FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI İLE SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ SİSTEM DÜŞÜNCESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ
Öz
Sistem düşüncesi, olayları bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmek ve eleştirel düşünmeye katkı sağlaması açısından önemlidir. Toplumun ihtiyaçları ve beklentileri doğrultusunda insanların bilgi üretme, problem çözme, girişimcilik gibi farklı becerilere sahip olması yönünde değişen rolleri, öğretim programlarına da yansımıştır. Buradan hareketle disiplinler arası bir yaklaşımla değerler, beceriler ve yetkinlikler ile bütüncül bir bakış açısı çerçevesinde güncellenen öğretim programlarının aynı özelliklerin gelişmesine destek sağlayan sistem düşüncesi açısından incelenmesinin gerekli olduğu düşünülmektedir. Mevcut araştırma, disiplinler arası içeriğinden ötürü Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (FBDÖP) ile Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programının (SBDÖP) sistem düşüncesi açısından analiz edilmesi amacıyla tasarlanmıştır. Bu doğrultuda her iki öğretim programı doküman analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. FBDÖP ve SBDÖP’de yer alan kazanımlar Ben-Zvi Assaraf ve Orion (2005) tarafından geliştirilen ve sekiz beceri düzeyinden oluşan “Sistem Düşüncesi Hiyerarşik (SDH)” modeline göre analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, SDH modelinde yer alan beceriler, FBDÖP’de tüm sınıf düzeylerinde toplam 102 kazanımda, SBDÖP’de ise 23 kazanımda yer almaktadır. Her iki programdaki kazanımların da SDH modelinin çoğunlukla alt basamaklarındaki becerileri içerdiği belirlenmiştir. Öğretim programlarında, SDH modelinin üst basamaklarındaki becerilere ilişkin daha fazla kazanımlara yer verilmesi önerilebilir. Bu çalışma, ders kitapları içerikleri ve sınıfta yapılacak etkinlikler dikkate alınarak genişletilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkgöz, K. Ü. (2009). Etkili öğrenme ve öğretme (8. Baskı). İzmir: Biliş Yayınları
- Arnold, R. D. & Wade, J. P. (2015). A definition of systems thinking: A systems approach. Procedia Computer Science, 44, 669-678.
- Assaraf, O. B. Z. & Orion, N. (2005). Development of system thinking skills in the context of earth system education. Journal of Research in Science Teaching: The Official Journal of the National Association for Research in Science Teaching, 42(5), 518-560.
- Assaraf, O. B. Z. & Orion, N. (2010). System thinking skills at the elementary school level. Journal of Research in Science Teaching: The Official Journal of the National Association for Research in Science Teaching, 47(5), 540-563.
- Başaran, M. ve Özçelik, A. D. Ö. (2021). Karmaşık soyut ötesi düşünme ölçeğini uyarlama çalışması. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(1), 26-38.
- Benson, T. A. (2007). Developing a systems thinking capacity in learners of all ages. Systems Thinking in Schools Program.
- Boyraz, C. (2015). Oyun ve fiziki etkinliklere dayalı fen eğitimi: disiplinlerarası öğretim uygulaması (Yayımlanmış Yüksek lisans tezi), Anadolu Üniversitesi. Eskişehir
- Bozkurt, N. O. ve Bozkurt, E. (2024). Eğitimde sistem düşüncesi: bibliyometrik bir analiz. Eğitim ve Bilim, 49(218).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Fen Bilgisi Eğitimi, Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
25 Ekim 2024
Yayımlanma Tarihi
29 Ekim 2024
Gönderilme Tarihi
19 Temmuz 2024
Kabul Tarihi
27 Eylül 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 14 Sayı: Özel Sayı
APA
Akyıldız, S., & Aytar, A. (2024). FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI İLE SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ SİSTEM DÜŞÜNCESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. Trakya Eğitim Dergisi, 14(Özel Sayı), 347-363. https://doi.org/10.24315/tred.1518995
AMA
1.Akyıldız S, Aytar A. FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI İLE SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ SİSTEM DÜŞÜNCESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. TRED. 2024;14(Özel Sayı):347-363. doi:10.24315/tred.1518995
Chicago
Akyıldız, Semanur, ve Ayşe Aytar. 2024. “FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI İLE SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ SİSTEM DÜŞÜNCESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Trakya Eğitim Dergisi 14 (Özel Sayı): 347-63. https://doi.org/10.24315/tred.1518995.
EndNote
Akyıldız S, Aytar A (01 Ekim 2024) FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI İLE SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ SİSTEM DÜŞÜNCESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. Trakya Eğitim Dergisi 14 Özel Sayı 347–363.
IEEE
[1]S. Akyıldız ve A. Aytar, “FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI İLE SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ SİSTEM DÜŞÜNCESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”, TRED, c. 14, sy Özel Sayı, ss. 347–363, Eki. 2024, doi: 10.24315/tred.1518995.
ISNAD
Akyıldız, Semanur - Aytar, Ayşe. “FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI İLE SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ SİSTEM DÜŞÜNCESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Trakya Eğitim Dergisi 14/Özel Sayı (01 Ekim 2024): 347-363. https://doi.org/10.24315/tred.1518995.
JAMA
1.Akyıldız S, Aytar A. FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI İLE SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ SİSTEM DÜŞÜNCESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. TRED. 2024;14:347–363.
MLA
Akyıldız, Semanur, ve Ayşe Aytar. “FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI İLE SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ SİSTEM DÜŞÜNCESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Trakya Eğitim Dergisi, c. 14, sy Özel Sayı, Ekim 2024, ss. 347-63, doi:10.24315/tred.1518995.
Vancouver
1.Semanur Akyıldız, Ayşe Aytar. FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI İLE SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ SİSTEM DÜŞÜNCESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ. TRED. 01 Ekim 2024;14(Özel Sayı):347-63. doi:10.24315/tred.1518995
Cited By
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının Sistem Düşüncesi Becerileri Açısından İncelenmesi
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53444/deubefd.1644771Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Perspektifinde BİLSEM Öğrenme Çıktılarının Sistem Düşüncesi Bakımından İncelenmesi
Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17152/gefad.1741120A Review on Sustainability Literacy through the Turkish Century Education Model 2024 Social Studies Curriculum
Bartın University Journal of Faculty of Education
https://doi.org/10.14686/buefad.1791975