Diplomasi Pratiğinde Çevirmenin Rolü: Emekli Büyükelçi Şakir Fakılı ile Bir Söyleşi

Öz

Bu söyleşide emekli diplomat Şakir Fakılı ile diplomatik çeviri ve sözlü çevirinin diplomasi pratiğindeki rolü ve özellikleri ele alınmaktadır. Söyleşi, diplomatik ortamlarda çevirmenlerin yalnızca dilsel yeterlilikle değil, aynı zamanda diplomatik protokol, müzakere kültürü ve bağlamsal farkındalıkla donanmış olmalarının önemini tartışmaktadır. Fakılı’ya göre çevirmen, müzakere sürecinde taraflar arasında güvene dayalı bir iletişim köprüsü oluşturmakta; ses tonu, tavır, tarafsızlık ve bağlama hâkimiyet gibi unsurlar iletişimin sağlıklı yürütülmesinde belirleyici rol oynamaktadır. Görüşmede ayrıca diplomatik müzakerelerde anlamın incelikleri, yapıcı muğlaklık, kültürel farklılıklar ve mizahın çeviri yoluyla aktarılmasındaki güçlükler ele alınmaktadır. Çevirmenin ön hazırlık yapması, konuşmanın bağlamını ve konuşmacının niyetini kavraması gibi unsurların olası anlam kaymalarını önlemedeki rolü vurgulanmaktadır. Bunun yanında edebiyat çevirisinin kültürel diplomasi ve yumuşak güç bağlamındaki işlevi tartışılmakta; bir ülkenin kültürel temsili açısından çeviri kalitesinin önemi değerlendirilmektedir. Söyleşinin son bölümünde ise yapay zekâ çağında diplomatik çevirmenliğin geleceği ele alınmakta ve diplomatik sezgi, kültürel farkındalık ve bağlamsal yorumlama gibi insanî yetilerin bu alanda önemini koruyacağı ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Diplomasi
• Sözlü Çeviri
• Diplomasi Çevirisi
• Diplomat
• Çevirmen

Teşekkür

Bu söyleşinin gerçekleşmesine katkılarından dolayı Prof. Dr. Nihal Yetkin Karakoç’a teşekkür ederiz.

The Role of the Interpreter in Diplomatic Practice: A Conversation with Ambassador Şakir Fakılı (Ret.)

Öz

This interview examines the role and characteristics of diplomatic translation and interpreting in the practice of diplomacy through a conversation with former diplomat Şakir Fakılı. The interview discusses the importance of interpreters in diplomatic settings being equipped not only with linguistic proficiency but also with knowledge of diplomatic protocol, negotiation culture, and contextual awareness. According to Fakılı, the interpreter functions as a bridge of trust between parties during negotiations; factors such as tone of voice, demeanor, neutrality, and command of context play a decisive role in ensuring effective communication. The conversation also addresses the subtleties of meaning in diplomatic negotiations, the use of constructive ambiguity, cultural differences, and the difficulties involved in conveying humor through interpretation. Particular emphasis is placed on the importance of preparation, including the interpreter’s ability to understand the context of the speech and the speaker’s intentions in order to prevent potential shifts in meaning. In addition, the interview discusses the role of literary translation within the framework of cultural diplomacy and soft power, evaluating the significance of translation quality for the cultural representation of a country. In the final part of the interview, the future of diplomatic interpreting in the age of artificial intelligence is considered, arguing that human capacities such as diplomatic intuition, cultural awareness, and contextual interpretation will remain essential in this field.

Anahtar Kelimeler

• Diplomacy
• Interpreting
• Diplomatic Interpreting
• Diplomat
• Interpreter

Teşekkür

We would like to thank Prof. Dr. Nihal Yetkin Karakoç for her contributions to making this interview possible.

Kaynakça

1. Şakir Fakılı (d.1953, Gaziantep) Mülkiye 1976 mezunudur. Batum (1992-1993) ve Nürnberg (1995-1999)
2. Başkonsolosu, Kuveyt (2004-2009), Lefkoşa (2009-2010) ve Budapeşte (2013-2017) Büyükelçisi, merkezde
3. Konsolosluk Genel Müdürü(2010-2013) gibi görevlerde bulunmuştur. 2018 yılında emekli olmuş ve mesleki
4. anılarından oluşan Bir Büyükelçinin Gözünden isimli kitabını kaleme almıştır.