Araştırma Makalesi

PLEİSTOSEN DÖNEM GÜRGÜRBABA TEPESİ 028 NUMARALI BULUNTU ALANI (GBT-028) YONTMATAŞ TOPLULUĞU, ERCİŞ-VAN

Sayı: 30 30 Haziran 2022
PDF İndir
TR EN

PLEİSTOSEN DÖNEM GÜRGÜRBABA TEPESİ 028 NUMARALI BULUNTU ALANI (GBT-028) YONTMATAŞ TOPLULUĞU, ERCİŞ-VAN

Öz

Gürgürbaba Tepesi 028 (GBT-028) numaralı açık buluntu alanı Meydan dağ kompleksinde, Van’ın Erciş ilçesinde, Türkiye’nin doğusundaki yüksek platosunda yer almaktadır. GBT-028 buluntu alanı 2014 yılında başlanan yüzey araştırmasında tespit edilmiş ve genel yontmataş buluntularına göre Alt Paleolitik Dönem’e tarihlendirilmiştir. 2019 yılında GBT-028 buluntu alanında detaylı yüzey araştırması yapılmış ve 2060 tane obsidiyen yontmataş kalıntının teknolojik ve tipolojik özellikleri çalışılmıştır. Kalıntılar arasında yer alan iri kesici aletler (el baltaları ve iri kenar kazıyıcılar), iri yongalar ve bunların artıklarının yanı sıra hazırlanmış çekirdek endüstrisi bu alanın Geç Acheulean Dönem insanları tarafından iskân edildiğini ve alanın bir atölye gibi işletildiğini göstermiştir. GBT-028’den doğrudan yapılmış bir radyometrik tarihlendirme olmamasına rağmen, GBT-028’in taban yaşının 424.000 yıl öncesine ait olması, bu alanının kabaca 424.000 yıldan sonra kullanılmaya başlandığını göstermektedir. Ayrıca, GBT-028’in, GBT’010 ile aynı yaşam düzleminde yer alıyor olması, GBT-010’dan elde edilen 311.000 bin yıl öncesine tarihlendirilen yaşlandırmanın, GBT-028 için de geçerli olabileceğini düşündürmektedir. Bu durum Geç Acheulean Dönem’e ait bilgilerin genişlemesi ve Pleistosen Dönem insanlarının davranışsal özellikleri hakkında detaylı bilgilere ulaşılmasını sağlaması açısından önemli olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Geç Acheulean, Doğu Anadolu, Gürgürbaba Tepesi, Levant, Kafkaslar

Kaynakça

  1. ADLER, D.S. / WILKINSON, K.N. / BLOCKLEY, S. / MARK, D.F. / PINHASI, R. / SCHMIDT-MAGEE, B.A. / NAHAPETYAN, S. / MALLOL, C. / BERNA, F. / GLAUBERMAN, P.J. / RACZYNSKI-HENK, Y. / WALES, N. / FRAHM, E. / JÖRİS, O. / MACLEOD, A. / SMITH, V.C. / CULLEN, V.L. / GASPARIA, B. 2014. “Early Levallois technology and the Lower to Middle Paleolithic transition in the Southern Caucasus”, Science. 345(6204): 1609-1613.
  2. AGAM, A. / BARKAI, R. 2018. “Small flake Acheulian: Further insights into lithic recycling at Late Acheulian Revadim, Israel”, Journal of Institute of Archaeology of Tel Aviv University. 45(2): 170-192.
  3. AKKÖPRÜ, E. / TUNÇ, R. / ROBIN, A. K. / MOURALIS, D. 2019. “Meydan Volkanik Alanı ve Gürgürbaba Domu Çevresinin Jeomorfolojik Özellikleri”, Coğrafi Bilimler Dergisi, 17(2): 428-452. doi:10.33688/aucbd.615971.
  4. ARSEBÜK, G. 1996. “Trakya’da Eski Bir Yerleşim Yeri: Yarımburgaz Mağarası Alt Paleolitik Çağ Bulguları”, Anadolu Araştırmaları Dergisi, XIV: 33-50.
  5. ARSEBÜK, G. 1998. “Yarımburgaz Mağarası, Pleistosen Arkeolojisi ile İlgili Son Çalışmalara 1997 Gözüyle Özet Bir Bakış”, TÜBA-AR I: 9-25.
  6. ARSLAN, M. 1994. Mineralogy, Geochemistry, Petrology and Petrogenesis of the Meydan-Zilan (Erciş-Van, Turkey) Area Volcanic Rocks, University of Glasgow, Department of Geology and Applied Geology (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Glasgow.
  7. BAR-YOSEF, O. 1998. “Early colonizations and cultural continuities in the Lower Paleolithic of western Asia”, Early Human Behaviour in Global Context: The rise and diversity of the Lower Paleolithic record, (Eds. M.D. Petraglia/R. Korisettar), London: 221-279.
  8. BAYKARA, İ. / DİNÇER, B. / ŞAHİN, S. / KOÇ, E. / BAYKARA, D. / ÖZER, İ. / SAĞIR, M. 2016. “2014 Yılı Van İli Neojen ve Pleistosen Dönemleri Yüzey Araştırması”, Araştırma Sonuçları Toplantısı, 33/2: 539-552.
  9. BAYKARA, İ. / DİNÇER, B. / ŞAHİN, S. / BAYKARA, D. / BOLKAN, İ. H. 2017. “2015 Yılı Van İli Pleistosen Dönem Yüzey Araştırması”, Araştırma Sonuçları Toplantısı, 34/1: 295-314.
  10. BAYKARA, İ. / DİNÇER, B. / ŞAHİN, S. 2018a. “Gürgürbaba Tepesi (Erciş, Van) Paleolitik Çağ Araştırmaları”, Colloquium Anatolicum, 17: 161-188.

