ÖĞRETMENLERİN YABANCILAŞMA ALGILARINA İLİŞKİN BİR META ANALİZ

Öz

Bu çalışmada; meta analiz yoluyla, cinsiyet ve medeni durum değişkenlerinin öğretmenlerin yabancılaşma algılarına etkisi incelenmiştir. Tarama stratejisi doğrultusunda cinsiyet değişkenini içeren 27; medeni durum değişkenini içeren 20 çalışma analize dâhil edilmiştir. Çalışmada okul kademesi moderatör değişken olarak kullanılmış ve tüm analizlerde rastgele etkiler modeli esas alınmıştır. Analizler doğrultusunda, anlamsızlık ve yalıtılmışlık boyutlarında erkek öğretmenlerin yabancılaşma algılarının kadın öğretmenlerden daha yüksek olduğu, bununla birlikte yalıtılmışlık boyutunda bekâr öğretmenlerin yabancılaşma algılarının evli öğretmenlerden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Moderatör değişkenlerle ilgili sonuçlar incelendiğinde ise Güçsüzlük ve Okula Yabancılaşma boyutlarında ilkokulda görev yapan erkek öğretmenlerin yabancılaşma algılarının kadın öğretmenlerden daha yüksek olduğu ve yine Okula Yabancılaşma boyutunda ilkokullarda görev yapan bekâr öğretmenlerin yabancılaşma algılarının evli öğretmenlerden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda öğretmenlerin yabancılaşma algılarının önüne geçilmesi, okul dinamiklerinin sürekli kontrolü ve sağlıklı işleyişini sağlamak amacıyla bakanlığa bağlı taşra teşkilatında bir mesleki rehberlik birimi oluşturulması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Okul
• Öğretmen
• Yabancılaşma
• Meta Analiz

A META-ANALYSIS OF TEACHERS' PERCEPTIONS OF ALIENATION INTRODUCTION

Öz

In this study; Through meta-analysis, the effects of gender and marital status variables on teachers' perceptions of alienation were examined. In line with the screening strategy, 27 cases containing the gender variable; 20 studies including the marital status variable were included in the analysis. In the study, school grade was used as a moderator variable and all analyzes were based on the random effects model. In line with the analyses, it was concluded that the alienation perceptions of male teachers were higher than female teachers in the meaninglessness and isolation dimensions, and that the alienation perceptions of single teachers were higher than married teachers in the isolation dimension. When the results regarding the moderator variables were examined, it was concluded that the alienation perceptions of male teachers working in primary schools were higher than female teachers in the Powerlessness and Alienation to School dimensions, and that the alienation perceptions of single teachers working in primary schools were higher than married teachers in the Alienation to School dimension. In line with these results, it has been suggested that a vocational guidance unit be established in the provincial organization affiliated with the ministry in order to prevent teachers' perceptions of alienation and to ensure the continuous control and healthy functioning of school dynamics.

Anahtar Kelimeler

• School
• Teacher
• Alienation
• Meta Analysis

Kaynakça

1. Ak, K. (2019). Okul iklimi ile öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişki. Yüksek Lisans. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
2. Akbaba, S. (2006).“Eğitimde Motivasyon”. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13, 343-361. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunikkefd/issue/2774/37170
3. Akgün, E. (1999). Örgütlerde Çatışma ve Yabancılaşma Sorunlarının Yönetiminde Etkili Bir Araç Olarak Yönetime Katılma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Akpolat, T., Oğuz, E., (2015). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinde örgütsel sinizmin işe yabancılaşma düzeyine etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3).
5. Aydın, İ. P. (2002). İş Yaşamında Stres. Pegem A Yayıncılık. doi.org/10.17860/efd.81842
6. Başaran, İ. E., (2008). Örgütsel Davranış İnsanın Üretim Gücü. Ankara: Ekinoks Yayınları.
7. Borenstein, M., Hedges, L. V., Higgins, J.P., ve Rothstein, H. R. (2013). Meta-analize giriş, (Trans. S. Dinçer). Anı Yayıncılık.
8. Büyükyılmaz, O. (2007). İşletmelerde yabancılaşmanın sosyolojik psikolojik etkileri ve türkiye taş kömürü kurumunda bir uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Karaelmas Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü.

9. Celep, B. (2008). İlköğretim okulu öğretmenlerinin işe yabancılaşması (Kocaeli ili örneği) (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
10. Coşturoğlu, M. (1999). Sosyal şizofreni ve yaratıcı düşünce üzerindeki baskısı. Güldikeni Yayınları. Çağlayan, A. (2015). İmam hatip ortaokullarında görevli öğretmenlerin işe yabancılaşmasına ilişkin algıları. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Zirve Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.