Araştırma Makalesi

Çocuklarda zaman kavramının gelişimiyle Helenistik felsefedeki zaman kavramsallaştırılması arasındaki ilişki

Cilt: 14 Sayı: 1 26 Mayıs 2025
Feride Durna *, Judit Sabido Codina , Ahmet Şimşek
PDF İndir
TR EN

Çocuklarda zaman kavramının gelişimiyle Helenistik felsefedeki zaman kavramsallaştırılması arasındaki ilişki

Öz

Bu çalışmanın amacı, modern araştırmalara göre çocuklarda yaşa bağlı gerçekleşen zaman kavramının gelişim özellikleriyle Antik Yunan mitolojisinin zamana ilişkin tanrıları olarak kabul edilen Aion, Kairos ve Kronos’un zamansal temsilleri arasındaki ilişkiyi irdelemektir. Bilindiği gibi zaman kavramı bireylerde kendiliğinden ortaya çıkmaz, her toplumda kültüre bağlı olarak belirir ve biçimlenir. Çocuğun ailede başlayan zaman kavramına ilişkin öğrenme süreci, okulda sistemli biçimde sürse de toplumun gündelik yaşamındaki işlevine göre şekillenir. Her ne kadar modern dünya işleyişini katı bir zaman bilinci üzerine kursa da zaman algısı toplumsal ve kültürel temelli olarak çeşitlenir. Antik Yunan mitolojisinden Helenizm düşüncesine geçen değerler arasında üç farklı tanrı üzerinden zaman temsili de vardır. Bu üç tanrının, zamanın farklı yönlerini ve farklı işlevlerini temsil ettiği kabul edilir. Buradan kaynaklandığı düşünülen Helenistik düşüncedeki zaman kavramı, yalnızca fiziksel bir süreklilik değil, aynı zamanda bir bilinç ve varoluş sorunu olarak da görülür. Bu çalışmada önce Antik Yunan mitolojisinde zamanın temsili, Aion, Kairos ve Kronos üzerinden açıklanmıştır. Daha sonra çocuklarda genel ve tarihsel zaman kavramının gelişimsel özellikleri literatürden hareketle belirlenmiştir. Sonrasında ise çocukta yaşa bağlı ortaya çıkan tarihsel zaman kavramının gelişimsel durumu ile Yunan mitolojisinin zaman tanrılarının özellikleri arasında bir bağ kurulmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, Helenistik zaman anlayışının, üç farklı biçimde zaman temsilini ve bunların etkileşimini içerdiği, öznel zaman algısını vurguladığı ve bu durumun zamansal sınırların ötesinde geniş bir farkındalık sunduğu görülmüştür. Zaman kavramının farklı yapıları ve bunların bireysel ve kolektif hafıza üzerindeki etkilerini ele alan bu çalışmanın, Helenistik zaman kavramlarının birey ve toplum üzerindeki etkilerini anlamada yeni bir perspektif sunduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Zaman kavramı, Mitolojik Zaman, Tarih Eğitimi

Etik Beyan

The study is based on a literature review followed by a relational discussion, it does not require approval from an ethics committee.

