AKADEMİSYENLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE ERİŞİMİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Ali Battal; Halil Kayaduman

doi:10.24315/tred.852047

AKADEMİSYENLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE ERİŞİMİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Bu çalışmanın amacı “Faculties’ Information and Communication Technology Access (FICTA)” isimli ölçeğin Türkçe ’ye uyarlanması ile birlikte geçerlik ve güvenirlik sonuçlarının sunulmasıdır. Orijinal formu İngilizce olan, 7 faktör ve 44 maddeden oluşan ölçeğin bazı boyutları bu uyarlama çalışması kapsamına alınmıştır. Öncelikle ölçeğin maddeleri uzmanlar tarafından titizlikle hedef dile çevrilmiş ve geri çeviri yöntemi ile kontrol edilmiştir. Dilsel geçerliliği tespit etmek için özgün ve uyarlanan formları belli aralıklarla hedef kitleye uygulanmıştır. Pozitif korelasyon ile dilsel geçerliliği sağlanan ölçeğin, faktör yapısını ortaya çıkarmak amacıyla 265 gönüllü akademisyenden toplanan veriler üzerinde açımlayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda orijinalden farklı olarak Stratejik ve Bilgisel Beceri olarak ayrışan iki boyutu tek faktör altında birleşmiş ve Beceri olarak isimlendirilmiştir. Beceri, öğretimsel kullanım, dışsal motivasyon ve içsel motivasyon olarak isimlendirilen yapılardan birer madde çeşitli nedenler ile çıkartılmış ve sonuçta toplam 25 maddeden oluşan 4 faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Faktör yükü dağılımlarının .87 ile .44 arasında değiştiği, açıklanan toplam varyansın % 66.03 olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca farklı bir çalışma grubundan oluşan 251 akademisyene uygulanan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda kabul edilebilir düzeyde uyum değerlerine ulaşılmıştır. Ölçeği oluşturan yapıların güvenirlik analizi sonuçlarının ise .95 ile .75 arasında değiştiği görülmüştür. Akademisyenlerin bilgi ve iletişim teknolojilerine erişimini ölçmek için kullanılacak bu ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akgün, F . (2020). Öğretmen adaylarinin bilgi ve iletişim teknolojileri yeterlikleri ve bilgi işlemsel düşünme becerilerinin çeşitli değişkenler açisindan değerlendirilmesi . Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 22 (1) , 629-654 . doi: 10.26468/trakyasobed.679581
Akkoyunlu, B., Soylu, M. Y., & Çağlar, M. (2010). Üniversite öğrencileri için “sayısal yetkinlik ölçeği” geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(2010), 10–19.
Alma, M. H., Demirel, T., & Kayaduman, H. (2020). Covid-19 Pandemisine Bağli Uzaktan Eğitim Geçiş Süreci ve Değerlendirmesi: Iğdır Üniversitesi Örneği. Online International Conference of COVID-19 (CONCOVID), 127–128. https://concovid.org/dosyalar/CONCOVID-Sosyal-Bilimler.pdf adresinden alınmıştır.
Arık, B. M. (2020). Türkiye’de koronavirüsün eğitime etkileri – iv | dijital uçurum uzaktan eğitimi nasıl etkiliyor? | ERG. 24/12/2020 tarihinde, https://www.egitimreformugirisimi.org/koronavirusun-egitime-etkileri-iv-dijital-ucurum-uzaktan-egitimi-nasil-etkiliyor/ adresinden edinilmiştir.
Baran, A. G., & Erdem, M. T. (2017). Bilgi toplumunda di̇ji̇tal bölünme: Bi̇li̇şi̇m ve ı̇leti̇şi̇m teknoloji̇leri̇ kullanım yetenekleri̇ üzeri̇nden bi̇r tartişma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22 (Special Issue on Kayfor15), 1505–1518.
Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107(2), 238–246. https://doi.org/10.1037/0033-2909.107.2.238
Bozkurt, A., Jung, I., Xiao, J., Vladimirschi, V., Schuwer, R., Egorov, G., … Paskevicius, M. (2020). A global outlook to the interruption of education due to COVID-19 pandemic: Navigating in a time of uncertainty and crisis. Asian Journal of Distance Education, 5(1), 1–126.
Brown, T.A. (2006). Confirmatory Factor Analysis for Applied Research. NY: Guilford Publications, Inc.

