Araştırma Makalesi

Gastronomide Sürdürülebilirlik Kapsamında Limon Kabuğunun Yaratıcı Kullanımı

Cilt: 12 Sayı: 1 17 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Gastronomide Sürdürülebilirlik Kapsamında Limon Kabuğunun Yaratıcı Kullanımı

Öz

Limon Türk mutfağında sıklıkla tüketilen ve tüketilme oranıyla eş değer şekilde atığı oluşan bir meyvedir. Limon kabukları genellikle atık olarak görülse de fenolik madde ve besin içeriği açısından oldukça zengindir. Bu çalışmada limon kabuklarının gastronomik olarak değerlendirilerek sürdürülebilir hale getirilmesi amaçlanmıştır. Limon kabukları salamura yöntemi ile yenilebilir hale getirilmiş ve iki farklı dolma yapımında kullanılmıştır. Hazırlanan dolmaların duyusal analizi 12 eğitimli panelist tarafından gerçekleştirilmiştir. Duyusal analizde, görünüş, doku, aroma, lezzet/tat, ağızda bıraktığı his ve genel izlenime dair olmak üzere 13 parametre incelenmiştir. Duyusal analiz sonuçlarına göre çekicilik (4,41), genel beğeni (4,58), damak tadına uygunluk (4,66), yemek kültürüne uygunluk (4,58) ve alışkanlıklara uygunluk (4,33) kriterlerinde değerlendirilen örnekler arasında, iç pilav ile hazırlanan limon dolmasının balık ile hazırlanan limon dolmasına kıyasla daha yüksek ortalamalara sahip olduğu belirlenmiştir. Limon dolması örneklerinin duyusal kriterleri arasında sadece limon kabuğu sertliğinde istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (P<0,05). Çalışma, limon kabuklarının atık olmaktan çıkarılarak Türk mutfağına kazandırılabileceğini ve mutfaklarda sürdürülebilirliği destekleyebileceğini göstermektedir. Aynı zamanda söz konusu bu araştırma, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (UNSDG) 12.3 maddesinde belirtilen hedef doğrultusunda, 2030 yılına kadar perakende ve tüketici seviyesinde gıda israfının %50 oranında azaltılması amacına hizmet etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma için Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 03/04/2024 tarih ve GO 2024/253 sayılı “Etik Kurul Onayı” alınmıştır.

Kaynakça

  1. Akkoyunlu, Z. (2012). Türk mutfağından kaybolan Kerkük yemekleri. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 5(9), 326–343.
  2. Aleshaiwi, A. (2023). Household food waste in domestic gatherings–the negotiation between social and moral duties. British Food Journal, 125(9), 3272-3287.
  3. Balderas-Cejudo, A., Iruretagoyena, M., Alonso, L., Church, M., Izquierdo, L., Hill, I., & Larson, K. (2025). Gastronomy and Beyond: A collaborative Initiative for Rethinking Food’s Role in Society, Sustainability, and Territory.
  4. Baltacıoğlu, H., Baltacıoğlu, C., & Tangüler, H. (2019). Effect of waste fermented carrot powder addition on quality of biscuits. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 7(9), 1237-1244.
  5. Bozkurt, N. N., & Çetin, K. (2024). Türk Mutfağında Sürdürülebilirlik ve Sıfır Atık Kapsamında Limon Kabuğunun Değerlendirilmesi (An Analysis of Lemon Peel in Turkish Cuisine with Regard to Sustainability and Zero Waste). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 12(3), 2104-2122. https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1479.
  6. Caggia, C., Palmeri, R., Russo, N., Timpone, R., Randazzo, C. L., Todaro, A., & Barbagallo, S. (2020). Employ of citrus by-product as fat replacer ingredient for bakery confectionery products. Frontiers in nutrition, 7, 46.
  7. Cansev, Z., Sabuncu, M., Gülkun, G., Ateş, M., Cansev, A., & Şahan, Y. (2024). Enginar yan ürünleri ile zenginleştirilmiş bisküvilerin fizikokimyasal ve fonksiyonel özelliklerinin değerlendirilmesi. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi, (31), 1-11.
  8. Cardenas, M., Schivinski, B., & Brennan, L. (2024). Circular practices in the hospitality sector regarding food waste. Journal of Cleaner Production, 472, 143452.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gastronomi, Sürdürülebilir Turizm

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2024

Kabul Tarihi

21 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Erim, A. S., & Çetin, M. (2025). Gastronomide Sürdürülebilirlik Kapsamında Limon Kabuğunun Yaratıcı Kullanımı. Turizm Akademik Dergisi, 12(1), 71-86. https://izlik.org/JA47XC56JT
AMA
1.Erim AS, Çetin M. Gastronomide Sürdürülebilirlik Kapsamında Limon Kabuğunun Yaratıcı Kullanımı. Turizm Akademik Dergisi. 2025;12(1):71-86. https://izlik.org/JA47XC56JT
Chicago
Erim, Ali Sait, ve Merve Çetin. 2025. “Gastronomide Sürdürülebilirlik Kapsamında Limon Kabuğunun Yaratıcı Kullanımı”. Turizm Akademik Dergisi 12 (1): 71-86. https://izlik.org/JA47XC56JT.
EndNote
Erim AS, Çetin M (01 Haziran 2025) Gastronomide Sürdürülebilirlik Kapsamında Limon Kabuğunun Yaratıcı Kullanımı. Turizm Akademik Dergisi 12 1 71–86.
IEEE
[1]A. S. Erim ve M. Çetin, “Gastronomide Sürdürülebilirlik Kapsamında Limon Kabuğunun Yaratıcı Kullanımı”, Turizm Akademik Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 71–86, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47XC56JT
ISNAD
Erim, Ali Sait - Çetin, Merve. “Gastronomide Sürdürülebilirlik Kapsamında Limon Kabuğunun Yaratıcı Kullanımı”. Turizm Akademik Dergisi 12/1 (01 Haziran 2025): 71-86. https://izlik.org/JA47XC56JT.
JAMA
1.Erim AS, Çetin M. Gastronomide Sürdürülebilirlik Kapsamında Limon Kabuğunun Yaratıcı Kullanımı. Turizm Akademik Dergisi. 2025;12:71–86.
MLA
Erim, Ali Sait, ve Merve Çetin. “Gastronomide Sürdürülebilirlik Kapsamında Limon Kabuğunun Yaratıcı Kullanımı”. Turizm Akademik Dergisi, c. 12, sy 1, Haziran 2025, ss. 71-86, https://izlik.org/JA47XC56JT.
Vancouver
1.Ali Sait Erim, Merve Çetin. Gastronomide Sürdürülebilirlik Kapsamında Limon Kabuğunun Yaratıcı Kullanımı. Turizm Akademik Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2025;12(1):71-86. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47XC56JT