Türkiye’de Gastronomi ve Turizm Rehberliği Alanında Yapılan Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

Öz

Gastronomi turizmi yeni yiyecek ve içecek deneyimlemek amacı ile yapılan bir turizm çeşididir. Son yıllarda teknolojinin hızla gelişmesi ile birlikte gastronomi turizmine yönelik seyahatlerin arttığı bilinmektedir. İnsanlar seyahatlerinde yerel kültürleri ve yerel lezzetleri deneyimlemek istemektedir. Bu kapsamda turist rehberleri ülkenin tanıtım elçileridir. Turist rehberlerinin gastronomiye yönelik bilgi ve deneyimlerini arttırması ülkelerin veya bölgelerin yerel yiyecek ve içeceklerini tanıtımı açısından çok önemlidir. Bu çalışma son yıllarda popüler bir turizm çeşidi olan gastronomi ile turizm rehberliğini ortak bir çatı altında incelemek üzere yapılmıştır. Çalışma 2015-2022 yılları arasında Türkiye’de yayınlanmış makale ve bildirilerden oluşmaktadır. Bu konuda 2015 yılı öncesine ait çalışmalara rastlanmamıştır. Bu çalışma gastronomi ve turizm rehberliği ile ilgili çalışmalar hakkında ilgili alan yazının durumunu belirli yıllar itibari ile yorumlanmasına imkân vermektedir. Çalışmaların yayınlandığı dergiler arasında %63’ünün farklı dergiler olduğu görülmektedir. Yıllar itibari ile en çok çalışmanın yayınlandığı yılın %31 oranı ile 2020 olduğu görülmektedir. Çalışmaların yazar sayılarına bakıldığında ise bir yazarlı çalışmaların %44 oranı ile en yüksek orana sahip olduğu görülmektedir. Diğer taraftan ele alınan çalışmalarda en çok tercih edilen sayfa aralığının ise %38 oranıyla 16-20 arası olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomi
• Turizm Rehberliği
• Bibliyometrik Analiz

Bibliometric Analysis of Studies Conducted in the Field of Gastronomy and Tourism Guidance in Turkey

Öz

It is known that travels for gastronomy tourism have increased with the rapid development of technology in recent years. People want to experience local cultures and local flavors during their travels. In this context, tourist guides are the promotional ambassadors of the country. It is very important for tourist guides to increase their knowledge and experience in gastronomy in order to promote local food and beverages of countries or regions. This study was conducted to examine the studies on gastronomy, a popular type of tourism in recent years, and tourist guidance. This research was planned and carried out to examine the studies conducted on gastronomy and tourist guidance. The study consists of national-international articles and national Decrees published in Turkey between 2015-2022. There are no studies on this subject before 2015. This study allows us to interpret the status of the literature on gastronomy and tourism guidance studies in terms of certain years. It is seen that 63% of the journals in which the studies were published are different journals. It is seen that the year in which the most studies were published was 2020 with a rate of 31%. Looking at the number of authors of the studies, it is seen that studies with one author have the highest rate with 44%. When the number of references of the studies is analyzed, it is seen that the highest rate is between 21-40 references with 47%. When the number of citations of the studies is analyzed, it is seen that the highest rate is between 0-5 citations with 73%. On the other hand, it was determined that the most preferred page range in the studies was between 16-20 with a rate of 38%.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomy
• tourism guidance
• bibliometric analysis

Kaynakça

1. Kaynakça Akdağ G. (2021). Gastronomi ve Tur Rehberliği. Ozan Güler, Gürkan Akdağ & Anıl Kale (Editörler.), Disiplinlerarası Bakış Açısıyla Gastronomi (390-405). Ankara: Detay Yayıncılık.
2. Algün, V. (2016). Gastronomik Bir Öğe Olarak Üzümün Görsel Sanatlardaki Biçimleri: Sosyo-Kültürel ve Tarihsel Bir İnceleme. Gaziantep Üniversitesi.
3. Ap J. ve Wong K. F. K. (2001). Case Study on Tour Guiding: Professionalism, Issues and Problems. Tourism Management, 22, 551-563.
4. Aslan, Z. ve Çokal, Z. (2016), ‘Profesyonel Turist Rehberinin Kültürel Değerlere Katkısına İlişkin Turist Algılamaları’, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(1), 53-69.
5. Başoda, A., Aylan, S., Kılıçhan, R. & Acar, Y. (2018). Gastronomi Uzmanlığı, Turları ve Rehberliği: Kavramsal Bir Çerçeve. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 1809-1926.
6. Belge, M. (2018). Tarih Boyunca Yemek Kültürü. İstanbul: İletişim Yayınları.
7. Blank, F. (2003). Gastronomy. S. H. Katz, & W. W. Weaver içinde, Enclopedia of Food and Culture. New York: Scriber.
8. Brillat-Savarin, J. A. (1994), The Physiology of Taste, Trans: A. Drayton, Penguin, Harmondsworth.

