TAPDUK EMRE ÖĞRETİSİNDE ANLAM ARAYIŞI VE KENDİNİ GERÇEKLEŞTİRME YOLCULUĞU: LOGOTERAPİ EKSENLİ BİR YAKLAŞIM

Yıl 2025, Sayı: 116, 493 - 516, 18.12.2025

Emre Yılmaz

https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1623622

Öz

Bu çalışma, insanın anlam arayışı ve kendini gerçekleştirme sürecini, Tapduk Emre’nin
öğretileri üzerinden logoterapi kuramı çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın
odağında, TRT ekranlarında yayımlanan “Yunus Emre: Aşkın Yolculuğu” dizisinde yer alan
Tapduk Emre karakteri bulunmaktadır. Tapduk Emre’nin sözleri ve öğretileri, betimsel ve içerik
analizi yöntemleriyle incelenmiş; bireyin varoluşsal boşluk, acı, anlam krizi gibi yaşantılar
karşısında geliştirebileceği psikolojik tutumlar, logoterapi bağlamında değerlendirilmiştir.
Tapduk Emre karakteri, logoterapi perspektifinden bakıldığında, psikolojik açıdan kendini
gerçekleştirme yolculuğunda olan Yunus Emre özelinde insanın ruhsal gelişimini şekillendiren,
anlamlı bir yaşam sürmenin yollarını gösteren, varoluşsal krizlere karşı anlam bulmasına ve
içsel huzuru yakalamasına katkı sunan bir mentor olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışma,
Tapduk Emre’nin rehberliğinin, bireyin özüne yönelme, benlik bütünlüğü kazanma, acıyı
anlamlandırma ve anlamlı bir yaşam inşa etme sürecine nasıl katkı sunduğunu ortaya
koymaktadır. Bununla birlikte, sufî öğretilerle logoterapi yaklaşımı arasındaki anlam merkezli
paralellikler irdelenmiş, bu iki disiplinin insanı içsel bir yolculuğa teşvik eden ortak bakış açıları
vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Tapduk Emre’nin öğretilerinin, hem bireysel ruhsal gelişim hem
de toplumsal bilinç açısından anlam arayışına güçlü bir yön sunduğu ve logoterapi kuramıyla
büyük ölçüde örtüştüğü tespit edilmiştir. Bu bağlamda, çalışmanın psikolojik danışmanlık ve
eğitim alanları başta olmak üzere çeşitli uygulamalara katkı sağlayabilecek nitelikte olduğu
düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Tapduk Emre , Logoterapi , Anlam Arayışı , Kendini Gerçekleştirme , Acının Anlamı , Başa Çıkma , Mutluluğun Sırrı.

Etik Beyan

Bu çalışma etik izni gerektirmemektedir.

THE SEARCH FOR MEANING AND THE JOURNEY OF SELF-REALIZATION IN THE TEACHINGS OF TAPDUK EMRE: A LOGOTHERAPY-BASED APPROACH

Öz

This study aims to analyze the process of human search for meaning and self-realization
within the framework of logotherapy theory through the teachings of Tapduk Emre. The focus
of the study is the character Tapduk Emre in the TV series “Yunus Emre: Aşkın Yolculuğu”
(Journey of Love) broadcast on TRT. Tapduk Emre’s words and teachings were examined with
descriptive and content analysis methods; the psychological attitudes that an individual can
develop in the face of experiences such as existential emptiness, pain, and crisis of meaning were
evaluated in the context of logotherapy. When viewed from the perspective of logotherapy, the
character Tapduk Emre emerges as a mentor who shapes the spiritual development of a person,
shows the ways to live a meaningful life, and helps them find meaning and achieve inner peace against existential crises, especially for Yunus Emre, who is on a journey of psychological
self-realization. The study reveals how Tapduk Emre’s guidance contributes to the process of
an individual turning to their essence, gaining self-integrity, making sense of pain, and building
a meaningful life. In addition, the meaning-centered parallels between Sufi teachings and the
logotherapy approach were examined, and the common perspectives of these two disciplines
that encourage people to embark on an inner journey were emphasized. As a result, it was
determined that Tapduk Emre’s teachings offer a strong direction to the search for meaning in
terms of both individual spiritual development and social consciousness, and largely overlap
with logotherapy theory. In this context, it is thought that the study can contribute to various
applications, especially in the fields of psychological counseling and education.

