERİNDEKİ GÜNCEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Ticari sır, bir ticarî işletme veya şirketin faaliyet alanı ile ilgili olarak bağımsız ve ekonomik bir değeri olan veya sır sahibine rekabette avantaj sağlayan ve piyasada ilgili işletmeye başarı getiren, sınırlı bir çevre tarafından bilinen ve sahibinin alenileşmesini istemediği her türlü üretim, iş, pazarlama gibi hususlardaki bilgi, belge ve verilerdir. Ticari sırrın hukuka aykırı olarak ifşası, sır sahibine iktisadi açıdan zarar vereceği gibi serbest piyasa ekonomisinin istikrarını ve güvenini de zedeleyecektir. Ticari sırların ifşasının önlenmesi ve buna yönelik eylemlerin caydırıcılığının sağlanması için ceza hukukunun himayesi gerekli görülmektedir. Bu bağlamda hem Türk hukukunda hem de Alman hukukunda cezai düzenlemeler yer almaktadır. Ticari sırrın ve serbest piyasa ekonomisinin korunmasına yönelik olarak Türk Ticaret Kanunu (TTK) 62/1-a maddesinin atfıyla TTK madde 55/1-b-3 ve TTK madde 55/1-d bentlerinde yer alan fiiller, ticari sırların ifşasına ilişkin olarak TTK madde 62/1-a’daki haksız rekabet suçunun seçimlik hareketleri arasında düzenlenmiştir. Ayrıca TTK madde 62/1-c’de ticari sırların ele geçirilmesi suçu yer almaktadır. Bunun yanında korunan hukuki değer farklı olsa da suçun konusu bakımından benzer bir düzenleme Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 239. maddesinde ticarî sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması suçu yer almaktadır. Bu düzenlemeler birbirinden suça konu olan sırrın hukuka uygun ya da hukuka aykırı olarak elde edilip edilmediğine göre, sırrı bizzat ifşa etme ya da ifşaya yöneltme hareketine göre ayrılmaktadır. Ayrıca iki farklı kanunda yer alan bu düzenlemeler, suçun konusu bakımından benzer olduklarından somut olaya uygulanabilirlikleri ayrıca değerlendirilmelidir. Alman Haksız Rekabet Kanunu’nun (UWG) §17 ise iş ve işletme sırlarının ifşası suçunu düzenlemekteydi. Ancak Avrupa Birliği’nin 2016/943 sayılı Direktifi’ne uyum çalışmaları sonucunda UWG’de yer alan cezai yaptırımlar mülga edilip Ticari Sırların Korunması Kanunu’nun (GeschGehG) § 23 yeniden düzenlenmiş ancak suçun kapsamına giren haller GeschGehG’de yer alan diğer maddelere atıf yapılmak suretiyle düzenlenmiştir. Bunun yanında Alman Ceza Kanunun (StGB) § 203’te özel sırların ihlali suçu da ayrıca düzenlenmektedir. Ticari sırrın ifşasına yönelik suçlar her iki ülkenin mevzuatında da dağınık bir şekilde ele alınıp, eksik norm yöntemi ile düzenlenmiştir. Bu durum somut olaya hangi suç tipinin ya da suçun hangi seçimlik hareketinin uygulanması gerektiği konusunda problemlere neden olmaktadır. Bu bakımdan çalışmada ilgili suç tiplerinin ele alınış biçimleri, uygulama alanlarının sınırları ve ayrımları ele alınacaktır. Her bir suç tipinin unsurlarına ayrılarak incelenmesi daha detaylı bir çalışma gerektirdiğinden, bu çalışmada konuya ilişkin suç tiplerinin genel hatlarıyla ortaya konulması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Haksız rekabet, Haksız rekabet suçları, ticari sırların korunması, ticari sırrın ifşası

