YAPAY ZEKÂ VE GAZETECİLİKTE VERİMLİLİĞİN İNCELENMESİ

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 2 , 1346 - 1358 , 01.04.2026

Taylan Maral

https://doi.org/10.7456/tojdac.1858424

https://izlik.org/JA28YZ46PY

Öz

Bu çalışmada, yapay zekâ, gazetecilik ve iletişimdeki dijital dönüşümün verimliliğe etkilerini incelemek ve bu alanlardaki yenilikler ve değişimleri ele almak amaçlanmıştır. Yapay zekâ uygulamalarının gazetecilikteki verimliliğinin incelenmesinde, haber ve medya ortamları açısından içerik analizi yöntemi ve insan performans teknolojisi yönteminden faydalanılmıştır. Örneklem olarak yapay zekâ uygulamalarını haber üretim süreçlerinde kullanan medya grupları ve araştırma raporları verileri incelenmiştir. Çalışmada değerlendirilen raporlar, yapay zekâ ve otomasyonun toplum, işgücü piyasası ve medya sektörü üzerindeki etkilerini değerlendirirken, bu teknolojilerin verimlilik üzerindeki etkilerini de vurgulamaktadır. İnsanların yapay zekâya genel olarak olumlu bakış açısına sahip olduğu görülmekle birlikte sağlık, eğitim ve ulaşım gibi alanlarda beklenen kolaylıkların yanı sıra işgücü verimliliği üzerinde olumlu etkileri bulunacağı konusunda hemfikir oldukları görülmüştür. İşlerin otomatikleştirilmesinin işsizlik riski yaratabileceği düşünüldüğünde, yapay zekânın işgücü piyasası üzerindeki potansiyel etkileri konusunda endişeler de bulunmaktadır. Medya ve gazetecilik sektöründe, yapay zekâ kullanımının verimliliği artırabileceği ve haber üretimi, dağıtımı ve doğrulanması gibi süreçlerde önemli değişiklikler getirebileceği görülmektedir. Yapay zekâ ve kullanıldığı alanlara yönelik birçok çalışma literatürde bulunmaktadır. Bu çalışma dijital dönüşümde gazetecilik uygulamalarının yapay zekâ ekseninde ne denli verimli olduğu yönünde yapılan uluslararası araştırma raporlarının derlenmesi ve karşılaştırılmasıyla hazırlanmıştır. Bu amaçla performans verimliliği de dikkate alındığında literatüre katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Yapay Zekâ , Gazetecilik , İletişim , Verimlilik , Dijitalleşme.

EXAMINING ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND PRODUCTIVITY IN JOURNALISM

https://izlik.org/JA28YZ46PY

Öz

This study examines the impact of digital transformation, particularly artificial intelligence, on productivity in journalism and communication. It explores innovations and changes brought by this transformation, using content analysis and human performance technology methods to evaluate AI applications in news and media environments. Newspapers utilizing AI in news production were selected as the sample. The study reviews reports on AI's effects on society, the labor market, and the media, highlighting its potential to enhance productivity and efficiency in journalism, from news production to distribution and verification, while addressing ethical concerns. Although AI is viewed positively for its contributions to productivity and advancements in sectors like health, education, and transportation, concerns about job automation and unemployment persist. By compiling and comparing international research reports, this study aims to contribute to the literature by evaluating the performance efficiency of journalism practices in the context of digital transformation driven by AI.

Anahtar Kelimeler

Artificial Intelligence , Journalism , Communication , Productivity , Digitalization.

