ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN COVİD-19 SONRASI ÇEVRESEL FARKINDALIK VE ÇEVRESEL MOTİVASYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Covid-19 pandemisi sonrasında Sakarya’daki ortaokul öğrencilerinin çevresel farkındalık ve çevresel motivasyon düzeylerini cinsiyet ve sınıf düzeyi açısından incelemektir. İlişkisel tarama modelindeki bu çalışmanın katılımcıları, Sakarya ilinin üç ilçesindeki toplam sekiz farklı kamu okulundan kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla seçilen 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileridir. Veri toplama aracı olarak “Çevresel Farkındalık Ölçeği” ile “Çevresel Motivasyon Ölçeği” kullanılmıştır. Toplam 398 katılımcıdan yüz yüze toplanan verilere göre, öğrencilerin çevresel farkındalık ve çevresel motivasyon düzeylerinin tüm alt boyutlar dâhil olmak üzere görece yüksek ve olumlu olduğu anlaşılmıştır. Çevresel farkındalık için cinsiyet açısından üç alt boyutta, sınıf düzeyi açısından ise ölçeğin tüm alt boyutlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Çevresel motivasyon için cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenleri açısından ilgili ölçeğin birer alt boyutunda anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca öğrencilerin çevresel farkındalık ve çevresel motivasyon düzeyleri ile bazı alt boyutlar arasında pozitif ve düşük düzeyde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Çalışmanın son bölümünde bulgulara ilişkin çeşitli önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çevresel farkındalık
• Covid-19
• çevresel motivasyon
• ortaokul öğrencileri

EXAMINATION OF SECONDARY SCHOOL STUDENTS’ ENVIRONMENTAL AWARENESS AND ENVIRONMENTAL MOTIVATION LEVELS AFTER COVID-19

Öz

The aim of this study is to examine the environmental awareness and environmental motivation levels of secondary school students in Sakarya in terms of gender and grade level after the COVID-19 pandemic. Participants in this correlational survey were 5th, 6th, 7th, and 8th graders from eight public schools in three Sakarya districts, selected via convenience sampling. The “Environmental Awareness Scale” and “Environmental Motivation Scale” were used for data collection. Based on face-to-face data from 398 participants, findings showed generally high and positive environmental awareness and motivation levels across all sub-dimensions. Significant differences in environmental awareness were found in three sub-dimensions based on gender and in all sub-dimensions based on grade level. For environmental motivation, significant differences were found in one sub-dimension of the related scale in terms of gender and grade level variables. In the study, positive and low-level significant relationships were found between environmental awareness and environmental motivation levels of students and some sub-dimensions. In the last part of the study, various suggestions pertinent to the findings are given.

Anahtar Kelimeler

• Environmental awareness
• COVID-19
• environmental motivation
• secondary school students

Kaynakça

1. Abbas, M. Y., & Singh, R. (2014). A survey of environmental awareness, attitude, and participation amongst university students: A case study. International Journal of Science and Research, 3(5), 1755–1760.
2. Akbaba, S. (2006). Eğitimde motivasyon. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (13), 343–361.
3. Akçay, S., & Pekel, F. O. (2017). Öğretmen adaylarının çevre bilinci ve çevresel duyarlılıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 16(3), 1174–1184. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330249
4. Assis, N., Reysen, S., & Katzarska-Miller, I. (2017). Being global is being green: Associations between global citizenship identification and measures of environmental motivations and attitudes. International Journal of Energy Policy and Management, 2(3), 13–19.
5. Atasoy, E., & Ertürk, H. (2008). İlköğretim öğrencilerinin çevresel tutum ve çevre bilgisi üzerine bir alan araştırması. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 105–122.
6. Aydın, F., & Çepni, O. (2012). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin çevreye yönelik tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi (Karabük ili örneği). Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (18), 189–207.
7. Aydoğdu, M., & Gezer, K. (2009). Çevre bilimi (4. Baskı). Anı Yayıncılık.
8. Başal, H. A. (2015). Okul öncesi ve ilkokul çocukları için uygulamalı çevre eğitimi (2. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.

9. Baydar, V., Ersoy, A. F., & Ongun, H. (2022). Üniversite öğrencilerinin çevresel farkındalık düzeylerinin bazı sosyodemografik değişkenlere ve algılanan yetiştirme stillerine göre incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 26(1), 165–182.
10. Boeve-de Pauw, J., & Van Petegem, P. (2017). Because my friends insist or because it makes sense? Adolescents’ motivation towards the environment. Sustainability, 9(750), 1–13. https://doi.org/10.3390/su9050750
11. Bostancıoğlu, D., Saraçoğlu, G. V., & Öztürk, M. (2017). Öğrencilerin çevre farkındalık ve tutum düzeyleri ve bunları etkileyen faktörlerin araştırılması. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (60), 266–278.
12. Calitz, A., Cullen, M., & Odendaal, F. (2020). Creating environmental awareness using an eco-feedback application at a higher education institution. Southern African Journal of Environmental Education, 36, 17–34.
13. Cicek-Senturk, O., & Selvi, M. (2019). The development of environmental motivation scale at secondary schools and analysis of different variables of students’ motivation towards environment. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 14(4), 218–236.
14. Cirit-Gül, A., Tağrikulu, P., Çobanoğlu, İ. H., & Çobanoğlu, E. O. (2022). Evaluation of prospective teachers’ attitudes towards sustainable environmental education. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 645–670.