DEPREM KONUSU ÜZERİNE HAZIRLANAN EĞİTİCİ ÇİZGİ ROMANLARA YÖNELİK ÖĞRENCİ GÖRÜŞLERİ

Öz

Doğal afetler, geçmişten günümüze kadar süre gelen ve toplumun her kesimini doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen önemli bir olaydır. Doğal afetlerden en yıkıcı olanı ise depremdir. Nitekim depremlerde birçok can ve mal kaybı yaşanmaktadır. Bu nedenle çalışmada, doğal afetler -özellikle de büyük yıkımlara yol açan depremler- konusunda çocukları bilgilendirmek, bilinçlendirmek ve geleceğe hazırlamak amacıyla eğlendirici ve eğitici bir işleve sahip olan çizgi romanlardan faydalanılmıştır. Çizgi romanların, eğlenceli ve ilgi çekici özelliğinden dolayı öğrencileri sürece aktif olarak dâhil etmekte olan ve dolayısıyla kalıcı öğrenmelere katkı sağlayan bir öğretim aracı olduğu söylenebilir. Bu bağlamda deprem konusunda sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan toplam 3 kazanım incelenmiş ve bu kazanımlar doğrultusunda araştırmacılar tarafından deprem konusu üzerine eğitici çizgi roman hazırlanıp öğrencilere uygulanmıştır. Araştırmada, nitel yöntemlerden biri olan “durum çalışması” tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, gönüllülük esasına göre, Hatay ilinde Milli Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlı 5.sınıfta öğrenim görmekte olan 20 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin çizgi romanları komik, eğlenceli ve bilgilendirici olarak nitelendirdikleri görülmüştür. Deprem konusunda ise eğitici çizgi romanların, deprem çantası hazırlama ve yaşam üçgeni oluşturma noktasında öğrencilerin bilgilerini ve farkındalık düzeylerini artırdığı gözlemlenmiştir. Ayrıca öğrenciler, çizgi romanların okuma becerilerini geliştirdiğini ifade etmişlerdir. Bu bağlamda çalışma bulguları, çizgi romanların öğrenci ilgi ve motivasyonunu artırarak kalıcı öğrenmeye katkıda bulunduğunu, çocukların okuma becerilerini geliştirdiğini ve deprem konusunda öğrencilerin bilgi ve farkındalık düzeylerini artırdığını göstermiştir. Bu bilgiler ışığında, afet eğitimi konusunda çeşitli eğitici çizgi romanlar hazırlanarak öğrencilerin bilinçlendirilmesi ve geleceğe hazırlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Doğal Afet
• Deprem
• Eğitici Çizgi Roman
• Öğrenci Görüşleri

STUDENT OPINIONS ON EDUCATIONAL COMICS BOOKS PREPARED ON EARTHQUAKE SUBJECT

Öz

Natural disasters are important events that have continued from the past to the present and affect every segment of society directly or indirectly. The most destructive natural disaster is earthquake. As a matter of fact, many lives and property are lost in earthquakes. For this reason, comics, which have an entertaining and educational function, were used in this study in order to inform, raise awareness and prepare children for the future about natural disasters, especially earthquakes that cause great destruction. It can be said that comics are a teaching tool that actively involves students in the process due to their fun and interesting features and thus contributes to permanent learning. In this context, a total of 3 learning outcomes in the Social Studies Curriculum on earthquake were examined and an educational comic book on earthquake was prepared and implemented by the researchers in line with these learning outcomes. This study employed a qualitative research approach, specifically utilizing the case study technique. The research group comprised 20 volunteer students enrolled in the 5th grade of a Ministry of National Education (MoNE) school in Hatay, Turkey. Data collection was conducted through a semi-structured interview form, and content analysis was used to analyze the collected data. As a result of the research, it was observed that students characterized comics as funny, entertaining and informative. As for earthquake, it was observed that educational comics increased students' knowledge and awareness levels at the point of preparing an earthquake bag and creating a life triangle. In addition, students stated that comic books improved their reading skills. In this context, the findings of the study showed that comic books contribute to permanent learning by increasing student interest and motivation, improve children's reading skills, and increase students' knowledge and awareness levels about earthquakes. In the light of this information, it is suggested that various educational comics on disaster education should be prepared to raise awareness of students and prepare them for the future.

Anahtar Kelimeler

• Natural Disaster
• Earthquake
• Educational Comics
• Student Opinions

Kaynakça

1. Afet ve Acil Durum Başkanlığı (AFAD). (2023, Mayıs). Afet ve acil durum yönetimi başkanlığı. Afet terimleri sözlüğü. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu
2. Ağahan, M. (2018). Çanakkale 112 acil sağlık hizmetleri istasyonlarında görev yapan sağlık personellerinin afet farkındalığı ve afetlere hazırlık düzeyi [Yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://t.ly/pIPYT
3. Ak, M. M., Erdoğan, M. F., & İlhan, G. O. (2020). Görsel bir öğretim materyali olarak dijital çizgi roman tasarımı: Gezdim, gördüm, öğrettim. Journal of History School, 47, 2458-2484. http://dx.doi.org/10.29228/Joh.44172
4. Akça Taşçı, G., & Özsoy, F. (2021). Deprem travmasının erken dönem psikolojik etkileri ve olası risk faktörleri. Cukurova Medical Journal, 46(2), 488-494. https://doi.org/10.17826/cumj.841197
5. Akdağ, S. (2023). Uzaktan öğretimle sosyal bilgiler dersinde eğitici çizgi roman kullanımının öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal öğrenmelerine etkisinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://t.ly/4JT_H
6. Akın L. (2012). İlk müstakil deprem kitabı: Risâle-İ Zelzele. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 44(44), 1-81.
7. Altunbay, M., & Önal, A. (2018). Kültürel kimlik inşaasında çizgi roman: karşılaştırmalı bir inceleme (Red Kit ve Tommiks örneklemi). Türk ve İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(16), 333-349. DOI : 10.16989/TIDSAD.1500 Aral, M., & Tunç, G. (2021). Türkiye’de deprem performansına dayalı bina kimlik bilgilerinin oluşturulmasına yönelik çalışma ve öneriler. Afet ve Risk Dergisi, 4(1), 20-41. https://doi.org/10.35341/afet.825123