A Review of Turkish Language Teaching Curricula and Textbooks Based on PISA Text Classification Categories

Yıl 2026, Cilt: 30 Sayı: 1 , 297 - 313 , 14.04.2026

Pınar Kanık Uysal , Feyza Nur Uygur

https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1654417

https://izlik.org/JA55FA26JS

Öz

As reading literacy increasingly requires engagement with diverse and real-world texts, aligning curricula with international frameworks such as Programme for International Student Assessment has become essential. This study examines the Turkish Language Teaching Curricula and textbooks within PISA’s text classification framework, aiming to evaluate their alignment and the diversity of text types presented to students. The study employs document analysis method. The 2019 and 2024 Turkish Language Teaching Curricula and the corresponding textbooks published by the Ministry of National Education (MoNE) were analyzed. The curricula’s approach to text classification was compared with PISA’s multidimensional framework, and textbook texts were systematically categorized according to PISA criteria. The findings reveal that the curricula adopt a narrower and less comprehensive classification system than PISA, primarily focusing on text type rather than integrating form, content, and purpose. This limitation is reflected in textbooks, where text diversity is unevenly distributed. The study concludes that expanding text classification approaches in curricula and textbooks is crucial for developing students’ reading literacy in real-life contexts. It is recommended that curriculum developers and textbook authors incorporate a wider range of text types aligned with international frameworks to enhance instructional effectiveness.

Anahtar Kelimeler

Turkish language teaching curriculum , Turkish language textbook , PISA , text types

Etik Beyan

This study was conducted using a document analysis method. Therefore, it does not require an ethics statement.

Türkçe Dersi Öğretim Programları ve Ders Kitaplarının PISA Metin Sınıflandırma Kategorilerine Göre İncelenmesi

https://izlik.org/JA55FA26JS

Öz

Bu çalışmada, Türkçe Dersi Öğretim Programlarını ve Türkçe ders kitaplarını PISA’nın metin sınıflandırma yaklaşımı bağlamında incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın temel problemi, Programlardaki metin sınıflandırma yaklaşımı ile PISA’daki metin sınıflandırma yaklaşımını karşılaştırmak ve Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin PISA metin sınıflandırma yaklaşımına göre çeşitliliğini incelemektir. Çalışma, doküman inceleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. 2019 ve 2024 Programları ile Programlara uygun MEB Türkçe ders kitapları incelenmiştir. Öncelikle Programların metin sınıflandırma yaklaşımı PISA metin sınıflandırma yaklaşımıyla karşılaştırılmış daha sonra PISA metin ölçütleri ile Türkçe ders kitaplarındaki metinler sınıflandırılmıştır. Araştırmada, Programların PISA’ya kıyasla daha sınırlı bir metin sınıflandırma yaklaşımı benimsediği ve ders kitaplarında metin sınıflarının orantısız bir dağılım gösterdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Özellikle dinamik metinlerin, çok kaynaklı metinlerin ve etkileşim türündeki metinlerin sınırlı kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca PISA’nın metinleri biçim, içerik ve amaç gibi çeşitli ölçütlere göre sınıflandırmasına karşın Programların sınıflandırma yaklaşımının yalnızca metin türü temelinde şekillendiği tespit edilmiştir. Çalışma; PISA’nın okuma becerilerini günlük yaşam bağlamında değerlendirdiğini, Programların ise dilin kültürel ve estetik boyutlarını da içeren daha geniş kapsamlı bir eğitim hedeflediğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgulardan hareketle Türkçe ders kitapları ve Program hakkında araştırmacılara, program hazırlayıcılara ve ders kitabı yazarlarına öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Türkçe dersi öğretim programı , Türkçe ders kitabı , PISA , metin türleri

Etik Beyan

Bu çalışma, doküman inceleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle etik beyan gerektirmemektedir.

Kaynakça

• Aktaş, E. (2022). 2018-2021 LGS Türkçe sorularının PISA okuma yeterlik düzeylerine göre değerlendirilmesi [Evaluation of 2018-2021 LGS Turkish questions according to PISA reading proficiency levels]. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 11(1), 258-276.