Anahtar Kelimeler

Tapduk Emre , Logotherapy , Search for Meaning , Self-Realization , Meaning of Pain , Coping , Secret of Happiness

Kaynakça

• Aclûnî, İsmail b. Muhammed. Keşfü’l-Hafâ ve Müzîlü’l-İlbâs, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’lİlmiyye, 1988.
• Adler, Alfred. Sosyal Duygunun Gelişiminde Bireysel Psikoloji. (Çev. Özgü, H.). İstanbul: Hayat Yayıncılık, 2002a.
• Adler, Alfred. İnsanı Tanıma Sanatı (12. Baskı). (Çev. Şipal, K.). İstanbul: Say Yayınları, 2002b.
• Adler, Alfred. Yaşamın Anlamı ve Amacı. (Çev. Kâmuran Şipal). İstanbul: Say Yayınları, 2014. Adler, Alfred. İnsanı tanıma sanatı (Çev. Enver Günsel). Ankara: Tutku Yayınevi, 2018.
• Akçakaya, Ümit. Uyanış-Kişiliğin Gizil Kodları. İstanbul: Kanon Yayınları, 2019.
• Altıntaş, Ersin ve Mücahit Gültekin. Psikolojik Danışma Kuramları, İstanbul: Alfa Akademi, 2005.
• Ayouby, Kenneth Kahtan, Franklian Psychology and Islamic Thought. Viktor Frankl Institute of Logotherapy, 2013.
• Ayten, Ali, Psikoloji ve Din: Psikologların Din ve Tanrı Görüşleri, İstanbul: İz Yayıncılık, 2012.
• Bahadır, Abdülkerim, “Psikoterapi’de Yeni Bir Yaklaşım: Logoterapi ve Viktor Frankl.” Bursa: Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9 (9), (2000), 71.
• Bahadır, Abdülkerim, İnsanın Anlam Arayışı ve Din (Logoterapik Bir Araştırma). İstanbul: İnsan Yayınları, 2011.
• Barnes, Robert C, Logotherapy and the Human Spirit. Franklian Psychology: An Introduction to Logotherapy. In G. E. Rice (Edit.) Texas: Viktor Frankl Institute of Logotherapy. 2005.
• Barnes, Robert C. “Finding Meaning In Unavoidable Suffering”, Franklian Psychology: An Introduction To Logotherapy, Edit., George E. Rice. Viktor Frankl Institute of Logotherapy. 1994.
• Barnes, Robert C. Finding Meaning in Suffering a Personal Account. The International Forum for Logotherapy, 12 (2), (1989), 82-88.
• Budak, Selçuk, Psikoloji Sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları, 2009.
• Crumbaugh, James C.Frankl’s Logotherapy: A New Orientation in Counseling. Journal of Religion and Health, 10(4), (1971), 373-386.
• Cüceloğlu, Doğan İyi Düşün Doğru Karar Ver. İstanbul: Sistem Yayınları, 1997.
• Çelik, Gizem Logoterapi: Temel Bileşenleri ve Terapi Teknikleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 28(2), (2017a), 70-97.
• Çelik Gizem Varoluş Felsefeleri, Varoluşçu Terapi ve Sosyal Hizmet. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 19(3), (2017b), 417-439.
• Dökmen, Üstün. Yarına Kim Kalacak, Evrenle Uyuşma Sürecinde Var Olmak, Gelişmek, Uzlaşmak, İstanbul: Sistem Yayınları, 2000
• Eucken, Rudolf, Yaşamın Anlamı ve Değeri. (A. Karasulu, Çev.), İstanbul: İzdüşüm Yayınları, 2000.
• Erikson, Erik Homburger, Childhood and Society, New York: Norton Company, 1963.
• Erikson, Erik Homburger, Identity: Youth and Crisis, New York: W.W. Norton&Company,Inc., 1968.
• Erikson, Erik Homburger, The Life Cycle Completed: A Review, New York: Norton Company, 1982.
• Erikson, Erik Homburger, İnsanın Sekiz Çağı (Çevirenler: T.B. Üstün vd.). Ankara: Birey ve Toplum Yayıncılık, 1984.
• Fabry, Joseph , “The Frontiers of Logotherapy”, Edit. G. E. Rice, Franklian Psychology: An Introduction to Logotherapy (2005), Viktor Frankl Institute of Logotherapy: (1982) 116- 122.
• Feist Jess and Feist Gregory J. Theories of Personality. United, States of America: McGraw− Hill Companies.2008.
• Frankl, Viktor Emil, “Psycho-Therapy and Existentialism- Selected Paperson Logoteherapy”, Haz. Sayar, K. (2001), Ruh Hastalığını Anlamak, 2. Baskı, İstanbul: Kaknüs Yayınları, 1959.
