MATEMATİK ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ (DİSKALKULİ) ÜZERİNE YAPILMIŞ LİSANSÜSTÜ TEZLERİN DOKÜMAN ANALİZİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de matematik öğrenme güçlüğü (diskalkuli) ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin eğilimlerini ortaya koymaktır. Bu hedef doğrultusunda, 2013-2024 yılları arasında yürütülen toplam 39 lisansüstü tez incelenmiştir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmış ve verilerin analizi için betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Matematik öğrenme güçlüğü üzerine yapılan tezlerin incelenmesinde, araştırmacılar tarafından ilgili literatürden faydalanılarak geliştirilen Tez Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Bu form, araştırmanın konu alanı, yöntemi, çalışma grubu, veri toplama araçları ve veri analiz teknikleri gibi alt başlıklardan oluşmaktadır. Analizler, en fazla çalışmanın 2023 yılında gerçekleştirildiğini göstermiştir. Çoğu çalışma, yüksek lisans tezi olarak eğitim bilimleri enstitülerinde hazırlanmış olup, tezlerin büyük bir kısmı sınıf eğitimi ve matematik eğitimi alanlarında yoğunlaşmıştır. Çalışmalar genellikle nitel yöntemler kullanılarak durum çalışması deseni ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak en çok başarı testleri ve görüşme formları kullanılmış, toplanan veriler betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri ile değerlendirilmiştir. İncelenen tezlerde, toplama, çıkarma, problem çözme becerileri ve öğretmenlerin diskalkuli farkındalığı konularının en çok tercih edilen araştırma alanları olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Matematik öğrenme güçlüğü
• lisansüstü tez
• doküman analizi

DOCUMENT ANALYSIS OF POSTGRADUATE THESES ON MATHEMATICS LEARNING DISABILITY (DYSCALCULIA)

Öz

The aim of this study is to reveal trends in postgraduate theses on mathematics learning disabilities (dyscalculia) in Türkiye. A total of 39 postgraduate theses conducted between 2013 and 2024 were analyzed for this purpose. The study employed document analysis, a qualitative research method, and used descriptive analysis, a qualitative data analysis technique, for data evaluation. The Thesis Evaluation Form, developed by the researchers based on relevant literature, was used to examine the theses on mathematics learning disabilities. This form includes subheadings such as the research topic, methodology, study group, data collection tools, and data analysis techniques. The analysis revealed that the majority of the studies were conducted in 2023. Most theses were master’s theses prepared within educational sciences institutes, predominantly in the fields of primary school education and mathematics education. The studies were primarily designed as case studies using qualitative methods. Achievement tests and interview forms were the most commonly used data collection tools. The collected data were frequently analyzed using descriptive and content analysis techniques. Addition, subtraction, problem-solving skills, and teachers’ awareness of dyscalculia were the most commonly studied topics in the theses examined.

Anahtar Kelimeler

• Mathematicss learning disability
• postgraduate thesis
• document analysis

Kaynakça

1. Akar, Ş. Ş. (2009). İlköğretim 6. ve 7. sınıf öğrencilerine yönelik matematik yetenek testi’nin kapsam geçerliği (Yayın No. 262353) [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
2. Akkaş, E., & Toluk Uçar, Z. (2020). Toplumun matematik hakkındaki düşünceleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(2), 473-491.
3. Alkan Nurkan, M., & Yazıcı, E. (2020). Matematik öğretmenlerinin matematik öğrenme güçlüğü (diskalkuli) farkındalıklarının belirlenmesine ilişkin bir durum çalışması. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(1), 95-109.
4. American Psychiatric Association [APA] (2013). Diagnostic and statical manual of mental disorders: DSM-5. American Psychiatric Association.
5. Avcı, A. (2020). Matematik öğrenme güçlüğü yaşayan ilkokul öğrencilerine yönelik öğretim uygulamalarının değerlendirilmesi (Yayın No. 648432) [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
6. Ayyıldız, N. (2023). Matematikte yaşanan zorlukların nörolojik temelleri. M. H. Sarı, S. Olkun, & Y. Mutlu (Ed.), İlkokul matematiğinde öğrenci zorlukları, kavram yanılgıları hatalar ve çözüm önerileri içinde (ss. 31-52). Vizetek Yayıncılık.
7. Balıkçı, S. (2018). Özel öğrenme güçlüğü olan bireyler için akademik destek. M. A. Melekoğlu, & U. Sak (Ed.), Öğrenme güçlüğü ve özel yetenek içinde (ss. 78-91). Pegem Akademi.
8. Bender, W. N. (2016). Öğrenme güçlüğü olan bireyler ve eğitimleri (6. baskı). (H. Sarı, Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık.

9. Bilgen, Z., & Durmuşoğlu, M. (2023). Okul öncesi dönem matematik eğitiminde sayı ve sayma konusunda yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(1), 29-41.
10. Bintas, J. (2007). Matematikte öğrenme güçlüğü olan öğrenciler için matematik eğitimi. Education Sciences, 2(4), 439-450.
11. Butterworth, B., Varma, S., & Laurillard, D. (2011). Dyscalculia: From brain to education. Science, 332(6033), 1049-1053.
12. Can, E. (2023). Öğrenme güçlüğü olan öğrencilere uygulanan matematik müdahaleleri: Bir meta-sentez çalışması (Yayın No. 828001) [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
13. Cortiella, C., & Burnette, J. (2008). Challenging changing: How schools and districts are improving the performance of special education students. National Center for Learning Disabilities.
14. Cortiella, C., & Horowitz, S. H. (2014). The state of learning disabilities: Facts, trends and emerging issues. New York: National center for learning disabilities, 2-45.
15. Doğan, M. (2024). Okul öncesi öğretmenlerinin matematik eğitimine yönelik görüş ve ihtiyaçlarının incelenmesi (Yayın No. 876135) [Yüksek lisans tezi, Bayburt Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
16. Doğan-Temur, Ö., & Korkmaz, N. (2021). Özel öğrenme güçlüğü olan çocukların matematik öğrenme sürecine ilişkin veli deneyimleri: Bir durum çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 22(3), 591-609. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.729195