Browne, M. W., & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen & J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136–162). Sage.
Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32(32), 470–483.
Büyüköztürk, Ş. (2017). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi
Costello, A. B., & Osborne, J. W. (2005). Best practices in exploratory factor Analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research & Evaluation, 10(7)
Çuhadar, C., & Battal, A. (2010). Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin Öğretim Amaçlı Kullanımına Yönelik Öğretim Elemanlarının Görüşleri. 5th International Computer & Instructional Technologies Symposium, Konya
Erçetin, Ş. Ş., Akbaşlı, S., & Durnalı, M. (2018). Dijital teknolojilere erişim motivasyonu ölçeğinin türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sakarya University Journal of Education, 8(4), 75–88. https://doi.org/10.19126/suje.431126
Erkuş, A. (2007). Ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmalarında karşılaşılan sorunlar. Türk Psikoloji Bülteni, 13(40), 15–16.
Ertmer, P. A., Ottenbreit-Leftwich, A. T., Sadik, O., Sendurur, E., & Sendurur, P. (2012). Teacher beliefs and technology integration practices: A critical relationship. Computers and Education, 59(2), 423–435. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2012.02.001
Göktas, Y., Yildirim, Z., & Yildirim, S. (2008). Bilgi ve iletisim teknolojilerinin egitim fakültelerindeki durumu: Dekanlarin görüsleri. Egitim ve Bilim, 33(149), 30–50.
Gürbüz, S. (2019). AMOS ile Yapısal Eşitlik Modellemesi. Ankara: Seçkin Yayıncılık
Hambleton, R. K., & Patsula, L. (1999). Increasing the validity of adapted tests: myths to be avoided and guidelines for improving test adaptation practices. Journal of Applied Testing Technology, 53(9), 1689–1699.
Kalelioğlu, F., & Huri, M. (2014). E- Öğrenme için hazırbulunuşluk öz değerlendirme ölçeğinin türkçeye uyarlanması : Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Başkent University Journal of Education, 1(2), 22–30.
Kayaduman, H., & Battal, A. (2020). The Relationship Between Digital Literacy and Distance Education Perceptions. 13th Annual International Conference of Education, Research and Innovation, p. 2223–2227. https://doi.org/10.21125/iceri.2020.0533
Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. New York: Routledge
Kline, R. B. (1998). Principles and practice of structural equation modeling. New York: The Guilford Press
Özer, M., & Suna, H. E. (2020). COVID-19 salgını ve eğitim. In M. Şeker, A. Özer, & C. Korkut (Eds.), Küresel Salgının Anatomisi İnsan ve Toplumun Geleceği. Ankara.
Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory . New York: McGraw-Hill.
Pallant, J. (2011). SPSS Survival manual: A step by step guide to data analysis using SPSS for windows. Australia: Allen & Unwin.
Schulz, R., Isabwe, G. M., & Reichert, F. (2015). Investigating teachers motivation to use ICT tools in higher education. Internet Technologies and Applications, ITA 2015 - Proceedings of the 6th International Conference, 62–67. https://doi.org/10.1109/ITechA.2015.7317371
Soomro, K. A., Kale, U., Curtis, R., Akcaoglu, M., & Bernstein, M. (2018). Development of an instrument to measure faculty’s information and communication technology access (FICTA). Education and Information Technologies, 23(1), 253–269. https://doi.org/10.1007/s10639-017-9599-9
Soomro, K. A., Kale, U., Curtis, R., Akcaoglu, M., & Bernstein, M. (2020). Digital divide among higher education faculty. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 17(1). https://doi.org/10.1186/s41239-020-00191-5
Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6) 49-74
Taylor, M. A., & Pastor, D. A. (2007). A confirmatory factor analysis of the student adaptation to college questionnaire. Educational and Psychological Measuremen, 67(6), 1002–1018.
van Dijk, J. A. G. . (2005). The deeping divide:inequality in the information society. Thousand Oaks: Sage Publications.
van Deursen, A. J. A. M., & van Dijk, J. A. G. M. (2008). Measuring digital skills: Performance tests of operational, formal, information and strategic Internet skills among the Dutch population. 58th Conference of the International Communication Association, Montreal, Canada.
YÖKAK. (2020). Öğrenci merkezli öğrenme-öğretme. 14/12/2020 tarihinde, https://portal.yokak.gov.tr/makale/ogrenci-merkezli-ogretim-olcme-ve-degerlendirme/ adresinden edinilmiştir

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ali Battal ^*
0000-0001-8659-2294
Türkiye

Halil Kayaduman
0000-0001-5316-1893
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 2021

Kabul Tarihi

18 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.24315/tred.852047

IZ

https://izlik.org/JA77JD82GX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Battal, A., & Kayaduman, H. (2021). AKADEMİSYENLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE ERİŞİMİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Trakya Eğitim Dergisi, 11(3), 1401-1416. https://doi.org/10.24315/tred.852047

AMA

1.Battal A, Kayaduman H. AKADEMİSYENLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE ERİŞİMİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. TRED. 2021;11(3):1401-1416. doi:10.24315/tred.852047

Chicago

Battal, Ali, ve Halil Kayaduman. 2021. “AKADEMİSYENLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE ERİŞİMİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi 11 (3): 1401-16. https://doi.org/10.24315/tred.852047.

EndNote

Battal A, Kayaduman H (01 Eylül 2021) AKADEMİSYENLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE ERİŞİMİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Trakya Eğitim Dergisi 11 3 1401–1416.

IEEE

[1]A. Battal ve H. Kayaduman, “AKADEMİSYENLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE ERİŞİMİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”, TRED, c. 11, sy 3, ss. 1401–1416, Eyl. 2021, doi: 10.24315/tred.852047.

ISNAD

Battal, Ali - Kayaduman, Halil. “AKADEMİSYENLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE ERİŞİMİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi 11/3 (01 Eylül 2021): 1401-1416. https://doi.org/10.24315/tred.852047.

JAMA

1.Battal A, Kayaduman H. AKADEMİSYENLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE ERİŞİMİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. TRED. 2021;11:1401–1416.

MLA

Battal, Ali, ve Halil Kayaduman. “AKADEMİSYENLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE ERİŞİMİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2021, ss. 1401-16, doi:10.24315/tred.852047.

Vancouver

1.Ali Battal, Halil Kayaduman. AKADEMİSYENLERİN BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE ERİŞİMİ ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. TRED. 01 Eylül 2021;11(3):1401-16. doi:10.24315/tred.852047

Cited By

Assessment in online education during the COVID-19 pandemic: from the perspective of university instructors

e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1120520