• Frankl, Viktor Emil, What is Meant by Meaning? Journal of Existentialism, 7(25), (1966) 21- 28.
• Frankl, V. E., “Psychiatry and Man’s Quest for Meaning” , Edit. James C. Crumbaugh, Hans O. Gerz, and Leonard T. Maholick, Psychotherapy and Existentialism. Selected Papers on Logotherapy, New York: Simon & Schuster, 1967a.
• Frankl, Viktor Emil, Dynamics and Values. Psychotherapy and Existentialism. Selected Papers on Logotherapy. In J.C. Crumbaugh, Hans. O. Gerz, ve Leonard. T. Maholick (Edit.). New York: Simon & Schuster, 1967b.
• Frankl, Viktor Emil, “Logotherapy and Existence”, Edit. C. Crumbaugh, Hans O. Gerz, and Leonard T. Maholick, Psychotherapy and Existentialism. Selected Papers on Logotherapy, New York: Simon & Schuster, (1967c) 53-58.
• Frankl, Viktor Emil, The Will to Meaning Foundations and Applications of Logotherapy. New York: A Meridian Book, (1988).
• Frankl, Viktor Emil, Duyulmayan Anlam Çığlığı: Psikoterapi ve Hümanizm, Ankara: Öteki Yayınevi, 1994.
• Frankl, Viktor Emil, The Future of Franklian Psychology. Franklian Psychology: An Introduction to Logotherapy. In G. E. Rice (Edit.) s. 60-65. Texas: Viktor Frankl Institute of Logotherapy, 2005.
• Frankl, Viktor Emil, İnsanın Anlam Arayışı. Selçuk Budak (Çev.) İstanbul: Okuyan Us Yayınları, 2014.
• Frankl, Viktor Emil, Hayatın Anlamı ve Psikoterapi, (V. Atayman, Çev. S. Köseoğlu Ed.), İstanbul: Say Yayınları, 2016.
• Frankl, Viktor Emil, Anlam İstenci: Logoterapinin Temelleri ve Logoterapi Uygulamaları. İstanbul: Öteki Yayınları, 2018a.
• Frankl, Viktor Emil, Yaşamak için bir nedeni olan (S. Tuncay, Çev.)., İstanbul: Totem Yayınları, 2018b.
• Fordham, Frieda, Jung Psikolojisinin Ana Hatları (5.Bsk.), (Çev. Yalçıner, A.). İstanbul: Say Yayınları, 2001.
• Fromm, Erich, Sevme Sanatı. (Çev. Işıtan Gündüz). İstanbul: Say Yayınları, 1985.
• Fromm, Erich, Özgürlükten Kaçış. (Çev. Yeğin, S.). İstanbul: Panel Yayınları, 1996.
• Fromm, Erich, Sahip Olmak ya da Olmak. (Çev. Arıtan, A.). İstanbul: Arıtan Yayıncılık, 2003.
• Fromm, Erich, The Sane Society. London and New York: Routledge Classics, 2008.
• Fromm, Erich, Sahip Olmak Ya da Olmak. (Çev. Arıtan, A.). İstanbul: Say Yayınları. 2015.
• Graber, Ann V., Viktor Frankl’s Logotherapy: Method of Choice in Ecumenical Pastoral Psychology. USA: Wyndham Hall Press, 2004.
• Geçtan, Engin, Psikanaliz ve Sonrası (6. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi, 1995.
• Göka, Erol, Hayatın Anlamı Var Mı? İstanbul: Timaş Yayınları, 2014.
• Gürses, İbrahim. Yükleme teorisi ve din ilişkisi üzerine bir değerlendirme. Bursa: Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17 (2). (2008) 359–377.
• İnanç, Banu Yazgan ve Yerlikaya, Esef Ercüment, Kişilik Kuramları. Ankara: Pegem Akademi, 2012.
• Julom, Angelina M. ve Guzmán, R.D. The Effectiveness of Logotherapy Program in Alleviating the Sense of Meaninglessness of Paralyzed In-patients. International Journal of Psychology & Psychological Therapy, 13(3), (2013) 357-371.
• Jung, Carl Gustav, Keşfedilmemiş Benlik (Çev.: Barış İlhan–Canan Ener Sılay), İstanbul: İlhan Yayınevi, (1999).
• Jung, Carl Gustav, Anılar, Düşler, Düşünceler (5. Baskı). (Çev. Kantemir, İ.). İstanbul: Can Yayınları, 2001.
• Jung, Carl Gustav, Dört Arketip. (Çev. Yılmazer, Z. A.). İstanbul: Metis Yayınları, 2005.
• Jung, Carl Gustav, Kişiliğin Gelişimi. (2. Baskı). (Çev. Olgaç, D.). İstanbul: Pinhan Yayınları, 2015. Karahan, T. Fikret ve Mehmet E. Sardoğan Psikolojik Danışma ve Psikoterapide Kuramlar, Samsun: Deniz Kültür Yayınları, 2004.
