Hz. Peygamber’in İlim Anlayışı
Öz
İlmin kapsamına ve değerine dair düşünsel faaliyetlerin geçmişi çok eskilere dayanmaktadır. İnsanlar gerek kendi çabalarıyla edindikleri gerekse başkalarından kendilerine nakledilen bilgilerin hakikatle örtüşme durumunu sürekli sorgulamışlardır. Ne var ki ilmin kapsamı ve değeri konusunda onların ortak bir noktada buluşmaları mümkün olmamıştır. Bu durum Müslüman bilginler için de geçerlidir. Müslüman bilginler ilme yönelik yaklaşım biçimlerini Kur’an-ı Kerim ile Hz. Peygamberin sünnetini referans alarak belirleme gayreti içerisinde olmuşlardır. Ancak onlar çeşitli faktörlerin etkisiyle bilgi anlayışı konusunda birbirinden çeşitli yönleriyle farklılaşan görüşler ortaya koymuşlardır. Bu görüşler Müslüman halkın bilgi ile ilişki biçimini derinden etkilemiştir. İslam eğitimi kurumları da bu görüşlerden biri merkeze alınarak yapılandırılmıştır. Bu kurumların özellikle de belirli bir dönemden sonra çağın ve toplumun ihtiyaçlarına cevap verecek nitelikte ilmi üretmekte yetersiz kalmış olmaları, onları idare eden zümrenin ilim anlayışı ile yakından ilişkilidir. Bu çalışmada, “Hz. Peygamberin ilim anlayışı nedir?” sorusuna cevap aranmıştır. Bu çerçevede cevabı aranan alt sorular ise şunlar olmuştur: Hz. Peygambere göre ilmin kaynağı ve kapsamı nedir? Hz. Peygamberin ilme ve ilim öğrenmeye verdiği değerin kaynağında ne vardır? Hz. Peygambere göre ilme ulaşma ve ilimden istifade etme sürecinde esas alınması gereken ilkeler nelerdir?
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Apaydın, H. (2000). İçtihad. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Ankara: TDV Yayınları, 21/432-445.
- Arslan, A. (2019). ‘Faydasız ilim’ hadisi çerçevesinde ilim tahsiline yönelik bir değerlendirme. Eskiyeni Dergisi, 38, 31-44.
- Atılgan, Y. K. (2013). İslam düşüncesinde ilmin kaynağı, imkânı ve sınırları. Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (2), 191-214.
- Aydın, M. Ş. (2011). Açık toplumda din eğitimi. Ankara: Nobel.
- Aydın, M. Ş. (2017). Din eğitimi bilimi. Kayseri: Kimlik.
- Aypay, A. (2011). Öğretme ve öğrenme anlayışları ölçeği’nin Türkiye uyarlaması ve öğretmen adaylarının epistemolojik inançlarının incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12 (1), 1-15.
- Bakkal, A. (2013). İslam tarihinde tıbbın gelişmesi ve silvan’da tıp. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 30, 9-43.
- Bakkal, A. (2018). Hz. Peygamber’in bilim ve teknolojiyi teşvik eden uygulamaları. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 39, 1-19.
- Barış, M. N. (2017). İslam bilim tarihi’nde ilk tercüme faaliyetleri ve bilgi üretimine katkısı. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi, 21 (3), 1873-1904.
- Bayrakdar, N. (2017). Düşünmeye teşvik eden Kur’an ayetlerinin eğitsel değeri (Ğâşiye suresi 17. ayet örneği). İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6 (3), 1998-2018.