Kaynakça

  1. Alıcı, Yaşar (2017) Bankacılık Kanunu Şerhi, 2. Baskı, Ankara, On İki Levha Yayıncılık.
  2. Arkan, Sabih (2004) “Haksız Rekabet-Gelişmeler-Sorunlar” Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, S.4, C.22, 2004, ss.5-22.
  3. Aydın, Hüseyin (2008) Türk Ticaret Kanunu’nda Haksız Rekabet Suçları, 1. Baskı, Ankara, Yetkin Yayınları.
  4. Aytaç, Zühtü (1979) “Anonim Ortaklık Denetçilerinin Sır Saklama Borcu” BATIDER, S.10, C.1, 177-218.
  5. Baudenbacher, Carl (2001) Lauterkeitsrecht, Kommentar zum Bundesgesetz gegen den unlauteren Wettbewerb (UWG), 1. Baskı, Helbing & Lichtenhahn Verlag.
  6. Brockhaus Robert (2020) Das Geschäftsgeheimnisgesetz Zur Frage der Strafbarkeit von Hinweisgebern unter Berücksichtigung der Whistleblowing- Richtlinie” Zeitschrift für Internationale Strafrechtsdogmatik, S.3, ss.102-120.
  7. Çiftçioğlu, Cengiz Topel (2017) Sırrın Korunması Boyutuyla Ticari Sır, Bankacılık Sırrı veya Müşteri Sırrının Açıklanması Suçu, 1. Baskı, Ankara, Seçkin Yayıncılık.
  8. Demirel, Muhammed/ Melik Kartal (2019) “Ceza Hukukunda Suça Azmettirme Hareketi” Prof. Dr. Durmuş TEZCAN’a Armağanı Özel Sayı D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, ss.457-490.
  9. Donay, Süheyl / Erman, Hasan (1973), Sınai Mülkiyet Aleyhine Suçlar ve İlgili Mevzuat-Özellikle İhtira Beratı, Marka ve Haksız Rekabet Suçları, İstanbul, Sulhi Garan Matbaası.
  10. Ekici, Akın (2007) “Bankacılık Mevzuatı Kapsamında Banka ve Müşteri Sırrı” Bankacılar Dergisi, S.63, ss. 51-70.

Kaynak Göster

APA
Çırak, E. (2022). TİCARİ SIRRIN İFŞASINDAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TÜRK VE ALMAN HUKUK SİSTEMLERİNDEKİ GÜNCEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 8(1), 179-206. https://doi.org/10.55027/tfm.1053471
AMA
1.Çırak E. TİCARİ SIRRIN İFŞASINDAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TÜRK VE ALMAN HUKUK SİSTEMLERİNDEKİ GÜNCEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ. TFM. 2022;8(1):179-206. doi:10.55027/tfm.1053471
Chicago
Çırak, Ezgi. 2022. “TİCARİ SIRRIN İFŞASINDAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TÜRK VE ALMAN HUKUK SİSTEMLERİNDEKİ GÜNCEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 8 (1): 179-206. https://doi.org/10.55027/tfm.1053471.
EndNote
Çırak E (01 Haziran 2022) TİCARİ SIRRIN İFŞASINDAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TÜRK VE ALMAN HUKUK SİSTEMLERİNDEKİ GÜNCEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 8 1 179–206.
IEEE
[1]E. Çırak, “TİCARİ SIRRIN İFŞASINDAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TÜRK VE ALMAN HUKUK SİSTEMLERİNDEKİ GÜNCEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ”, TFM, c. 8, sy 1, ss. 179–206, Haz. 2022, doi: 10.55027/tfm.1053471.
ISNAD
Çırak, Ezgi. “TİCARİ SIRRIN İFŞASINDAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TÜRK VE ALMAN HUKUK SİSTEMLERİNDEKİ GÜNCEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 8/1 (01 Haziran 2022): 179-206. https://doi.org/10.55027/tfm.1053471.
JAMA
1.Çırak E. TİCARİ SIRRIN İFŞASINDAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TÜRK VE ALMAN HUKUK SİSTEMLERİNDEKİ GÜNCEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ. TFM. 2022;8:179–206.
MLA
Çırak, Ezgi. “TİCARİ SIRRIN İFŞASINDAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TÜRK VE ALMAN HUKUK SİSTEMLERİNDEKİ GÜNCEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2022, ss. 179-06, doi:10.55027/tfm.1053471.
Vancouver
1.Ezgi Çırak. TİCARİ SIRRIN İFŞASINDAN DOĞAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TÜRK VE ALMAN HUKUK SİSTEMLERİNDEKİ GÜNCEL DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ. TFM. 01 Haziran 2022;8(1):179-206. doi:10.55027/tfm.1053471