• Konvisser, Zieva L. D. .Finding Meaning and Growth in the Aftermath of Suffering: İsraeli Civilian Survivors o Suicide Bombings and Other Attacks. Doctoral dissertation.Fielding Graduate University, (2006)
• Kuzgun, Yıldız, Ana Baba Tutumlarının Bireyin Kendini Gerçekleştirme Düzeyine Etkisi. Hacettepe Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5 (1), (1973) 57-70.
• Kuzgun, Yıldız, Kendini Gerçekleştirme. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü Dergisi. (10), (1982) 162-172.
• Marshall, Maria, Life with Meaning: Guide to the Fundamental Principles of Viktor E. Frankl’s Logotherapys, (2009).
• Maslow, Abraham Harold, Motivation And Personality. New York: Harper & Row, Publishers. 1954.
• Maslow Abraham Harold, Motivation and Personality. New York: Harper&Row, Publishers, 1970.
• Maslow, Abraham Harold, İnsan Olmanın Psikolojisi. (Çev. Gündüz, O.). İstanbul: Kuraldışı Yayıncılık, 2001.
• May, Rollo. Kendini Arayan İnsan. ed. Kerem Işık. İstanbul: Okuyan Us Yayınları, 2013.
• McAdams, Dan P. Meaning and Personality. The Human Quest for Meaning: Theories, Research and Applications. In P.T.P. Wong (Edit.). (2. baskı), New York: NY: Taylor & Francis Group, 2012.
• Mehmet Görmez-Mehmet Emin Özafşar-İsmail Hakkı Ünal-Yavuz Ünal-Bünyamin Erul-vdğ. (Akademik Heyet), Hadislerle İslam, İzmir: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2019.
• Okan, Nesrullah & Ekşi, Halil Logoterapi ve Maneviyat İlişkisi. Editör: Ekşi, H. Psikoterapi ve Psikolojik Danışmada Maneviyat Kuramlar ve Uygulamalar (163-189). İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2017.
• Özdoğan, Mücahit. Hayatın anlamı ve din ilişkisine dair kanıksanmış bazı görüşlerin eleştirisi. Kaygı. Bursa: Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 19 (2), (2020) 724-752.
• Rice, G. E. Franklian Psychology: An Introduction to Logotherapy. Texas: Viktor Frankl Institute of Logotherapy, 2005.
• Rogers, Carl Ransom, Client-Centered Therapy: Its Current Practice, Implications and Theory. Boston: Houghton Mifflin, (1951) 487.
• Rogers, Carl Ransom, On Becoming A Person. Boston: Houghton Mifflin Co. 1961.
• Rogers, Carl Ransom, Kişi Olmaya Dair. (Çev. Babacan, A.) İstanbul: Okuyan Us Yayınları, 2011.
• Sayar, Kemal, Ruh Hali (Bireysel Mutluluk-Sosyal Mutluluk), İstanbul: Timaş Yayınları, 2009.
• Thompson, Geoff, A Meaning-Centered Therapy for Addictions. Int J Ment Health Addiction(10), (2012) 428–440.
• Weisskopf-Joelson, E. “The Place of Logotherapy in the World Today”, Franklian Psychology: An Introduction to Logotherapy, Edit. George E. Rice (2005), Viktor Frankl Institute of Logotherapy, (1980) 124-129.
• Wong, Paul T. P., Toward a Dual-Systems Model of What Makes Life Worth Living. The Human Quest for Meaning: Theories, Research and Applications. In P.T.P. Wong (Edit.). (2. baskı), s. 1-22. New York: NY: Taylor & Francis Group, 2012.
• Wong, Paul T. P., Personal Meaning and Successful Aging. Canadian Psychology/ Psychologie Canadienne, 30 (3), (1989) 516-525.
• Wong, Paul T. P., Meaning Centered Counseling: A Cognitive Behavioral Approach to Logotherapy. The International Forum for Logotherapy, (1997) 85-94.
• Yalom, Irvin.Varoluşçu Psikoterapi, (Çev. Z.İ. Babayiğit), İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2001.
• Zaiser, Reinhard, Working on the Noetic Dimension of Man: Philosophical Practice, Logotherapy, and Existential Analysis. Philosophical Practice, 1 (2), (2005) 83-88.
• https://www.trt1.com.tr/arsiv/yunus-emre 15.08.2024 tarihinde erişim sağlanmıştır