Kaynakça

• Acemoğlu, D., & Johnson, S. (2023). İktidar ve Teknoloji Bin Yıllık Mücadele. İstanbul: Doğan Kitap.
• Alim, A. N. (2023). Ft.com. Daily Mirror Publisher Explores Using ChatGPT to Help Write Local News. 11 Ekim 2024 tarihinde https://www.ft.com/content/4fae2380-d7a7-410c-9eed-91fd1411f977 adresinden erişildi.
• Anderson, J., & Rinie, L. (2018, Ekim 10). Pewresearch.org. Improvements Ahead: How Humans and AI Might Evolve Together in the Next Decade. 9 Eylül 2024 tarihinde https://www.pewresearch.org/internet/2018/12/10/improvements-ahead-how-humans-and-ai-might-evolve-together-in-the-next-decade/ adresinden erişildi.
• Andreassen, A. M. (2021). Europeanjournalist.org. How to build trust and engage audiences? Our takeaways from journalism experts. 1 Ekim 2024 tarihinde https://europeanjournalists.org/blog/2021/03/30/how-to-build-trust-and-engage-audiences-our-takeaways-from-journalism-experts/ adresinden erişildi.
• Axelspringer.com. (2024). About. 25 Eylül 2024 tarihinde https://www.axelspringer.com/en/ adresinden erişildi.
• Barret, J., Cohen, N., & Pavlova, Y. (2023). Reuters.com. Powering Trusted News With AI: Navigating the Present and Shaping the Future. 21 Ekim 2024 tarihinde https://storage.pardot.com/375012/16935635336u8jNzbL/Reuters_Report___Powering_trusted_news_with_AI.pdf adresinden erişildi.
• Beckett, C., & Yaseen, M. (2023). Journalism.info. How newsrooms around the world use AI: a JournalismAI 2023 global survey. 19 Eylül 2024 tarihinde https://www.journalismai.info/blog/the-great-audience-experiment-a-research-synthesis-and-agenda-y68bj-f7wkk adresinden erişildi.
• Brennen, J. S., Howard, P. N., & Nielsen, R. K. (2018). An Industry-Led Debate: How UK Media Cover Artificial Intelligence. Reuters Institute for the Study of Journalism.
• Cheung, P. (2021). Knightfoundation.org. AI for Local News: Advancing Business Sustainability in Newsrooms. 20 Ekim 2024 tarihinde https://knightfoundation.org/articles/ai-for-local-news-advancing-business-sustainability-in-newsrooms/ adresinden erişildi.
• Chua, R. (2018). Reuters.com. The cybernetic newsroom: horses and cars. 1 Eylül 2024 tarihinde https://www.reuters.com/article/rpb-cyber/the-cybernetic-newsroom-horses-and-cars-idUSKCN1GO0Z0/ adresinden erişildi.
• Economist.com. (2023). Artificial Intelligence is Remixing Journalism Into A “Soup” Of Language. 7 Ekim 2024 tarihinde adresinden erişildi.
• Frey, C. B., & Osborne, M. A. (2017). The Future of Employment: How Susceptıble Are Jobs To Computerısatıon? Technological Forecasting and Social Change, 114, 254-280.
• Georgieff, A., & Milanez, A. (2021). Oecd.org. What happened to jobs at high risk of automation? 25 Eylül 2024 tarihinde https://www.oecd-ilibrary.org/deliver/10bc97f4-en.pdf?itemId=%2Fcontent%2Fpaper%2F10bc97f4 -en&mimeType=pdf adresinden erişildi.
• Gibson, J. J. (1977). Perceiving, acting, and knowing: Toward an ecological psychology. R. Shaw & J. Bransford (Ed.) The Theory of Affordances içinde (ss. 67-82). London: Routledge.
• Graefe, A. (2016). Cjr.org. Guide to Automated Journalism. 11 Ekim 2024 tarihinde https://www.cjr.org/tow_center_reports/guide_to_automated_journalism.php adresinden erişildi.
• Gunkel, D. J. (2020). An Introduction to Communication And Artificial Intelligence. Polity Press.
• Gutierrez Lopez, M., Porlezza, C., Cooper, G., Marki, S., MacFarlane, A., & Missaoui, S. (2022). A Question Of Design: Strategies For Embedding AI-Driven Tools Into Journalistic Work Routines. Digital Journalism, 11(3), 484-503.
• Jang, S. H., Jung, K. E., & Yi, Y. J. (2023). The Power of Fake News: Big Data Analysis of Discourse About COVID-19 Related Fake News in South Korea. International Journal of Communication, 17, 5527-5553.
• Kurzweil, R. (2005). The Singularity Is Near: When Humans Transcend Biology. Penguin.
• Reachplc.com. (2024). About. 8 Eylül 2024 tarihinde https://www.reachplc.com/about-us/at-a-glance adresinden erişildi.
• Schumpeter, J. A. (2008). Capitalism, Socialism and Democracy. London: Routledge.
• Siebel, T. M. (2020). Dijital Dönüşüm Kitlesel Yokoluş Çağında Hayatta Kalmak ve Başarılı Olmak (B. Bayındır, D. Yengin, & T. Bayrak, Çev.). Paloma.
• Socher, R. (2018). Fortuna.com. Commentary: Fear of an AI Apocalypse Is Distracting Us from the Real Task at Hand. Fortuna. http://fortuna.com/2018/01/22/artificial-intelligence-apocalypse-fear/
• Solow, R. M. (1987). We’d Better Watch Out. New York Times.
• Stahl, B. C. (2021). In Artificial intelligence for a better future: An Ecosystem Perspective on the Ethics of AI and Emerging Digital Technologies. Springer.
• Tiwari, R. (2023). The Impact of AI and Machine Learning on Job Displacement and Employment Opportunities. International Journal of Scientific Research in Engineering and Management, 7(1), 1-8.
• Tobitt, C. (2023). Pressgazette.co.uk. Reach to make 200 redundancies as business hit by ‘double whammy’. 17 Ekim 2024 tarihinde https://pressgazette.co.uk/publishers/nationals/reach-to-make-200-redundancies/ adresinden erişildi.
• UNESCO. (2023). A Handbook for Journalism Educators Reporting on Artificial Intelligence.
• Wan-ifra.org. (2024). World Press Trends Outlook 2023-2024. 28 Ağustos 2024 tarihinde https://wan-ifra.org/2024/01/new-world-press-trends-report-showcases-publishers-positive-outlook-amid-uncertainty/ adresinden erişildi.
• Wiener, N. (1949). Libraries.mit.edu. The Machine Age - Version 3. Unpublished Paper. 3 Eylül 2024 tarihinde https://libraries.mit.edu/app/dissemination/DIPonline/MC0022/MC0022_MachineAgeV3_1949.pdf adresinden erişildi.
• Williams, C. (2021). Economist.com. A Bright Future for the World of Work. 11 Ağustos 2024 tarihinde https://www.economist.com adresinden erişildi.
• Yerushalmy, J. (2023). Theguardian.com. German publisher Axel Springer Says Journalists Could be Replaced by AI. 15 Eylül 2024 tarihinde https://www.theguardian.com adresinden erişildi.