Kaynak Göster

APA
Baykara, İ., Turan, D., & Özgüner Gülhan, N. P. (2022). PLEİSTOSEN DÖNEM GÜRGÜRBABA TEPESİ 028 NUMARALI BULUNTU ALANI (GBT-028) YONTMATAŞ TOPLULUĞU, ERCİŞ-VAN. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 30, 143-168. https://doi.org/10.22520/tubaar2022.30.007
AMA
1.Baykara İ, Turan D, Özgüner Gülhan NP. PLEİSTOSEN DÖNEM GÜRGÜRBABA TEPESİ 028 NUMARALI BULUNTU ALANI (GBT-028) YONTMATAŞ TOPLULUĞU, ERCİŞ-VAN. TÜBA-AR. 2022;(30):143-168. doi:10.22520/tubaar2022.30.007
Chicago
Baykara, İsmail, Didem Turan, ve Nimet Pınar Özgüner Gülhan. 2022. “PLEİSTOSEN DÖNEM GÜRGÜRBABA TEPESİ 028 NUMARALI BULUNTU ALANI (GBT-028) YONTMATAŞ TOPLULUĞU, ERCİŞ-VAN”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 30: 143-68. https://doi.org/10.22520/tubaar2022.30.007.
EndNote
Baykara İ, Turan D, Özgüner Gülhan NP (01 Haziran 2022) PLEİSTOSEN DÖNEM GÜRGÜRBABA TEPESİ 028 NUMARALI BULUNTU ALANI (GBT-028) YONTMATAŞ TOPLULUĞU, ERCİŞ-VAN. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 30 143–168.
IEEE
[1]İ. Baykara, D. Turan, ve N. P. Özgüner Gülhan, “PLEİSTOSEN DÖNEM GÜRGÜRBABA TEPESİ 028 NUMARALI BULUNTU ALANI (GBT-028) YONTMATAŞ TOPLULUĞU, ERCİŞ-VAN”, TÜBA-AR, sy 30, ss. 143–168, Haz. 2022, doi: 10.22520/tubaar2022.30.007.
ISNAD
Baykara, İsmail - Turan, Didem - Özgüner Gülhan, Nimet Pınar. “PLEİSTOSEN DÖNEM GÜRGÜRBABA TEPESİ 028 NUMARALI BULUNTU ALANI (GBT-028) YONTMATAŞ TOPLULUĞU, ERCİŞ-VAN”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 30 (01 Haziran 2022): 143-168. https://doi.org/10.22520/tubaar2022.30.007.
JAMA
1.Baykara İ, Turan D, Özgüner Gülhan NP. PLEİSTOSEN DÖNEM GÜRGÜRBABA TEPESİ 028 NUMARALI BULUNTU ALANI (GBT-028) YONTMATAŞ TOPLULUĞU, ERCİŞ-VAN. TÜBA-AR. 2022;:143–168.
MLA
Baykara, İsmail, vd. “PLEİSTOSEN DÖNEM GÜRGÜRBABA TEPESİ 028 NUMARALI BULUNTU ALANI (GBT-028) YONTMATAŞ TOPLULUĞU, ERCİŞ-VAN”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 30, Haziran 2022, ss. 143-68, doi:10.22520/tubaar2022.30.007.
Vancouver
1.İsmail Baykara, Didem Turan, Nimet Pınar Özgüner Gülhan. PLEİSTOSEN DÖNEM GÜRGÜRBABA TEPESİ 028 NUMARALI BULUNTU ALANI (GBT-028) YONTMATAŞ TOPLULUĞU, ERCİŞ-VAN. TÜBA-AR. 01 Haziran 2022;(30):143-68. doi:10.22520/tubaar2022.30.007