Kaynakça

  1. Barton, K., & Levstik, L. (1996). Back when God was around and everything: elementary children´s understanding of historical time. American Educational Research Journal, 2, pp. 419-454. https://doi.org/10.3102/00028312033002
  2. Barton, K. C. (2002). ‘Oh, that's a tricky piece!’. Children, mediated action, and the tools of historical time. The Elementary School Journal, 103, 161–185.
  3. Ben – Baruch, E., & Melitz, Z. (1989/1995). Ha Zman be´Olamam schel Jeladei-ha Gan. Teaching and Learning Activities for Kindergarten Children. Experimental Edition.
  4. Becher, A., & Gläser, E. (2018). HisDeKo: a study about the historical thinking of primary school children. History education research journal, 15(2), pp. 264-275. https://doi.org/10.18546/herj.15.2.08
  5. Birkeland, Å. (2019). Temporal settings in kindergarten: a lens to trace historical and current cultural formation ideals?. European Early Childhood Education Research Journal, 27(1), pp. 53-67. https://doi.org/10.1080/1350293X.2018.1556534
  6. Blanco, Á. (2007). La representación del tiempo histórico en los libros de texto de primero y segundo de la enseñanza secundaria obligatoria [Unpublished doctoral dissertation]. University of Barcelona.
  7. Blanco, Á. (2008). La representación del tiempo histórico en los libros de texto de primero y segundo de la enseñanza secundaria obligatoria. Enseñanza de las Ciencias Sociales, 7, pp. 77-88. https://www.raco.cat/index.php/EnsenanzaCS/article/view/126358/237116
  8. Blyth, J. E. (1978). Young children and their past. Teaching History, 21, 15-19.
  9. Chapman, T. (1993). Teaching chronology through timelines. Teaching History, 73, pp. 25-29. https://www.jstor.org/stable/43257957
  10. Castañeda, C. (1997). El tiempo de la historia y el problema de la periodización. Estudios del hombre, 5, 79-90.

Kaynak Göster

APA
Durna, F., Sabido Codina, J., & Şimşek, A. (2025). Çocuklarda zaman kavramının gelişimiyle Helenistik felsefedeki zaman kavramsallaştırılması arasındaki ilişki. Turkish History Education Journal, 14(1), 1-16. https://doi.org/10.17497/tuhed.1551619
AMA
1.Durna F, Sabido Codina J, Şimşek A. Çocuklarda zaman kavramının gelişimiyle Helenistik felsefedeki zaman kavramsallaştırılması arasındaki ilişki. TUHED. 2025;14(1):1-16. doi:10.17497/tuhed.1551619
Chicago
Durna, Feride, Judit Sabido Codina, ve Ahmet Şimşek. 2025. “Çocuklarda zaman kavramının gelişimiyle Helenistik felsefedeki zaman kavramsallaştırılması arasındaki ilişki”. Turkish History Education Journal 14 (1): 1-16. https://doi.org/10.17497/tuhed.1551619.
EndNote
Durna F, Sabido Codina J, Şimşek A (01 Mayıs 2025) Çocuklarda zaman kavramının gelişimiyle Helenistik felsefedeki zaman kavramsallaştırılması arasındaki ilişki. Turkish History Education Journal 14 1 1–16.
IEEE
[1]F. Durna, J. Sabido Codina, ve A. Şimşek, “Çocuklarda zaman kavramının gelişimiyle Helenistik felsefedeki zaman kavramsallaştırılması arasındaki ilişki”, TUHED, c. 14, sy 1, ss. 1–16, May. 2025, doi: 10.17497/tuhed.1551619.
ISNAD
Durna, Feride - Sabido Codina, Judit - Şimşek, Ahmet. “Çocuklarda zaman kavramının gelişimiyle Helenistik felsefedeki zaman kavramsallaştırılması arasındaki ilişki”. Turkish History Education Journal 14/1 (01 Mayıs 2025): 1-16. https://doi.org/10.17497/tuhed.1551619.
JAMA
1.Durna F, Sabido Codina J, Şimşek A. Çocuklarda zaman kavramının gelişimiyle Helenistik felsefedeki zaman kavramsallaştırılması arasındaki ilişki. TUHED. 2025;14:1–16.
MLA
Durna, Feride, vd. “Çocuklarda zaman kavramının gelişimiyle Helenistik felsefedeki zaman kavramsallaştırılması arasındaki ilişki”. Turkish History Education Journal, c. 14, sy 1, Mayıs 2025, ss. 1-16, doi:10.17497/tuhed.1551619.
Vancouver
1.Feride Durna, Judit Sabido Codina, Ahmet Şimşek. Çocuklarda zaman kavramının gelişimiyle Helenistik felsefedeki zaman kavramsallaştırılması arasındaki ilişki. TUHED. 01 Mayıs 2025;14(1):1-16. doi:10.17497/tuhed.1551619