9. Canbolat, E.ve Çakıroğlu, F.P. (2015). Tarihi Çarşamba kıvratması. III. Uluslararası Halk Kültürü Sempozyumu, 8-10 Ekim, Ankara.
10. Çetinkaya M. Y. ve Aktürk H. (2022.) Gastronomi ve Yiyecek Tarihi Yayın Evi: Detay Yayın Editör Adı: Atilla AKBABA, Neslihan SERÇEOĞLU.
11. Du Rand Ge, Heath E. (2006). Towards a Framework for Food Tourism As an Element of Destination Marketing. Current Issues In Tourism, 9, 206–34.
12. İrigüler, F., & Güler, M. E. (2015). Türkiye’deki Profesyonel Turist Rehberlerinin Gastronomi Turizmine Bakışı. 1. In International Gastronomic Tourism Congress (Vol. 10, p. 2015).
13. Kesici, M (2012). Kırsal Turizme Olan Talepte Yöresel Yiyecek ve İçecek Kültürünün Rolü, KMÜ Sosyal ve Ekonomi̇k Araştırmalar Dergi̇si 14 (23): 33-37, 2012 ISSN: 1309-9132, www.kmu.edu.tr..
14. Kıvela, J. ve Crotts, J. C. (2005). Gastronomy Tourism: A Meaningful Travel Market Segment. Journal of Culinary Science & Technology2, 4(2–3), 39–55.
15. Kızılırmak, İ., Ofluoğlu M. ve Şişik, L. (2016). Türkiye’de Uygulanan Gastronomi Turları Rotalarının Web Tabanlı Analizi ve Değerlendirmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(1), 258-269.
16. Kivela, J. ve Crotts, J. C. (2006). Tourism and Gastronomy: Gastronomy’s Influence on How Tourists Experience a Destination, Journal of Hospitality and Tourism Research, 30, 354– 77.
17. Köroğlu, Ö. (2013). “Turist Rehberlerinin İş Yaşamındaki Rolleri Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme”, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16: 91-112.
18. Köroğlu, Ö. ve Güdü Demirbulat, Ö. (2017). Rehberlikte sertifikasyon kalifikasyon ve uzmanlaşma. Ö. Güzel, V. Altıntaş ve İ. Şahin (Editörler), Turist rehberliği araştırmaları: öngörüler ve uygulamalar İçinde (s. 49-79). Ankara: Detay Yayıncılık.
19. Larousse Gastronomique. (2005). Dünyanın En Büyük Mutfak Ansiklopedisi, Kolektif, İstanbul: Oğlak Yayıncılık.
20. Ling, T.P, Noor, S.M, Lim, K.Y. ve Mohamed, R. (2011), ‘Tour Guides As Interpreters of Cultural Heritage in Promoting Mindful Tourists for Sustainable Tourism in Malaysia’, Proceedings of 2nd Regional Conference on Tourism Research. Penang, Universiti Sains Malaysia.
21. Luoh, H. F. ve Tsaur, S. H. (2013). “The Effects Of Age Stereotypes On Tour Leader Roles”, Journal of Travel Research, 53(1): 111-123.
22. Marzella, D. A. (2008). Culinary Tourism: Does Your Destination Have Potential?. Travel Marketing Decisions, MEB (2013). Konaklama ve Seyahat Hizmetleri. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
23. Richards, G. (2002). Gastronomy: An Essential Ingredient in Tourism Production and Comsumption. A.M. Hjalager ve G. Richards (Ed.). Tourism And Gastronomy. Londra: Routledge.
24. Santich, B. (2004). The Study of Gastronomy and its Relevance to Hospitality Education and Training. Hospitality management, 23, 15-24.
25. Uslu, A. ve Kiper, T. (2006), ‘Turizmin Kültürel Miras Üzerine Etkileri: Beypazarı/Ankara Örneğinde Yerel Halkın Farkındalığı’, Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 3(3), 305-314.
26. Wolf, E. (2006). Culinary Tourism the Hidden Harvest. ABDLowa: Kendall/Hunt Yayıncılık Şirketi.
27. Yuan, Su (2015). Reflections on Local Specialties and Gastronomic Tourism. Chinese Studies, 4, 15-19.
28. İnternet Kaynakları
29. https://www.resmigazete.gov.”Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği”.