Gastronomi mirası coğrafi işaretli içeceklere turizm akademisyenlerinin bakış açısı

Türkiye'de Türk Patent Enstitüsü tarafından hayata geçirilen Coğrafi İşaret, belirli bir nitelik veya özellikle öne çıkan ürünleri kapsayan ve bu ürünleri bir yöre, bölge veya şehirle özdeşleştiren bir uygulamadır. Bu araştırma turizm alanlarındaki akademisyenlerin coğrafi işaretli içecekler hakkındaki bilgi düzeylerini ve tüketim durumlarını değerlendirmek amacıyla Karabük Üniversitesi Safranbolu Turizm Fakültesi'nde aktif olarak görev yapan akademisyen katılımcılarla gerçekleştirilmiştir. Akademisyenlerin belirlenmesinde kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Katılımcı grubundan (n:13) veri toplamak için derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Daha önce yapılan benzer çalışmalarda kullanılmış sorular derlenerek yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmış ve kullanılmıştır. Toplanan veriler betimsel analiz ile değerlendirilmiştir. Bulgulara göre coğrafi işaretli içeceklerin bilinirliği konusunda bölümler arasında farklılıklar tespit edilmiştir. Coğrafi işaretli içeceklerin bilinirliliğinin ve tüketim sıklığının Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümünde görev olan akademisyenlerde daha fazla olduğu görülmüştür. Bu akademisyenlerin uygulamalı ve teorik olarak bilgi sahibi oldukları ve kültür bazında da içeceklerin tarihi ile ilgili yorumlar yapabildikleri tespit edilmiştir. Katılımcıların çoğunluğu Coğrafi işaret kavramının destinasyonlara, ziyaret motivasyonlarına ve ürün farkındalığına olumlu katkı sağlayacağını belirtirken, bazı katılımcıların Türkiye’nin bu ürünleri pazarlama, dağıtım ve tutundurma konusunda başarılı olamadığını belirttikleri görülmüştür. Bu nedenle de bazı içecekleri kendilerinin de bilmediklerini düşündüklerini açıklamaları bu konuya daha fazla önem verilmesi gerektiği sonucunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca turizm alanında hizmet veren birimlere personel yetiştirilmesini sağlayan turizm bu eğitim alanlarında gastronomi alanındaki bilimi hakkındaki eğitimlerin geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

The Geographical Indication, implemented by the Turkish Patent Institute in Türkiye, is an application that covers products distinguished by specific qualities and associates these products with a particular region, area, or city. This research was conducted with academic participants actively working at Karabük University Safranbolu Faculty of Tourism to evaluate the knowledge levels and consumption of geographically indicated beverages among tourism academics. In selecting participants, the easily accessible sampling method was preferred. In-depth interviews were conducted to collect data from the participant group (n:13), using a semi-structured interview form prepared based on questions from similar previous studies. The collected data were evaluated through descriptive analysis. According to the findings, differences were identified between departments in terms of awareness of geographically indicated beverages. Academics in the Department of Gastronomy and Culinary Arts demonstrated higher awareness and consumption frequency. It was observed that these academics possess both practical and theoretical knowledge and can provide cultural and historical insights regarding these beverages. Most participants stated that the concept of geographical indication would positively contribute to destinations, visitor motivations, and product awareness. However, some noted that Türkiye has not been successful in marketing, distributing, and promoting these products, which led them to feel unaware of certain beverages. This highlights the need for greater emphasis on this topic. Furthermore, it was concluded that education in gastronomy within tourism programs, which train personnel for tourism service units, should be enhanced to better address gastronomy science.